احساس علاقه شدید زنان برای ورود به بازار کار
امروزه یکی از مهمترین مباحث در حوزه مسایل زنان، مسئله تحصیلات و حضور آنان در عرصه های اجتماعی- اقتصادی از جمله نقش و حضور زنان در بازار کار است.
فرآوری:فاطمه ناظم زاده- بخش اجتماعی تبیان
زنان به عنوان نیمی از جمعیت فعال کشور دارای نقش روز افزون و فزآینده ای در فعالیت های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی می-باشند و نقش تعیین کننده ای در بهبود و ارتقای رشد و توسعه اقتصادی ایفا می کنند. از طرف دیگر، ارتقای نقش زنان در فعالیتهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی منجر به دستیابی به فرصت های بیشتر برای رشد و توسعه اقتصادی می گردد. امروزه یکی از مهمترین مباحث در حوزه مسایل زنان، مسئله تحصیلات و حضور آنان در عرصه های اجتماعی- اقتصادی از جمله نقش و حضور زنان در بازار کار است. در ایران با توسعه آموزش عالی در سال های پیش و پس از انقلاب و گسترش دانشگاه-ها و فضاهای آموزشی و به موازات آن ارتقای فرهنگ عمومی جامعه و توجه بیشتر به حقوق زنان و دختران، امکان بیشتری برای حضور دختران در دانشگاه ها پدید آمده است. با این حال و با توجه به پیشرفت هایی که در این خصوص پدید آمده ، وجود نابرابری های جنسیتی در عرصه های مختلف از جمله آموزش از مهمترین چالش های پیش روی کشورهای در حال توسعه از جمله ایران محسوب می شود. نابرابری های جنسیتی نه تنها دارای آثار سوء بر زنان و دختران است بلکه منجر به آسیب رساندن به کل افراد جامعه می شود. به عبارت دیگر نابرابری های جنسیتی دارای اثر منفی بر توسعه انسانی و ارتقای کیفیت نیروی انسانی است. از این رو توجه به موضوع نابرابری های جنسیتی و جنبه های مختلف آن در حوزه هائی نظیر آموزش، بهداشت، دستمزد و اشتغال از اهمیت بالائی برخوردار است.
سهم زنان در نیروی کار کشور
در ایران با توسعه آموزش عالی در سال های پیش و پس از انقلاب و گسترش دانشگاه ها و فضاهای آموزشی و به موازات آن ارتقای فرهنگ عمومی جامعه و توجه بیشتر به حقوق زنان و دختران، امکان بیشتری برای حضور دختران در دانشگاه ها پدید آمده است.
در مملکتی که بیش از ۵۰ درصد نیروی کارش را زنان تشکیل میدهد به نظر می رسد باید از پتانسیل بالقوه این نیروها در تمام زمینههای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی استفاده کرد. کارشناسان میگویند با توجه به قابلیتها و ظرفیتهای بالای زنان نباید دایره اشتغال آنها را محدود کرد و فرصت رقابت با مردان را از آنها گرفت. آمارهای رسمی بیانگر آن است که در طول سالهای گذشته با وجود آنکه نرخ مشارکت زنان در عرصههای متعدد افزایش داشته، اما آنطور که باید ظرفیتها و توانمندیهای آنها به کار گرفته نشده و تعداد شاغلان زن در ایران با کاهش قابل ملاحظهای همراه بوده است. زنان ایرانی از دیرباز در محیطهای کار روستایی حضور فعال و چشمگیری داشتهاند و در کنار انجام کارهای خانه و خانوادهداری، به طور غیر مستقیم هم در فعالیتهای مولد اقتصادی شرکت میکردند. امروز نیز بخش اعظمی از تولیدات صنایع دستی، قالیبافی، امور زراعی، باغی و دامی حاصل دست زنان کوشا و توانمند ایرانی است. در عصر حاضر هم زنان در بسیاری از فعالیتها از تصاحب صندلیهای دانشگاه گرفته تا عرصههای علمی و پزشکی و میادین ورزشی گوی سبقت را از مردان ربودهاند. بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ مشارکت زنان در بهار سال گذشته ۱۳.۲ درصد بوده که در بهار امسال به ۱۵.۲ درصد رسیده و دو درصد رشد داشته است. هرچند که رشد دو درصدی نشان میدهد که میل زنان برای حضور در بازار کار افزایش یافته، اما به گفته کارشناسان، وضعیت اشتغال زنان همچنان مطلوب نیست؛ به نحوی که در مقایسه با مردان فرصتهای شغلی کمتری دارند و غالبا در بخشهای غیر رسمی یا خدماتی با دستمزد اندک مشغول کارند. یک کارشناس حوزه کار در این باره معتقد است که وجود نگاه سنتی و جنسیتی نسبت به زنان از دیرباز مانعی برای فعالیت و حضور و مشارکت آنها بوده و این نگاه تنها به جامعه خلاصه نشده و در نگرش دولتمردان و سیاستگذاران هم تاثیر گذاشته است.
حاج اسماعیلی میافزاید: این نگاه میگفت که زنان بیشتر در خانه بمانند و کمتر فعالیت کنند، ولی از ۱۰ سال گذشته تاکنون هر سال نرخ مشارکت زنان در جامعه افزایش یافته و عوامل مختلفی در این امر موثر بوده است. وی استقلال مالی زنان را یکی از دلایل موجود ذکر کرده و میگوید: با کاهش تدریجی درآمد سرپرستان خانوار، شرایطی ایجاد شده که دیگر اعضای خانواده برای کسب درآمد در جامعه تلاش کنند و در این مسیر زنان به استقلال مالی بیشتر فکر کنند. به گفته این کارشناس حوزه کار، برخلاف گذشته تمایل زنان به تحصیل و کسب مهارت بیشتر شده و میخواهند در فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی مشارکت داشته باشند و به همین دلیل یکی از راههایی که میتواند به اشتغالزایی بیشتر و توسعه کارآفرینی منجر شود اشتغال زنان است. در سند چشم انداز ۱۴۰۴ " تقویت نهاد خانواده و جایگاه زن در خانواده و در صحنههای اجتماعی و استیفای حقوق شرعی و قانونی بانوان در همه عرصهها و توجه ویژه به نقش سازنده آنان" پیشبینی شده است. جایگاه زنان در عرصه کار و تولید به ویژه " اقتصاد مقاومتی" نیز حایز اهمیت است و نمیتوان از مشارکت اجتماعی و اقتصادی زنان چشمپوشی کرد. اشتغال زنان یکی از محورهای مهم توسعه جوامع به شمار میرود و اگر نرخ مشارکت زنان در اجتماع افزایش یابد، علاوه بر افزایش ارزش افزوده، بر کاهش نرخ بیکاری نیز تاثیرگذار است. بر این اساس بهتر است برنامهریزان و سیاستگزاران کشور با تدوین برنامهها و اتخاذ سیاستهای مناسب شرایط را برای حضور و مشارکت بیشتر زنان فراهم کنند. دستیابی به رشد اقتصادی و توسعه پایدار بدون مشارکت همه جانبه زنان امکان پذیر نیست و دولتها باید از ظرفیت ۵۰ درصدی زنان به عنوان نیروهای کار خلاق و متعهد در تمام عرصهها به نحو شایسته استفاده کنند.
منبع: ایسنا،پایگاه تحلیلی ویستا نیوز
