وقتی به هر دلیل، از کوره در میروی، اگر خیلی زود خشمت را مدیریت نکنی، هر اتفاق تلخ و ناگواری ممکن است.
نقل مشهوری است از لقمان حکیم که میگوید:
«کشتی طوفانزده و گرفتار در امواج سهمگین دریا، به ساحل نجات، نزدیکتر است تا انسان برافروخته از آتش خشم.»
خشم، یک احساس پیچیده هیجانی است که لازمهی طبیعی حیات آدمی در خاکدان دنیاست. دست آفرینش چنین رقم خورده که انسان در رویارویی با ناکامیها یا تهدیدها، به طور ارگانیک، واکنش نشان میدهد. مهم، کنترل و مدیریت خشم در جایی است که بایسته است و جایی که نباید.
در کنار توصیهها و تکنیکهای فراوانی که ارباب دانش در کتابها (از روانشناسی گرفته تا اخلاق)، برای مدیریت خشم، تجویز کردهاند همچون مهارت های تمدد اعصاب، تمرینات تنفس عمیق، تجسم تصویر آرامشبخش و..، یک روش درمانی فوری و کمهزینه نیز وجود دارد که توصیه دین و پیشوایان پاک است.
این روش که به تعبیر علامه طباطبایی در فرونشاندن آتش خشم، «مجرب »است، عبارت است از تکنیک «لمس»! ... به همین سادگی.
مرحوم علامه در المیزان شریف، ذیل کریمه نخست سوره نساء، آنجایی که خداوند فرموده: «از خویشان نبرید و با رحم خویش، قطع رابطه نکنید!»، در ضمن بحثی روایی از صادق آل محمد (علیهالسلام) چنین آورده که حضرتش میفرماید:
«انسان گاهى آن چنان غضب مىكند كه دنبالش روى خشنودى را نمىبیند و با همان غضبش داخل آتش مىشود، (خلاصه معنا اینكه غضب او را وادار مىكند جنایتى را مرتكب گردد و مستوجب آتش شود) پس هر گاه فردى دچار غضب شد، اگر در حال قیام است سعى كند كه بنشیند كه همین خود باعث مىشود پلیدى شیطان از او برود و اگر در حال نشسته است برخیزد و هر مردى كه بر یكى از ارحام خود خشم گرفت به او نزدیك شود و سعى كند دستش به بدن او تماس پیدا كند، چون رحم هر گاه رحم خود را لمس كند آرامش مىیابد.»
مرحوم علامه، آنگاه بلافاصله بعد از نقل روایت میگوید:
«تاثیر لمس رحم در فرونشاندن خشم محسوس و تجربه شده است.» 1
امید که جز در مسیر حق، خشمگین نشوید اما خدای ناکرده، چنانچه روزی از در خشم واردی شدید، این حدیث درربار را فرایاد بیاورید تا در سایه عمل بدان، از این مهلکه مخوف، جان سالم بیرون برید.
پینوشت:
1. ترجمه المیزان، ج 4، ص 235
