شاهنامه، روایتگر ماندگار نمایشگاه «شاهنامه، روایتگر ماندگار» به کوشش اکرم احمدی توانا جمعه 14 اسفندماه برپا شد؛ در این نمایشگاه که حاصل یک سال و نیم تحقیق و پژوهش اوست، بیش از 40 اثر نقاشی، حجم و عکس از 21 هنرمند پیشکسوت و جوان به نمایش درآمده است. فرآوری: سمیه فروغی، بخش هنری تبیان شاهنامه فردوسی با ارزش ترین حماسه ملی ایرانیان است و در طول تاریخ و حتی دوران معاصر تاثیرات بسیاری بر هنر هنرمندان ایرانی گذاشته ، به طور مثال نقاشی قهوه خانه ای که در تاریخ ایران تاثیرات بسیاری از شاهنامه فردوسی گرفته است. همان طور که شاهنامه فردوسی در زمانی تنظیم شد که مردم ایران از تسلط کارگزاران متعصب خلفای بغداد بر مقدرات خود رنج می بردند، نقاشی قهوه خانه ای نیز در برهه ای از زمان شکل گرفت که توده مردم از رخنه و نفوذ دو ابر قدرت سیاسی همزمان خود (روسیه و بریتانیا) بر ایران به ستوه آمده بودند؛ بنابراین برای حفظ وحدت ملی و جلوگیری تاثیرات بیش از حد هنر بیگانگان بر فرهنگ و هنر ایران به خصوص نقاشی، گرایش به مضامین حماسی شاهنامه فردوسی پیدا کردند و این تمایل با انقلاب مشروطیت شدت یافت. نقاشی قهوه خانه ای از جمله هنرهایی است که تجلی شاهنامه در مضمون های حماسی آن به وضوح دیده می شود. به خصوص در صحنه هایی نظیر نبرد رستم و سهراب، نبرد رستم و اشکبوس و دیگر قهرمان های شاهنامه ای. از نقاشان مشهور سبک قهوه خانه ای، حسین قوللر آقاسی و محمد مدبر قابل ذکر است که حسین قوللر آقاسی، سردمدار نقاشی هایی با مضمون حماسی و محمد مدبر را سردمدار نقاشی هایی با مضمون مذهبی دانسته اند. نگارگری در ایران دارای کاربردهای متفاوتی است، یکی از کاربردهایش استفاده از آن برای تصویرسازی صفحات کتاب بود. از کتبی که در ایران مکرر مصور و با نگارگری تزیین می شده، شاهنامه فردوسی است که همواره سرچشمه الهام هنرمندان ایرانی به خصوص نقاشان قرار گرفته است. یکی از سبک های نقاشی که شاهنامه فردوسی در شکل گیری آن تاثیر بسزایی داشته همان طور که پیشتر ذکر شد، نقاشی قهوه خانه است که از اواخر دوره زندیه و اوایل دوره قاجاریه وارد عرصه نقاشی ایران شده است. واضح است ،شاهنامه فردوسی همواره منبعی برای خلق اثر هنری برای هنرمندان به شمار رفته و ما نه تنها در تاریخ گذشته بلکه در روزگار معاصر نیز شاهد آن هستیم ؛ مانند نمایشگاهی که امروز در گالری آران برپاست.. نگارگری در ایران دارای کاربردهای متفاوتی است، یکی از کاربردهایش استفاده از آن برای تصویرسازی صفحات کتاب بود. از کتبی که در ایران مکرر مصور و با نگارگری تزیین می شده، شاهنامه فردوسی است که همواره سرچشمه الهام هنرمندان ایرانی به خصوص نقاشان قرار گرفته است. اکرم احمدی توانا درباره دلایل برپایی نمایشگاه ˝شاهنامه، روایتگر ماندگار˝ گفت :این نمایشگاه حاصل یک سال و نیم تحقیقات من درباره شاهنامه و تاثیر آن در هنر معاصر و مدرن ایران است. تلاش کردم همه آرتیست هایی که شاهنامه را در کارشان مدنظر قرار داده بودند یافته و درتحقیقاتم آثار