ادامه شک و تردیدها، به منابع پولی

زمانی كه غلامرضا موسوی، رئیس شورای عالی تهیه كنندگان سینما از پولشویی در شبكه نمایش خانگی صحبت كرد، خیلی ها به او خرده گرفتند كه حرف اشتباهی زده است، حالا با دستگیری تهیه كننده سریال «شهرزاد» در پرونده اختلاس صندوق فرهنگیان مشخص شد...

بخش سینما و تلویزیون تبیان

زمانی كه غلامرضا موسوی، رئیس شورای عالی تهیه كنندگان سینما از پولشویی در شبكه نمایش خانگی صحبت كرد، خیلی ها به او خرده گرفتند كه حرف اشتباهی زده است، حالا با دستگیری تهیه كننده سریال «شهرزاد» در پرونده اختلاس صندوق فرهنگیان مشخص شد نگرانی ها و هشدار های موسوی نه تنها از سر ناآگاهی نبوده است بلكه پیش بینی شرایطی بوده كه امروز شاهد آن هستیم. غلامرضا موسوی در گفت و گویی به ابعاد بیشتری از مسئله پولشویی در شبكه نمایش خانگی پرداخته است.
صحبت هایتان درباره پولشویی در شبكه نمایش خانگی با بازداشت سرمایه گذار «شهرزاد» به نوعی محقق شده است، چه شد كه زودتر از اینكه اصلاً خیلی ها به این باور برسند كه شبكه نمایش خانگی می تواند محلی برای پولشویی باشد، در این باره هشدار دادید؟

سینما و اصولاً همه كار های فرهنگی قواعدی دارد كه براساس آن قواعد شما یك سری فعالیت را انجام می دهید و برای آن هزینه می كنید، كسانی كه به قواعد و ساز و كار های آن آشنایی داشته باشند، می دانند كه چه اتفاقی می افتد، شاید برخی بر سر ناآگاهی یك بار هزینه كنند و نتیجه نگیرند، اما كسانی كه چندبار هزینه می كنند و نتیجه ای نمی گیرند، مشخص است كه به احتمال بازگشت هزینه ها یشان فكر نكرده اند و برایشان مهم نیست كه پول شان بازگشت داشته باشد. من سه سال پیش نسبت به پولشویی هشدار دارم و برخی از افراد حرفم را رد كردند و گفتند فلانی اصلاً نمی داند پولشویی چیست؟!
الان فكر كنم آنها باید اعتراف كنند كه اشتباه كردند!

هزینه كرد در سینما دو دو تا چهار تا است، شاید مورد اتفاقی هم پیش بیاد كه برخلاف تصور تهیه كننده هزینه فیلم بازنگردد، اما اینكه چطور باید هزینه كرد و چقدر هزینه كرد مشخص است. شبكه نمایش خانگی هم همین طور است. وقتی برخی فقط هزینه هایی می كنند كه پشت آن هیچ منطق اقتصادی وجود ندارد، قاعدتاً باید شك كرد كه پول ها منشأ سالمی ندارند.
ورود این پول ها چه تأثیری بر سینما خواهد داشت؟

وقتی پول تمیز و سالم وارد سینما نشود، فساد ایجاد می كند و به اقتصاد سینمای ایران ضرر می زند. هم اكنون در شبكه نمایش خانگی چند سریال در حال ساخت است كه به طور مشخص یكی دو تای آنها دارند هزینه های خارج از عرف انجام می دهند، دستمزدهایشان بسیار بیشتر از عرف های معمول است و برای مواردی هزینه می كنند كه اصلاً در سیستم سینما وجود ندارد. من به عنوان مسئول صنفی باید جلوی لطمه ای را كه این فعالیت ها به سینمای ایران می زند، بگیرم. وقتی بازیگران را با هزینه های بسیار بالا می خرند، توقع بازیگران را بالا می برند و این خطرناك است چون كار های بعدی خواسته هایشان را برآورده نمی كند و همین اقتصاد سینما را به سمت فروپاشی می برد.
دستمزدهای خارج از عرف از كجا باب شد؟

تلویزیون اولین بار این كار را كرد، چون می خواستند با پرداخت های بالا برخی از بازیگران را به تلویزیون بیاورند. البته اولین جایی هم كه دود این كار در چشمش رفت، خود تلویزیون بود. اصلاً تلویزیون و سریال های تلویزیونی نیازی به بازیگران مشهور ندارد، شما شبكه های ماهواره ای را نگاه كنید، سریال هایشان بازیگران معروفی ندارد و خیلی از مردم اصلاً آنها را نمی شناسند، اما داستان و قصه آنها باعث می شود بینندگان آنها را دنبال كنند. مثل پاورقی های مطبوعات كه به دلیل داستان های خوبشان خواننده های زیادی داشتند.
الان گویا وضعیت شبكه نمایش خانگی شبیه آن چیزی شده كه در تلویزیون رخ داده است!

