هایپرتکست چیست ؟ عرصه های ادبیات غیر خطی بنیاد اصلی ارتباط اینترنتی چیست ؟ آیا تا کنون به این نکته توجه کرده اید که ما با متونی بزرگ مواجه هستیم که از طریق آن می توانیم به وب گاه های دیگر ، بخش های دیگری از همان وب گاه و ٦ دست پیدا کنیم ؟ به آنچه که هنگام حضور در سایتی مانند یاهو(yahoo )انجام می دهید بیشتر توجه کنید . فرآوری: محسن بابایی- بخش ارتباطات تبیان شما از طریق خطوطی که زیر آن ها خط کشیده شده مانند این : پست الکترونیکی (mail)به ای میل هایتان سرک می کشید . اصلا بر روی این درگاه می توانید روی هر چیزی کلیک کنید و به جایی دیگر بروید . این همان اساس و پایه ای است که اینترنت را در وضعیت کنون قرار داده است . استفاده از ابر متن یا ه مان ه ایپرتکست . این وضعیت که اصولا چیزی به نام اینترنت را معنا می بخشد ، حاصل راه حلی است برنامه ریزی شده برای به اشتراک گذاردن ابرمتن میان کامپیوترهای مختلف . حل این معما سبب شد که وب گردی آن طور که ما امروزه انجام می دهیم ، معنا پیدا کند . سر تیموتی جان برنرزلی زاده ۸ ژوئن ۱۹۵۵ در لندن دانشمند بریتانیایی علوم رایانه، استاد دانشگاه ام آی تی، استاد و پژوهشگر دانشگاه ساوثهمپتون و ریاست کنسرسیوم وب جهان شمول است و تکامل وب را تحت نظر دارد. او فارغ التحصیل دانشگاه آکسفورد و مخترع وب جهان گستر است،که در واقع با یک ابتکار فرارسانه ای تحت اینترنت برای به اشتراک گذاری جهانی اطلاعات در شبکه سرن (CERN)، لابراتوار فیزیک هسته ای اروپا، در ۱۹۸۹زاده شد. در ۲۵ دسامبر ۱۹۹۰ جان برنرزلی اولین ارتباط موفقیت آمیز بین یک میزبان و کاربر پروتکل انتقال ابرمتن از طریق اینترنت را برقرار کرد. مشخصاتی که او از URI، HTTP و HTML استخراج کرده بود به عنوان فناوری وب منتشر شد. برای کار با ابرمتن ها یک زبان برنامه نویسی هم نوشته شده است . زبانی ساده که بیشتر نوجوانان علاقه مند به اینترنت این روزها آن را بلد هستند ، مخصوصا کسانی که خودشان وب سایتی را در اینترنت اداره می کنند . این زبان HTML نام دارد که مختصر شده ی این عبارت است : HYPER TEXT MARkET UP LINGUAGE به عبارت ساده تر این زبان اختراع شده تا کاربر بتواند به راحتی لینک بسازد یعنی امکان رفتن از ابر متن به ابر متن های دیگر را ف راهم کند. ابر متن راهی است آسان برای استفاده از سیستم و توسط آن ، مردم می توانند از یک کامپیوتر رومیزی به اطلاعات در سراسر جهان دسترسی پیدا کنند. ابرمتن رسانه ای است برای انتقال اطلاعات در حالت غیر خطی از طریق کامپیوتر و این اتفاق از راه کلیک کردن بر روی ٜلینک ٝ با استفاده از ماوس به وقوع می پیوندد . هایپرلینک تدارکی در فضای مجازی است که با آن می توان در فضای سایبر بدون اتلاف وقت از صفحه ای به صفحه دیگر رفت. لینک ابرمتن می تواند دسترسی به انواع متعددی از مواد باشد ، به عنوان مثال ارتباط به مواد آموزشی مانند سرفصل دروس و منابع، یادداشت های توضیحی برای یک سند مبتنی بر وب، منابع برای مراجع، یادداشت های توضیحی، تفسیر توسط نویسندگان دیگر، پیوندهایی به سایر منابع و یا نشریات مربوطه ، گرافیک، صداو ویدئو را مقدور سازد . هایپر تکست نوع خاصی از پایگاه انتقال داده ها است که در آن اشیاء (متن، عکس، موسیقی، برنامه ها، و غیره) می توانند به صورت خلاقانه به یکدیگر مرتبط شوند . هنگامی که شما یک شی را انتخاب کنید، می توانید تمام اشیاء دیگری که به آن مربوط است را ببینید و می توانید از یک شی به دیگری حرکت کنید ، حتی اگر با هم تفاوت زیادی داشته باشند . به عنوان مثال، در حال خواندن یک سند در باره ی موتسارت، ممکن است با عبارت کنسرتو ویولن مواجه شوید و با کلیک کردن بر روی این واژه اطلاعاتی در باره آن به دست می آورید ، همچنین با کلیک کردن بر روی نام موتسارت ممکن است تصاویر مختلفی از موتسارت به نمایش در آید . هایپر تکست راه غیر خطی ارائه اطلاعات است یعنی به جای خواندن و یادگیری چیزها در نظم از پیش تعریف شده توسط نویسنده ، این خواننده ی ابرمتن است که مسیر