قسمت اول: 1368/7/7 عناصر تشکیل‎دهنده مشروطیت به ‎عنوان درآمد انقلاب 57 گوینده BBC: انقلاب نقطه آغاز ندارد، تحولی تند است در امتداد تاریخ. از این‎رو ریشه‎های ایران را باید در تحولات پیشین جست، که شاید مهمتر از همه نهضت مشروطه باشد. ایران با نهضت مشروطه به جهان نو گام نهاد و آرمان‎های مشروطیت، یعنی استقلال، آزادی و حکومت قانون، پس از 70 سال آرمان‎های انقلاب بود. بعد از این مقدمه صدای امام خمینی پخش می‎شود: «تاکنون مردم ایران، تحت فشار بودند و مملکت ما استقلال هم نداشت. ما می‎خواهیم به مملکت استقلال بدهیم و به مردم هم آزادی و حکومت اسلامی هم یک جمهوری است، مثل سایر جمهوری‎ها، قانونش قانون اسلام است.» گوینده BBC: این‎که شاه در ماه‎های آخر سلطنتش از آرمان‎های مشروطه یاری می‎جست، حاکی از خاطره زنده مشروطیت در ذهن مردم ایران بود. سیطره خارجی، استبداد و انحطاط تازگی نداشت، اما بحران‎های مالی و اقتصادی اسباب نارضایتی شدید مردم شد و زمینه نهضت مشروطه را فراهم آورد. در بخش اول و درباره نهضت مشروطه با کریم سنجابی، احسان نراقی، هما ناطق و محمدعلی جمالزاده مصاحبه کردند و بخش‎هایی از این گفت‎وگو پخش شد. قسمت دوم: 1368/7/14 کارشکنی محمدعلی‎شاه در استقرار مشروطه و وقوع اختلاف در میان مشروطه ‎خواهان. گوینده BBC : پس از مرگ مظفرالدین شاه، محمدعلی‎میرزا ولیعهد جسور که برای سلطنت بر نظامی استبدادی بار آمده بود و با مشروطه همدلی نداشت، شاه شد. بدزبانی محمدعلی‎شاه با سیدجمال‎الدین واعظ، تنها گوشه‎ای از مخالفت شاه با مشروطه‎خواهان بود. محمدعلی‎شاه حتی نمایندگان مجلس را به مراسم تاج‎گذاری خود دعوت نکرد. اما مجلسیان وادارش کردند تا به قانون اساسی سوگند وفاداری یاد کند. با تصویب قانون اساسی و متمم آن، کار اولین مجلس شورای ملی ایران آغاز شد. هما ناطق: مجلس اول یکی از آزادترین و مترقی‎ترین مجلس‎هایی بود که ما در سیر تاریخ ایران داشتیم و مهم بود. چون افکار مختلف کنار هم می‎نشستند و اقشار مختلف، یعنی روحانی کنار عنصر چپ، عنصر چپ کنار عنصر مشروطه‎خواه، عنصر مشروطه‎خواه کنار عنصر استبدادطلب، کنار یکدیگر می‎نشستند. گوینده BBC: در چنین جوی تعریف آزادی و عدالت، اهم مباحث مجلس بود. روشنفکران و متجددان که از دموکراسی‎های اروپایی الهام می‎گرفتند، بیشتر بر آزادی تکیه می‎کردند و روحانیون و سنت‎گرایان بر عدالت. اما به گفته احسان نراقی در خود مجلس، عدالت بیشتر هوادار داشت. با شکست محمدعلی‎شاه، مشروطه‎خواهان به تصفیه‎حساب با طرفداران استبداد پرداختند. شاید مهم‎ترین قربانی، شیخ فضل‎الله نوری بود. شیخ چون نیات مشروطه‎خواهان را خلاف‎شرع می‎دید، به جرگه مستبدان