پولی را قرض گرفتهایم و طلبکار هنوز این پول را از ما مطالبه نکرده و الآن سال خمسی ما فرارسیده است، آیا به این پول خمس تعلق میگیرد؟
حکم پرداخت خمس به صورت قسطی
چند پرسش از محضر مبارک آیة الله وحید خراسانی دام ظله:
سوال: پولی را قرض گرفتهایم و طلبکار هنوز این پول را از ما مطالبه نکرده و الآن سال خمسی ما فرارسیده است، آیا به این پول خمس تعلق میگیرد؟
پولی كه قرض گرفته شده تا زمانی كه أداء نشده یعنی بدل آن داده نشده متعلق خمس نیست. (استفتاء/11249) (منهاج 2/م ملحق به م 1231)
سوال: آیا میتوانم خمس خود را اقساطی بدهم؟
در صورتی که دستگردان کرده باشید یعنی خمس را به قبض مرجع خود یا وکیل ایشان رسانده باشید و ایشان به شما قرض داده باشند میتوانید به عنوان اداء قرض از مالی که خمس آن پرداخت شده است، به صورت اقساطی پرداخت نمائید. (استفتاء/13429) (منهاج2/ ملحق به م 1265)
سوال: آیا میتوانم پول جهیزیه دخترم را کنار بگذارم؟
در صورتیکه بدون کنار گذاشتن پول نمی توانید جهیزیه را نه الآن و نه درزمان خودش تهیه نمائید، به آن پول خمس تعلق نمی گیرد. (منهاج 2/ بعد م 1211 و 1217 او فی تزویج اولاده) (رساله/م 1794) (استفتاء/13430)
سوال: حکم گذاشتن پول در حسابهای سرمایه گذاری بانکهای ایران که ظاهرا سود ثابتی به آن تعلق می گیرد، چیست؟ (در واقع به خاطر اینکه تورم از نرخ سود بانک بیشتر است، زیان متغیر می دهد تا اینکه سود ثابت) در قرارداد کلمه علی الحساب ذکر می شود ولی در عمل سود ثابتی تعلق می گیرد. اگر جواب منفی است؛ تکلیف کسی که نمی تواند جای دیگری سرمایه گذاری کند چیست؟ آیا به خاطر اینکه از ضرر بیشتر (به خاطر تورم زیاد و کاهش ارزش پول) جلوگیری کند، می تواند به این کار دست بزند؟
اگر با بانک شرط سود کنید این سپرده گذاری و سود دریافتی حرام است و اگر شرط سود نکنید ولی خود را طلبکار بانک بدانید باز هم بنابراحتیاط واجب این سپرده گذاری و سود دریافتی حرام است. واگر شرط سود نکنید و خود را طلبکار ندانید این سپرده گذاری اشکالی ندارد و اگر بعنوان سرمایه گذاری باشد با رعایت شرائط مضاربه در صورتی که برای معاش خود و خانواده به این سرمایه گذاری نیاز دارید باید بنابر احتیاط واجب همان ابتداء یک پنجم آن را بعنوان خمس بپردازید و اگر برای معاش خود و خانواده به آن نیاز ندارید بنابر فتوی باید خمس این سرمایه را بپردازید و سودی که بانک می پردازد قبل از تصرف در آن ، بنابر احتیاط واجب یک پنجم آنرا به سادات فقیر به قصد مافی الذمه بدهید و اگر چیزی از این سود تا سال خمسی باقی ماند و صرف در مخارج زندگی نشد واجب است خمس آنرا بپردازید. (استفتاء/14222) (منهاج 2/م 1219)
بخش احکام اسلامی تبیان
منبع: پایگاه اطلاع رسانی آیة الله وحید خراسانی دام ظله
مطالب مرتبط:
مصرف خمس به تشخیص کیست؟
آیا جهیزیه خمس دارد؟
نحوه محاسبه خمس سرمایه