آنها را مورد بررسی قرار دهم. آنچه در دسترس بود و کارهای متاخر تر را جمع آوری کردم و در این نمایشگاه به نمایش گذاشتم. وی ادامه داد: در مجموع بالغ بر 40 اثر از 21 آرتیست در این نمایشگاه با محوریت آثار شاهنامه به نمایش درآمده است که از قدیمی ترین آنها اثر مرحوم عربعلی شروه است و جوان ترین هنرمند نیز مهسا خیرخواه است که آثارشان در کنار هم در گالری آران به روی دیوار رفته است. همزمان با نمایش آثار، سعید روانبخش پرفورمنس "مهره سرخ" را در پروژه آران در سه روز جمعه، شنبه و یکشنبه (14 تا 16اسفند) اجرا خواهد کرد. وی در ادامه درباره دلیل انتخاب این موضوع برای پژوهش خود بیان کرد: پروسه تحقیق من بیش از یک سال و نیم به طول انجامید. ابتدا با بررسی شاهنامه های مصور و کهن ایران کارم را آغاز کردم و بعد تلاش کردم تا ببینم روند تغییرات در هنر مدرن به چه شکل است. اتفاقی که در نسخه های قدیمی شاهنامه وجود داشت این بود که هر نسخه، معاصر زمان خودش بود و برگرفته از اتفاقاتی که در آن دوران حکم فرما بوده است مثلا نسخه شاهنامه سلجوقی با نسخه شاهنامه صفوی کاملا متفاوت از هم هستند. برایم جالب بود که بدانم هنرمندان معاصر ما شاهنامه را چگونه ارزیابی می کنند. برخی مدت زمان بیشتری درگیر این موضوع بودند وبرخی در مجموعه های خاصی از این موضوع بهره گرفته اند. وی با اشاره به این که روند تغییرات هنر معاصر نیز به دو دوره تقسیم می شود گفت: این روند کاملا متفاوت است، در نتیجه گیری مقاله مطرح شده که قبل از انقلاب و بعد از آن رویکردها چگونه بوده است، هنرمندان پس از انقلاب بیشتر به سمت روایت شاهنامه و تصویرسازی رفتند و عده ای هم بودند که بیشتر از آنکه نگاه ملی گرایانه داشته باشند، آن را بهانه ای برای نقد زندگی معاصر قرار دادند و از دریچه کاملا متفاوتی به شاهنامه نگاه کردند. این پژوهشگر در ادامه درباره تاثیر نگارگری در شاهنامه گفت: از هیچ یک از آثار نگارگری برای نمایشگاه استفاده نکردم، چرا که دیدگاهم درباره جریانات جدید هنری بود و بیشتر به سمت هنر معاصر و مدرن نگاه داشتم. وی خاطرنشان کرد: نکته ای که بسیار حائز اهمیت است حمایت مدیر گالری آران از این مجموعه بود که اگر من را در این امر یاری نمی کردند این نمایشگاه جمع آوری نمی شد و داشتن آثار هنرمندان بزرگ ایران در یک نمایشگاه قطعا اتفاق بزرگی است که با حمایت گالری آران به وقوع پیوست. در این مجموعه آثاری از عربعلی شروه، نیکزاد نجومی، مهدی حسینی، گیزلاوارگا سینایی، فریدون آو، مرضیه قره داغی، فرح اصولی، ترانه صادقیان، شیرین نشاط، جمشید حقیقت شناس، سعید روانبخش، رضا هدایت، بهنام کامرانی، یاسمین سینایی، علیرضا جدی، سیامک فیلی زاده، امیرحسین بیانی، علا ابتکار، آرتمیس شهبازیف علی رضا فانی، مهسا خیرخواه، آیلین بهمنی پور به نمایش درآمده است. گفتنی است، نمایشگاه "شاهنامه، روایت ماندگار" از 14 اسفندماه در گالری آران واقع در خردمند شمالی، کوچه دی، پلاک 12 پذیرای علاقمندان به هنر است. منابع: -هنرآنلاین -ایران بوم