پیوسته بود. مشروطه شکست خورد، اما آن‎گونه که دکتر سیف‎پور فاطمی، مورخ و نماینده پیشین مجلس، نقل می‎کند نتایج عینی هم به بار آورد. (صفحه چهار هما ناطق) قسمت سوم: 1368/7/21 - جنگ جهانی اول و اشغال ایران؛ کودتای اسفند 1329 رضاخان و سید ضیا تا انقراض قاجاریه. مهدی بازرگان: از ابتدای قاجاریه تا زمان حال می‎شود گفت بدترین دوران ایران، دوران احمدشاه بوده؛ از نظر اقتصادی، از نظر فرهنگی، مخصوصا از نظر امنیت. بعد از انقلاب مشروطیت و مشروطه‎شدن، آن قدرت و مرکزیت و روش آن‎ها از بین رفت. روش جدید روشی بود که هنوز جا نیفتاده بود. یکی از مبلغان آزادی یا مشروطیت، کسانی‎که در آن انقلاب سهم داشتند، علما بودند، علما پای‎شان را گذاشتند کنار. آن‎ها دیگر دخالت نداشتند. آن سیاستمدارانی که باعث مشروطیت بودند، چون قانون اساسی نوشته بودند، آن‎ها هم یا کنار رفتند یا سرگرم بازی‎های سیاسی و آن مشکلات یا اعمال قدرت شدند... خصوصا که نفوذ افکار غربی و علوم هم، مسائلی و مشکلاتی و سئوالاتی در برابر ایمان و اعتقادات مردم به‎وجود آورده بود، که این را روحانیت آن زمان نمی‎توانست جواب بدهد. چون مجهز نبود. بنابراین بین طبقات درس‎خوانده ایمان و اعتقادات مذهبی و علایق و شور و این‎ها خیلی کم شده بود. گوینده BBC: روسیه یکی از قوای اشغالگر در پایان جنگ اول بین‎المللی دچار دگرگونی تند شد... به معاهدات دوران تزاری پایان داد. اما نیروی خارجی دیگر، یعنی انگلستان برای پیش‎گیری از نفوذ نیروی انقلابی شوروی قرارداد 1919 میلادی را با وثوق‎الدوله به امضا رسانید. کودتای سوم اسفند 1299 روی داد و به این ترتیب دوران نوینی در تاریخ ایران شروع شد. گرچه رهبر سیاسی کودتا سید ضیاءالدین طباطبایی بود که رییس‎الوزرا شد، اما قدرت اصلی در دست وزیر جنگ، یعنی رضاخان سردار سپه بود. رضاخان در چهار سال وزارت جنگ و رییس‎الوزرایی، زمام امور را شخصا قبضه کرد و مجلس و دولت را مطیع خود کرد. اما شیوه به قدرت رسیدن او را سال‎ها بعد آیت‎الله خمینی، یکی از دلایل اصلی مخالفتش با سلسله پهلوی عنوان کرد: «از ابتدا که رضاشاه کودتا کرد. با فشار و سرنیزه با نظامی و با پشتیبانی انگلیسی‎ها سلطنت قاجار را منقرض و با همان سرنیزه مجلس درست کرد؟ بدون این‎که ملت هیچ دخالتی داشته باشد و قانون اساسی را با همان سرنیزه تغییر داد. پس از اول، تشکیل این حکومت سلطنت پهلوی یک تشکیل غیرقانونی بود و مخالف با میل ملت.» گرچه مشاوران اصلی سردار سپه خواهان تأسیس جمهوری در ایران بودند، اما به گفته دکتر سیف‎پور فاطمی، «جمهوری» مخالفان سرسختی در ایران داشت. یک سال و نیم طول کشید، تا این‎که در نهم آبان 1304 سلطنت قاجاریه منقرض