فرزندان امانت های الهی هستند
گفتگو با خانم لطفی زاده، همسر حجت الاسلام دارابی
- لطفاً خودتان را معرفی بفرمایید
اقدس لطفی زاده هستم، متولد آبان ماه 1351، شهر تهران، در یک خانواده مذهبی بزرگ شده ام و دختر بزرگ خانواده هستم. تحصیلاتم در مقطع کارشناسی علوم قرآن و حدیث و تحصیلات حوزوی ام تا سطح اول می باشد و در سال 1371با حجت الاسلام والمسلمین علی دارایی ازدواج نمودم.
- از نحوه برخورد و رفتار همسرتان در خانه بفرمایید.
برخورد حاج آقای دارایی در منزل کاملاً مهربانانه و صمیمانه و با خلق و خویی مثبت و سازنده است که ناشی از علاقه و دلبستگی ایشان به محیط خانواده می باشد. رفتار ایشان سراسر احترام آمیز و اعتمادآفرین است و توأم با صداقت و پرهیز جدی از دورویی و نفاق می باشد. همین امر زمینه اصلی نفوذ ایشان بر روی همسر و فرزندان شده است.
- بارزترین خصوصیات رفتاری ایشان چیست؟
حاج آقا دارایی در یک کلام می توان گفت از اعتماد به نفس و عزت نفس بسیار بالایی برخوردارند و این به ضمیمه بیان زیبا و شیوایی کلام است که حلاوت هم صحبتی و مصاحبت با ایشان را صد چندان میکند. ایشان نسبت به خودشان صریح و روراست هستند، احساس آرامش، شادی و رضایت از زندگی دارند و البته برای خودشان و دیگران همیشه ارزش بالایی قائل هستند علاوه بر اینکه گوینده قابلی اند، ایشان شنونده خوبی نیز هستند و همین موضوع باعث ایجاد حس وفاداری و نفوذ بر دل های فرزندان می شود و ارتباطات موثری را فیمابین والدین و فرزندان به وجود می آورد.
- مهم ترین ویژگی زندگی مشترک با یک طلبه از نظر شما چیست؟
آنچه زندگی و پیوند دنیایی را با یک طلبه، الهی و آسمانی می کند این است که با «تقوای الهی» و اطاعت پروردگار عالم پیمان و میثاقی همیشگی ببندیم کار در مسیر «تبلیغ حکیمانه دین» همراه و پشتیبان او باشیم، چرا که پایبندی به روش شرع انسان را خوشبخت و سعادتمند می کند. چون معتقد بوده و هستم که زن و شوهر می توانند همدیگر را اهل بهشت کنند و همدیگر را در راه تحصیل علم و کمال یاری نمایند. به نظرم میرسد که اختیار همسری که در مکتب امام صادق (علیه السلام) و مسیر تبلیغ و راهنمایی مردم قرار دارد در سرنوشت انسان موثر است. خیلی از مردها هستند که زن هایشان را بهشتی می کنند و عکس آن هم صادق است. زنانی که شوهرانشان را بهشتی می کنند و این تنها در سایه یک ازدواج آگاهانه و خوب امکان پذیر است.
- رابطه همسر شما با فرزندانتان چگونه است؟
در دوران کودکی بچه ها طبیعتاً رابطه عمومی از بالا به پایین بود، یعنی مشتمل بر امر و نهی و تذکرات و دستورات مشخصی را که زمینه ایجاد انضباط و رعایت موازین اخلاقی است در بر می گیرد. اما با بزرگ شدن بچه ها و ورود به دوران نوجوانی چارچوب ارتباط تغییر کرده و رابطه افقی رشد به این مفهوم که ایشان خودشان را در سطح مساوی با فرزندان قرار می دادند و از طریق همراهی و همدلی و تفاهم و درک وضعیت روحی و روانی بچه ها خودشان را در کنار آنها بهعنوان مشاوری امین و ناصحی مهربان قرار می دادند.
