رسومات و گویشهای استان فارس
موسیقی :در ایل قشقایی سه گروه موسیقی دان وجود دارد : عاشق ها ، چنگیان و ساربانان .
موسیقی :در ایل قشقایی سه گروه موسیقی دان وجود دارد : عاشق ها ، چنگیان و ساربانان .
عاشقان قشقایی : عاشقان قشقایی از مناطقی مانند قفقاز و شیروان به استان فارس مهاجرت کرده اند و از این رو ترک زبانند . ساز اصلی آنها «چگور» است اما از سه دهه پیش «تار» جای آن را گرفت و اکنون کمانچه ساز اصلی آنها است . عاشق ها به دلیل شرایط سخت زندگی ، بیشتر در شهرها زندگی می کنند و ارتباط چندانی با ایل ندارند .
بسیاری دیگر نیز به دلیل تنگدستی در روستاهای دوردست و آبادی های اطراف شیراز زندگی می کنند و بدین ترتیب بسیاری از آهنگ های آنها فراموش شده است . عاشق ها معمولاً داستان های طولانی را توأم با ساز و آواز ارائه می کنند . از آهنگ های قدیمی عاشق ها می توان از «سحرآوازی» ، «جنگ نامه» و از آهنگ های متداول امروزی از «کوراوغلی» ، «محمود و صنم» ، «هلیله و خسرو» و «بیستون» نام برد.
چنگیان : موسیقی قوم قشقایی در میان «چنگیان» رایج است . آنها نوازندگان «کـُرنا» ، «ساز» و «نقاره» هستند . این هنرمندان معمولاً در عروسی ها و سایر جشن ها می نوازند . چنگی ها نیز مانند عاشق ها از مردم محروم و زحمتکش ایل هستند . چنگیان نمایانگر موسیقی متداول طایفه خویش هستند و نواهای آنها ، پیچیدگی و دشواری نواهای عاشقی را ندارد و آینه تمام نمای موسیقی عامیانه به شمار می رود.
ساربانان : ساربانان آهنگ های قومی ایل را با «نی» می نوازند. «نی» در میان مردم ایل ، سازی قدیمی و شناخته شده است . ترانه های عاشق ها و چنگیان به زبان ترکی قشقایی است ولی ساربانان با زبانی غیر از آن یعنی «کوروشی» می خوانند که شبیه زبان پهلوی است . در میان آهنگ های مخصوص ساربانان می توان از «گدادارنما» که در وصف شترهای در حال حرکت است ، نام برد . بخش قابل توجهی از موسیقی ایل قشقایی را «لالایی» تشکیل می دهد که در میان مادران ایل معمول است . در ایل قشقایی آهنگ هایی وجود دارد که آنها را در هنگام کار اجرا می کنند و معروف ترین آنها عبارت اند از : سحرآوازی ، جنگ نامه و موسیقی هایی که برای برنج کوبی، راندن گله و دوشیدن احشام نواخته و خوانده می شود.
پوشاك مردمان فارس به دلیل گوناگون فرهنگی،بسیار متنوع است از این رو به پوشاك سنتی عشایر كوهمره سرخی اشاره می شود:
پوشاك مردان: لباس مردانه سنتی عشایر فارس از اجزای زیر تشكیل شده است :
قبا(ارخالق) : پوشش اصلی بدن است ك درازای آن تا روی كفش (ملكی) می رسد و مچ پا را می پوشاند . قبا لباسی گشاد است و تحرك در راه های كوهستانی را ممكن می سازد. پارچه ی آن ضخیم و به رنگ های الوان گاه با نقش ستاره و ماه همراه است . رنگ های سبز و قرمز جلف محسوب می شود .
شال: روی قبا و دور كمر بسته می شود. شال حدود 7 تا 25 متر پارچه دبیت مشكی یا قهوه ای رنگ است كه چند ردیف به طرز مخصوصی دور كمر پیچیده می شود .
چقه : روی قبا می پوشند و به عبا شباهت دارد . پارچه آن نازك و سوراخ دار و از جنس پشم است . آستین های آن كوتاه است.زیباترین و گران ترین چقه،چقه سفید بود كه كلانتر به عنوان عیدی به جوانان برجسته میداد.
از غذاها و خواركی ها مخصوص استان فارس می توان آش كارده، آش سبزی صبحانه،كلم پلوی شیرازی، كوفته هلو، آلو دو پیازه، كوفته سبزی، فالوده، دم پخت عدس عدس و كلم چنگال نام برد.
زبان و گویش : زبان بیشتر مردم فارس فارسی است و به گویش های مختلف از جمله شیرازی گویش لاری و لری و شمال فارس صحبت می کنند.