شد و مجلس مؤسسان برای اولین مرتبه در ایران تشکیل شد و رضاخان را به سلطنت پهلوی انتخاب کردند و به این ترتیب سلسله پهلوی در ایران تأسیس شد. قسمت چهارم: 1368/7/28 - تأسیس پهلوی، از آغاز استبداد کبیر تا سقوط رضاخان و کارنامه اعمال او. گوینده BBC: برای رضاشاه که بر اشراف و قاجاریه فائق آمده بود و سران قبایل را رام کرده بود، تنها نهاد قوی علما بودند و به گفته مهندس بازرگان، رضاشاه اندک ‎اندک به تضعیف علما پرداخت. مقاومت علما در برابر رضاشاه، بر شدت عمل رضاشاه افزود. رضاشاه در ایران نوینی که می‎خواست بسازد، به تشویق مشاورانش، از طرفی از «ایران باستان» و از طرفی «غرب» الهام می‎گرفت. احسان نراقی: در این شکی نیست که انگلیسی‎ها آوردنش. خیلی هم مرعوب انگلیس‎ها بود، ولی در عین‎حال شاید هم خیلی نمی‎خواست همیشه این حالت را نگه دارد... دلش می‎خواست مستقل باشد، منتها این‎قدر آلودگی داشت که نمی‎توانست. قسمت پنجم: 1368/8/5 - اشغال ایران پس از شروع جنگ جهانی دوم و اخراج رضاشاه از ایران؛ - اوضاع سیاسی ایران، آزادی، تشکیل احزاب و پیدایش حزب توده در 1320. گوینده BBC: پنجم شهریور 1320، به نیروهای ایران فرمان ترک مقاومت داده شد. نیروهای شوروی و انگلیس که از چند جبهه وارد ایران شده بودند به هم پیوستند، ارتش نوپای ایران تار و مار شد. آیت‎الله خمینی در این سال‎ها مدرس حکمت و عرفان در حوزه علمیه قم بود. او کتاب‎های عرفانی بسیار نوشته، ولی به‎طبع نرسانده بود. گرچه کتاب «کشف‎الاسرار» او در رد مخالفان و دفاع از اسلام نامش را به خارج از حوزه برد. اما سیاسی‎ترین چهره مذهبی سال‎های بعد کنار آیت‎الله کاشانی، نواب صفوی بود. قسمت ششم: 1368/8/12 - آغاز سلطنت محمدرضا پهلوی؛ - نخست‎وزیری قوام و ترفندهای او برای حل بحران آذربایجان و اخراج روس‎ها؛ آغاز زمزمه ملی شدن نفت. سیف‎پور فاطمی: محمدرضا 21 ساله بود و تمام عمر، تحت فشار پدر مقتدر و سخت‎گیر بود... وقتی به سلطنت رسید، بغض و دشمنی و عداوت مردم نسبت به این فامیل زیاد بود، روزی نبود که تمام روزنامه‎های تهران مملو از حمله و شکایت مردم نباشد. چون یک‎مرتبه در شکایات باز شد. قسمت هفتم: 1368/8/19 - نهضت ملی کردن نفت و نخست‎وزیر مصدق. بازرگان: روحانیت ایران با ملی شدن نفت و با این مسأله به اصطلاح قیام ملت ایران برای کوتاه کردن دست استیلای خارجی در هیأت و کسوت شرکت نفت نظر متحد و خیلی منسجم و مشخصی اتخاذ نکرده بود و نظریات مختلف بود. فاطمی: انگلیسی‎ها شروع کردند با فشار اقتصادی و بلوکه کردن پول‎های ایران در لندن، به دولت ایران فشار بیاورند. از نظر فروش نفت هم در سرتاسر جهان - هر جا میسر بود - جلوگیری کردند و