- نقش پدر و مادر در تربیت فرزندن را چگونه ارزیابی می کنید؟
به نظر می رسد پدران و مادران هر چه بیشتر به اهمیت و جایگاه نقش خود در تربیت فرزندانشان واقف و مطلع باشند از جمله توجه به ویژگی های دوران معاصر، کم رنگ شدن مداوم و سریع اثربخشی خانوادهها در تربیت فرزندان پس باید بدانیم هر چه قدر دیر بجنبیم، ضرر خواهیم کرد اگر از شناخت شرایط تربیت در دنیای امروز غافل باشیم، نخواهیم توانست در مقام مدیران خانواده ای موثر و دقیق عمل کنیم در نتیجه فرصت های لذت بردن از زندگی و با هم بودن را از دست خواهیم داد. بنابراین شایسته است والدین آگاه با مطالعه و بررسی کتاب ها و منابع آموزشی و مهارتی گوناگون در صدد کسب اطلاعات روز به روز در خصوص عوامل موثر بر پیشرفت و یادگیری رشد مادی و معنوی فرزندان باشیم.
- چه مقدار فرصت و زمان را با همسرتان برای ارتباط با فرزندان و آشنایی با دغدغه های آنها اختصاص می دهید؟
از آنجایی که حضور موثر فیزیکی و روحی و عاطفی پدر و مادر در منزل نقش بسزایی در امر کنترل و نظارت غیرمستقیم بر رفتار فرزندان دارد و سبب گرمی محیط خانه می شود، من تقریباً بیشترین وقت را به این موضوع اختصاص داده ام و در این راه از حاج آقا نیز برای کیفیت بخشی راهنمایی فرزندان کمک موثر دریافت می کنم. البته ایجاد روحیه توکل به خداوند، صداقت تفاهم و یکدلی و قناعت و ساده زیستی به عنوان اصلی اساسی است که مبنای شادمانی خانوادگی است. به طوری که اگر فضای خانه فاقد شادمانی باشد یعنی «فاقد اکسیژن» است. بنابراین نقش والدین در سیراب کردن عاطفی فرزندان در تأمین نیازهای آنان اقدامی اساسی تلقی می شود و از آنجایی که تربیت فرزندان هنرمندی می خواهد اختصاص زمان کافی و مفید برای آنان نوع سرمایه گذاری برای آینده آنها محسوب می شود.
- عکس العمل شما در مواجهه با تفاوت دیدگاه با فرزندانتان چیست؟
به نظر می رسد در این مواقع باید سعی کرد با روش برخورد فعال از صحبت های مخرب و اعمال خشونت شدیداً دوری کرد و باور داشته باشیم که هر گونه برخورد و رفتار خشونت آمیز به اعتماد به نفس فرزندان آسیب جدی خواهد زد. بنابراین پدران و مادرانی که در عصر پیچیده امروز خودشان را مجهز به مهارت ارتباطات موثر می کنند دقیقاً مانند چسب محکمی اعضای خانواده را در کنار یکدیگر بصورت منسجم و یکپارچه نگه می دارد و محافظت می کند. بنابراین در این گونه موارد با ارتباط صمیمی و مستمر و آگاهی از هر گونه تغییر احتمالی اعم از افت تحصیلی، انزواطلبی و رفتارهای پرخاشگرانه بایستی ضمن علت یابی موضوع از بروز اختلافات بعدی پیشگیری نمود.