چندین سریال در شبكه نمایش خانگی به طور همزمان پروانه ساخت گرفته اند، یكی دو تای آنها پول های خارج از عرف خرج می كنند و مشخص نیست منشأ پولشان از كجا است. یكی شان هم مدعی است كه از آستان قدس پول گرفته است. من به عنوان كسی كه با تولیت آستان قدس رضوی آشنا هستم، می دانم فردی متدین است و چنین پول های بی حسابی خرج نمی كند، اگر هم خرج می كند برای زائران امام رضا (ع) است و اصلاً به كسی پول مفت نمی دهد. باید پرسید آیا واقعاً آستان قدس پشت این سریال است؟ آستان قدس باید تأیید كند كه به این فرد برای تولید سریال پول داده و اگر داده باید پاسخگو باشد، چرا به فردی كه سابقه تهیه كنندگی نداشته چنین پولی داده كه بدون حساب و كتاب خرج كند.
چرا وزارت ارشاد مانع نمی شود؟!

به گمانم مسئول شبكه نمایش خانگی در وزارت ارشاد هیچ شناختی از نمایش خانگی و از تبعات ساخت این سریال ها و پرداخت های بی حساب و كتاب آنها ندارد. وی اصلاً سینمایی نیست و از تئاتر آمده و آشنایی با فضای سینما ندارد. اگر این سریال هایی را كه در حال ساخت هستند مردم پس بزنند چه اتفاقی می افتد مگر نه اینكه ضرر آن متوجه كل سینما می شود؟
شما رئیس شورای عالی تهیه كنندگان سینما هستید، همین مسئله تولید سریال ها و مسئله ورود شخصی كه امروز بازداشت شده به صنف شما نیز باز می گردد.

این آقایی كه دستگیر شده اصلاً عضو شورای عالی تهیه كنندگان سینما نیست و ما وی را به عنوان تهیه كننده نمی شناسیم. او در چند كار سرمایه گذار بوده است. همه می توانند در سینما سرمایه گذاری كنند، اما برای اینكه عنوان تهیه كننده داشته باشند ما چهار تشكیلات در شورای عالی داریم كه افراد برای عضویت در شورا باید ازطریق یكی از آنها اقدام كنند و آنها هم افراد را برای پذیرش به كمیته شورای عالی معرفی می كنند. آن فرد یا اصلاً درخواست عضویت نداده، یا درخواست داده و رد شده در هر صورت عضو شورای عالی نیست.
در شورا برای جلوگیری از پولشویی و هزینه های بی حساب كه می گویید به سینما ضرر می زند، اقدامی كرده اید؟

دو هفته پیش جلسه ای با اعضا داشتیم به آنها اخطار كردیم كه اگر سطح دستمزدهای پرداختی شان به افراد چه بازیگر و چه دیگر عوامل نامتعارف باشد، شورا از اكران فیلم حمایت نخواهد كرد و حتی ممكن است جلوی اكران آن را بگیرد. قاعدتاً صنف باید به دنبال فضای سالم برای فعالیت ها باشد. تهیه كننده سینما باید علاوه بر مسائل فرهنگی به مسائل اقتصادی هم توجه كند و كاری انجام ندهد كه هزینه ها باز نگردد، همین امسال فیلم هایی داریم كه فروش آن نتوانسته جوابگوی دستمزد بازیگر فیلم باشد و ضرر آنها به كلیت سینما ضرر خواهد زد.
چه كار باید كرد كه امكان پولشویی در شبكه نمایش خانگی از بین برود؟

به نظرم قوه قضائیه اگر خوب عمل كند و هشدار ها را جدی بگیرد، این كار شدنی خواهد بود. من سه سال پیش هشدار دادم و اگر امروز اثبات نمی شد، هنوز هم از سوی برخی ها در مظان اتهام بودم كه چرا آن حرف ها را زدم. الان هم می گویم برخی از این سریال ها نمی گویند پول از كجا آورده اند یا اینكه ادعا می كنند آستان قدس پولشان را داده است، من اعتقاد و اعتماد كامل دارم تولیت آستان قدس یك ریال هم بی حساب پول خرج نمی كند. باید الان آستان قدس روشنگری كند كه آیا ادعایی كه مطرح شده درباره حمایت از این سریال حقیقت دارد و اگر حقیقت دارد، بگوید چرا به فردی كه فقط سابقه دستیاری داشته چنین پولی داده است؟!