همه‎جا فروش نفت ایران را تحریم کردند. (صفحه 9 کشاورز - روحانی) قسمت هشتم: 1368/8/26 - قیام ملی 30 تیر و نخست‌وزیری مجدد مصدق؛ - فشارهای خارجی علیه دولت مصدق و اختلاف‌های داخلی جناح مصدق و کاشانی؛ - کودتای 28 مرداد و سقوط دولت مصدق. قسمت دهم: 1368/9/10 - روی کار آمدن کندی و تحمیل فضای باز سیاسی در ایران در سال 1338؛ - نخست‌وزیری امینی با اصرار آمریکا و رقابت امینی با شاه تا سقوط امینی و به‌دست گرفتن اصلاحات توسط شاه؛ تشکیل جبهه ملی دوم و نهضت آزادی و روابط جبهه ملی با امینی. قسمت یازدهم: 1368/9/17 - موقعیت آیت‌الله بروجردی؛ - مناسبات روحانیت و شاه؛ نهضت انجمن‌های ایالتی و ولایتی در سال 41 و چگونگی مطرح شدن آیت‌الله خمینی. قسمت دوازدهم: 1368/9/24 - از قیام 15 خرداد تا تبعید آیت‌الله خمینی؛ نقش روحانیت و گروه‌های ملی و دیدگاه‌های رهبران حکومت. قسمت سیزدهم: 1368/10/1 شکل‌گیری گروه‌های مسلح چریکی از سال 43 به بعد و شدت گرفتن خشونت و استبداد حکومت. قسمت چهاردهم: 1368/10/8 - دروازه تمدن بزرگ و بلند پروازی‌های اقتصادی شاه؛ - افزایش درآمد نفت، اتخاذ سیاست‌های نوین اقتصادی و مشکلات اقتصادی، اجتماعی ناشی از آن؛ - عدم تناسب ظرفیت‌های کشور با شتابزدگی در مدرنیزاسیون و توسعه؛ فسادهای مالی در هیأت حاکمه، زمینه‌ساز نارضایتی و بحران. قسمت پانزدهم: 1368/10/15 - روابط ایران و آمریکا قبل و بعد از روی کار آمدن کارتر در سال 1355؛ آغاز فضای باز سیاسی در ایران، پس از به قدرت رسیدن کارتر در آمریکا. قسمت شانزدهم: 1368/10/22 - روش استبدادی و تشدید نارضایتی‌ها؛ - چگونگی و فلسفه تشکیل حزب رستاخیز در سال 1354 و انحلال آن در سال 1357؛ - اعتراض‌ها و عریضه‌نویسی‌های ملیون، فشارهای بین‌المللی بر شاه و برکناری هویدا؛ تعارض‌ها و دو گانگی‌های فرهنگی در جامعه. قسمت هفدهم: 1368/10/29 - سیر جریان روشنفکری از مشروطه تا انقلاب اسلامی و زمینه‌های فکری و فرهنگی انقلاب؛ - ارزیابی نقش شریعتی در انقلاب. قسمت هجدهم: 1368/11/6 - وضعیت ارتش از زمان تأسیس (سال 1305) تا انقلاب اسلامی (1357) و ضعف‌های درونی و ساختاری آن؛ - بررسی دلایل خنثی شدن کارایی ارتش در مقابله با انقلاب. قسمت نوزدهم: 1368/11/13 - ولایت فقیه پایه نظری حکومت اسلامی؛ - چگونگی انتقال پیام‌های امام خمینی به ایران و اثرات و بازتاب‎های درگذشت حاج سیدمصطفی خمینی. قسمت بیستم: 1368/11/20 - مقاله استعمار سرخ و سیاه، آتشی در خرمن شاه؛ - درگذشت حاج مصطفی خمینی و تشدید مبارزه؛ - کبریت انفجار در قم و آغاز رویارویی شاه و مخالفان. قسمت بیست‌ویکم: 1368/11/27 - گسترش قیام به شهرهای مختلف کشور و اعلام حکومت نظامی؛ - حادثه سینما رکس آبادان، سقوط دولت آموزگار و روی کار آمدن دولت شریف‌امامی؛ - راهپیمایی مهم عید فطر سال 1356. قسمت بیست‌ودوم: 1368/12/4 - واقعه کشتار 17 شهریور 57 (جمعه سیاه) و پیامدهای آن و بی‌اعتبار شدن راه‌حل‌های سیاسی و مسالمت‌آمیز؛ تزلزل ارتش و تحولات سریع روانی - سیاسی. قسمت بیست‌وسوم: 1368/12/11 - پیامدهای جمعه خونین؛ - روی کار آمدن شریف‌امامی؛ - گسترش اعتصاب‌ها و اعتصاب کارکنان صنعت نفت؛ - انتشار سند خروج ارز توسط صاحب‌منصبان (26 شهریور) و اثر مخرب آن علیه رژیم؛ - عقب‌نشینی‌های پی‌درپی شاه. قسمت بیست‌وچهارم: 1368/12/18 - مهاجرت امام خمینی به پاریس و تسریع روند انقلابY - مذاکره‌های نیروهای ملی با امام خمینی در پاریس و انتشار بیانیه سه ماده‌ای رهبر جبهه ملی؛ قسمت بیست‌وپنجم: 1368/12/25 - روی کار آمدن دولت نظامی ازهاری؛ - بحران تنازع بقا در درون رژیم شاه و بازداشت عده‌ای از مقامات وفادار رژیم شاه ازجمله هویدا؛ - اظهار ندامت و پوزش شاه در مقابل ملت. قسمت بیست‌وششم: 1369/1/3 - وضعیت روحی شاه؛ - سردرگمی هیأت حاکمه آمریکا و بلاتکلیفی شاه در برابر حوادث انقلاب. قسمت بیست‌وهفتم: 1369/1/10 - عجز و ضعف ساواک در مقابله با انقلاب؛ - ماه محرم و راهپیمایی سرنوشت‌ساز تاسوعا و عاشورای سال 1357. قسمت بیست‌وهشتم: 1369/1/24 - آخرین تلاش‌‌های شاه برای روی کار آمدن یک دولت ملی و انتقالی. قسمت بیست‌ونهم: 1369/1/28 - سقوط دولت نظامی ازهاری و چگونگی نخست‌وزیری بختیار؛ - بحث‌های درونی جبهه ملی درباره نخست‌وزیری بختیار و اخراج او از جبهه؛ - تشکیل کنفرانس سران چهار کشور صنعتی غرب در گوادلوپ. قسمت سی‌ام: 1369/1/31 - موقعیت ارتش مقابل انقلاب و مأموریت ژنرال هایزر آمریکایی به ایران برای حفظ وحدت ارتش؛ - مشکلات دولت بختیار و ارتش. قسمت سی‌ویکم: 1369/2/7 - روی کار آمدن دولت بختیار؛ - خروج شاه از ایران و جشن و سرور مردم برای فرار شاه. قسمت سی‌ودوم: 1369/2/14 - تشکیل شورای نیابت سلطنت؛ - تشکیل شورای انقلاب؛ - استعفای رییس شورای نیابت؛ - تاکتیک‌های بختیار؛ - تظاهرات اربعین، نمایش قدرت انقلاب و پایان کار رژیم. قسمت سی‌وسوم: 1369/2/21 - ماجرای سفر بختیار به پاریس جهت مذاکره با امام خمینی، انگیزه‌ها و عوامل آن؛ - بازگشت امام خمینی به ایران و مجبور شدن دولت و ارتش به بازگشایی فرودگاه؛ - بازتاب بازگشت امام خمینی در حکومت و مردم. قسمت سی‌وچهارم: 1369/2/28 انتصاب دولت موقت انقلاب از سوی امام خمینی و مرحله انتقال قدرت. قسمت سی‌وپنجم: 1369/3/4 - زمزمه‌های کودتا؛ - پیوستن همافران و ارتشیان به انقلاب؛ - آغاز درگیری مسلحانه مردمی 19 بهمن تا فروپاشی ارتش.