- مسئولیت والدین در برابر فرزندان به چه میزان است؟
از نظر آموزه های دینی فرزندان امانت های الهی و نعمت و آیات او هستند و پدر و مادر در برابر سلامت، رشد، تعلیم و تربیت آنها مسئولیت مهم دارند و در برابر تربیت الهی فرزندشان پاداش و اجر الهی نصیبشان می شود و در برابر تربیت بد و سوء آنها کیفر و معذب خواهند شد. در روایات ائمه معصومین (علیه السلام) برای فرزند، حقوقی را بر عهده والدین دانسته که به بعضی از آنها اشاره میکنم: الف) انتخاب نام نیکوبرای فرزند؛ ب) گرامی دانستن مادر فرزند؛ ج) بهداشت فرزند؛ د) تغذیه مناسب او؛ هـ) تعلیم و تربیت دینی فرزند؛ و) مهرورزی و اکرامش؛ ز) یاری کردن بر کار نیک و صالح. بنابراین توجه به تماسی ابعاد وجودی فرزند از تکالیف اساسی پدر و مادر محسوب می شود. از خداوند متعال باید درخواست کنیم تا توفیق انجام وظایف و ایفای مسئولیت مهم تربیت جسمی، روحی، علمی و دینی فرزندانمان را بطور شایسته محقق سازیم و با احساس مسئولیت و احساس محبت و خیرخواهی مصالح خانواده را در درجه اول اهمیت قرار دهیم. بنابراین چون خانواده اولین مدرسه فرزندان می باشد، به طوری که مدیریت و معلمی و مستخدمی والدین تمام وقت و بدون تعطیلات است، چرا که فرزندان در تمام 365 روز سال در اختیار والدین هستند و 4300 ساعت در سال در خانه بسر می برند و این کار را بسیار پر اهمیت نموده است.
- با توجه به دغدغه های شغلی همسرتان در بیرون خانه رسیدگی ایشان به موضوعات خانوادگی به چه میزان است؟
در عصری زندگی می کنیم که نیازمند تربیت و پرورش فرزندانی توانمند حرفه ای و مقتدر هستیم تا با ابجاد زمینه های لازم به کسب مهارت های اصلی، نحوه زندگی، خوب زیستن، رویارویی با مسائل و مشکلات زندگی و ایجاد قدرت مقابله با امواج متلاطم آسیب های مختلف باشند. بنابراین سهم پدر و مادر در راهنمایی و ارائه نسخه های موثر و راهبردی رسالت عظیمی دارند و در این حرکت الهی نقش پدر و به عنوان فصل الخطاب امور یک رسالت پر مسئولیت است که حاج آقای دارایی با ظرافت تمام این مهم را در خانه رهبری می کنند و ضمن ارائه مشاوره های کاربردی به دیدگاه ها و نظرات بچه ها نیز احترام زیادی قائل هستند.
- برنامه ریزی شما برای بهره مندی بیشتر از اوقات فراغت و گرم نگاه داشتن کانون خانواده چگونه است؟
مهارت غنی سازی اوقات فراغت یکی از برنامه های اصلی برای ایام اوقات فراغت فرزندان به گونه ای است که با حداقل امکانات برای تفریح و شادمانی بچه ها استفاده می کنیم. علاوه بر این برنامه در کنار بچه ها بودن خودش سبب نشاط و شادابی بچه ها می شود. سفرهای زیارتی و سیاحتی برنامه های مطالعاتی غیردرسی و شرکت در جلسات متنوع فرهنگی ورزش از جمله برنامه های فصل اوقات فراغت است.
- به نظر شما مسئله اصلی نوجوانان و جوانان امروز چیست؟
نسل نوجوان و جوان امروز کشور ما دارای شخصیت ژلاتینی و منزلزل است و در عین حال دارای قدرت هوشی و بالا و ریسک پذیر، نوخواه و تنوع طلب، فاصله گیرنده از سنت ها و البته مدگرا همچنین کم تحرک و راحت طلب، رفاه جو و پرتوقع، زودرنج و کنجکاو و ماجراجو و در جستجوی تجربه های نو و جدید مسلط بر تکنولوژی است. در چنین شرایطی هجوم بی امان رسانه ها و شبکه های موبایلی باعث ارتباطات پیچیده انسانی و تغییرات شتابنده اجتماعی و فرهنگی زمینه بروز شوک های متعدد اجتماعی شده است. در همین راستا دشمنان قسم خورده این نظام مقدس اسلامی با ترویج مواد مخدر و مواد محرک و توهم زاد و همچنین توسعه سایت های غیراخلاقی و پیامک و بولوتوثهای ناشایست عرصه های خطر برای نسل نوجوان و جوان کشورمان محسوب می شود. این تهدیدات تا پشت درب خانههای همه آحاد جامعه اعم از غنی و فقیر، تحصیل کرده و بی سواد، شهری و روستایی نفوذ کرده و هیچ فرد یا محیطی از اینگونه آسیب ها مصون نمی باشند و این مسائل نیازمند برخورد آگاهانه و مسئولانه با اینگونه تهدیدات می باشد تا تبدیل به فرصت رشد و بالندگی شود.