خود را در میان انواع اطلاعاتی که پیش رویش قرار گرفته است انتخاب می کند . در دیکشنری مطالعات رسانه (dictionary of media studies) این مفهوم به دو گونه تعریف شده است: 1-هایپرتکست نوعی از یادداشت های مورد تأکید در صفحات وب است که با کلیک روی آن به صفحه ای دیگر متصل می شویم: در بسیاری از صفحه های وبلاگ ها یا سایت ها کلماتی را دیده ایم که با سایر کلمات متفاوت است. این کلمات که با رنگ متمایز در متن نشان داده می شود، در حکم یک کاتالوگ برای اطلاعات دیگر سایت است و این امکان را به ما می دهد تا برای کسب اطلاعات بیشتر درباره آن کلمه یا موضوعات مرتبط با آن، وارد صفحه ای دیگر شویم. 2-شیوه ای است که تکنولوژی با استفاده از آن این امر را ممکن می سازد که مطالب را تولید و به آن دسترسی پیدا کرده و با مطالب قبل تعامل برقرار کنیم: بنا به این تعریف هایپرلینک(همان هایپرتکست) در زمره تکنولوژی های نوین است که سه ویژگی مهم تولید محتوا، دسترسی و تعامل را داراست. در ادامه هر کدام از این گزاره ها را بررسی خواهیم کرد. هایپرلینک تدارکی در فضای مجازی است که با آن می توان در فضای سایبر بدون اتلاف وقت از صفحه ای به صفحه دیگر رفت. پنجره ای به هر سو و تودرتو هایپر تکست راه غیر خطی ارائه اطلاعات است یعنی به جای خواندن و یادگیری چیزها در نظم از پیش تعریف شده توسط نویسنده ، این خواننده ی ابرمتن است که مسیر خود را در میان انواع اطلاعاتی که پیش رویش قرار گرفته است انتخاب می کند . گاهی هایپرتکست ها برای توضیح درباره اجزای یک متن به کار می روند. دراین بین می توان به برخی از ویژگی هایی که هایپرتکست داراست و در تعریف فوق اشاره شد، پرداخت تا به ماهیت این تکنولوژی بیشتر پی ببریم: 1- تولید محتوا : برخی از سایت ها نظیر ویکی پدیا، این امکان را برای مخاطبان خود ایجاد می کنند، که در صورت نیاز در تولید و انتشار محتوای سایت، دخالت داشته باشند. کاربران این سایت ها اطلاعات تکمیلی هر مورد را با استفاده از دانش خود، به روز می کنند و علاوه بر این در اختیار دیگر کاربران نیز قرار می دهند. 2- دسترسی : بسیار برای شما اتفاق افتاده است در حال مطالعه متنی هستید که در آن از واژه های ناآشنا و یا تخصصی استفاده شده است و شما لازم دارید برای اینکه از محتوای مطلب به طور دقیق بهره ببرید، نسبت به آن واژه ناآشنا و یا اصطلاح تخصصی آگاهی پیدا کنید. سابقاً، برای این کار شما از دیکشنری های عمومی یا تخصصی استفاده می کردید. اما هایپرتکست ها این امکان را به وجود آورده است که شما هم زمان با مطالعه یک متن نسبت به واژه های مرتبط با آن، اطلاعاتی را به دست آورید. از سویی دیگر، در برخی از متون مواردی ذکر شده است که برای شما جالب است. هایپرتکست ها با در نظر گرفتن این احتمال که کدام اطلاعات می تواند در اختیار مخاطب قرار گیرد، واژه هایی را برای شما به صورت هایپرتکست قرار می دهند تا شما از آن ها استفاده کنید. 3-تعامل: مدل ارتباطی حاکم در تکنولوژی های نخستین ارتباطی، مدل عمودی بود به این معنی که ابزار های تکنولوژی های ارتباطی، ابزاری در اختیار کارمندان رسانه بشمار می رفتند و صرفاً آن ها بودند که محتوای مدنظر را تولید و منتشر می کردند. در این مدل مخاطبان صرفاً مصرف کنندگان بی اختیار محتوای رسانه ها بودند. با توسعه تکنولوژی های نوین ارتباطی و جهش مدل ارتباطی از مدل عمودی به مدل افقی که در آن مباحثات میان مردم صورت می گرفت و توسط آن ها ایجاد می شد، این ابزارها ماهیت تعاملی به خود گرفتند و رقابت کارمندان رسانه بر سر امکانات تعامل بیشتر برای مخاطبان بود. در این مدل مخاطبان به عنوان مشارکت کننده در تولید محتوا در نظر گرفته می شدند و بعلاوه این امکان برای آن ها وجود داشت که به تعامل با سایت و سایر افراد بپردازند. پی نوشت: 1-hyper text 2-porta 3-Sir Timothy John Berners-Lee 4-WWW- mason.gmu.edu/WHAT IS HYPERTEXT 5-ولفگانگ آمادئوس موتسارت (۲۷ ژانویه ۱۷۵۶ ٓ ۵ دسامبر ۱۷۹۱) 6-WWW.ANSWER.COM منبع:گرداب، هنر لند