- راهکار پیشنهادی شما برای ترویج فرهنگ حجاب و عفاف در جامعه چیست؟
آنچه که اسلام عزیز در مورد مسأله حجاب و عفاف گفته در حقیقت پیرامون حدود زن و مرد دستور داده تا نسبت به همه مهربان و وفادار بمانند. چرا که اگر زنی به حیا و عفاف و حجاب آراسته نباشد هیچ حفاظی نخواهد داشت. بنابراین تبیین کارشناسانه و دلسوزانه از سوی معلمان و راهنمایان جامعه و بیان عواقب بی حیایی می تواند هشداری برای دختران جامعه اسلامی باشد. البته طراوت و شیرینی زندگی محصول حجاب و عفاف است و اگر محدودیتی برای زن ایجاد می کند اینها را شارع مقدس برای حفظ نهاد خانواده و ماندگار شدن این بنای مقدس تشریع نموده است. یقیناً تشکیل جلسات گفتمانی می تواند در این مسیر موفقیت آمیز باشد.
- مهم ترین توصیه ای که به دختران در آستانه ازدواج دارید را بفرمایید.
ازدواج به هنگام ساده و بی تکلف از نظر اسلام تشکیل خانواده یک کار الهی و یک وظیفه دینی به حساب می آید و به عنوان یک واقعه قدسی ماندگار و دارای تأثیری عمیق در زندگی فردی و جامعه است. بنابراین توصیه من به دختران جوان این است که به ملاک ازدواج و انتخاب شریک زندگی دقت لازم را داشته باشند و مال و ثروت و زیبایی را معیار اصلی ازدواج خودشان قرار ندهند. چرا که طبق روایات ممکن است خداوند متعال مال و جمال را به او بدهد و ممکن است ندهد، اما اگر ملاک را تقوا و عفاف و پاکدامنی قرار دهند خداوند هم به او مال می دهد و هم جمال. پس انتخاب آگانه و بر معیار شرع و توصیه اهل بیت (علیه السلام) را بر هر چیز دیگری که نفسائیات است مقدم بدارند.
- چه عاملی در خوشبختی زوج های جوان تأثیر بسزایی دارد؟
مفهوم خوشبختی را می توان در چند واژه کوتاه تعریف کرد: خوشبختی در حقیقت عبارت است از آرامش و احساس سعادت و احساس خاطر خوش که زندگی را به کام انسان شیرین می کند. مسیر طلایی رسیدن به خوشبختی تنها در پای بندی به شیوه های شرعی و توصیه های حضرات معصومین (علیه السلام) است که انسان را خوشبخت و سعادتمند می کند. اگر زوج های جوان وظایف خودشان را با هوشمندی و درایت انجام دهند و از تحکم و زورگویی شدیداً پرهیز نمایند بلکه با خوشرویی و ملایمت و سعه صدر برای زندگی برنامه ریزی نمایند. حتماً از زندگی احساس راحتی و آسودگی خواهند کرد.
- در پایان اگر کلام خاصی دارید بفرمایید.
ضمن تشکر از مسئولان محترم نشریه وزین خانواده بشری، دعا می کنم که خداوند دل هایتان را شاد کند تا إنشاءالله بتوانید برای خودتان برای خانواده تان برای سازمان تبلیغات اسلامی و کشور عزیزمان ایران اسلامی همواره مایه عزت و افتخار باشید.
منبع : مجله خانواده بشری / شماره 26
