دانشگاهها بیدانشجو میشوند!
جمعیت دانشجویی در ایران اکنون بیشتر از جمعیت دانش آموزی مهم است. دلیل هم البته ناکارآمدی نظام آموزشی در مدارس است که جوانان دیپلمه خلاق و با مهارت های مختلف تربیت نمی شود .در نتیجه وظیفه تربیت و متخصص بار آوردن جوانان روی دوش دانشگاه ها می افتد. هرچند بسیاری معتقدند در دانشگاه ها هم اتفاقی که باید نمی افتد، وگرنه اوضاع اشتغال و بهره وری در ایران اینچنین نبود.
همه اینها به کنار، آمارهایی که برای اشغال صندلی های دانشگاه ها اعلام می شود هم البته نشان می دهد توسعه مراکز آموزش عالی چندان هدفمند نبوده است. چندی پیش ابوالفضل حسنی، مدیر کل دفتر گسترش آموزش عالی اعلام کرد حدود 40 درصد ظرفیت دوره های کاردانی و کارشناسی دانشگاه ها در سال تحصیلی 92-93 خالی مانده است: از کل ظرفیت 738 هزار 305 نفر که 520 هزار و 115 نفر پذیرفته شدند و 40 درصد از ظرفیتها پر نشد.
این اتفاق در سال های گذشته هم البته افتاده است. نکته اینجاست که کلاسهای دانشگاههایی خالی مانده است که دولت گذشته به آنها برای توسعه آموزش عالی پر و بال داد؛ پیام نور، دانشگاه فرهنگیان و غیرانتفاعی ها. به گفته مدیر کل دفتر گسترش آموزش عالی دانشگاه پیام نور و غیرانتفاعی ها مجموعا 51 درصد صندلی هایشان خالی است و دانشگاه فرهنگیان 89 درصد.
دانشجو وجود ندارد
آنطور که از شواهد بر می آید، اوضاع در 20 سال آینده هم به همین منوال است. یعنی تعداد دانشجویانی که در نهایت وارد دانشگاه ها می شوند، بیش از چیزی نیست که اکنون وجود دارد. جالب اینجاست که ایران اکنون حدود 10 میلیون جوان آماده ورود به دانشگاه دارد؛ 18 تا 24 ساله. وزارت علوم هم موظف است تا پایان برنامه پنجم توسعه یعنی سال 95، 50 درصد جمعیت 18 تا 24 ساله را در دوره های کارشناسی و کاردانی پذیرش کند، به گفته مدیر کل دفتر گسترش آموزش عالی اکنون 4.5 میلیون دانشجو در دانشگاه های ایران تحصیل می کنند؛ یعنی پیش از پایان برنامه، اهداف آن در این بخش محقق شده است.
ابوالفضل حسنی دراین باره می گوید: از این پس جمعا یک میلیون نفر پشت کنکوری داریم. ضمن اینکه جمعیت 18 تا 24 سال هم روبه کاهش است. یعنی دانشجویی وجود ندارد که بخواهیم در پذیرش کنیم. به همین دلیل پیشنهاد دادیم دانشگاه ها دانشجوی خارجی پذیرش کنند.
طبق آمار، در سال تحصیلی 90-91، دو میلیون و 828 هزار و 265 نفر در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی تحت پوشش وزارت علوم و وزارت بهداشت تحصیل می کردند و یک میلیون 631 هزار و 22 نفر در دانشگاه آزاد. یعنی حدود 4 میلیون و 450 هزار نفر. در سال تحصیلی 91-92 هم دو میلیون و 853 هزار و 499 نفر در مراکز آموزش عالی تحت پوشش وزارت علوم و وزارت بهداشت و یک میلیون و 582 هزار و 381 نفر در دانشگاه آزاد تحصیل می کردند؛ حدود 4 میلیون و 450 هزار نفر. درواقع در این دو سال تحصیلی تعداد دانشجویان تقریبا ثابت مانده است
او پیش بینی های جمعیتی دراین باره چنین بیان می کند: در شروع برنامه توسعه پنجم، جمعیت 18 تا 24 سال کشور حدود 12 میلیون نفر بود. در سال پایان برنامه حدود 9 میلیون نفر است. ما باید برای 50 درصد این جمعیت، ظرفیت در دوره های کاردانی و کارشناسی ایجاد می کردیم. همین الان اما بیش از 4.5 میلیون دانشجو داریم.
طبق آمار، در سال تحصیلی 90-91، دو میلیون و 828 هزار و 265 نفر در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی تحت پوشش وزارت علوم و وزارت بهداشت تحصیل می کردند و یک میلیون 631 هزار و 22 نفر در دانشگاه آزاد. یعنی حدود 4 میلیون و 450 هزار نفر. در سال تحصیلی 91-92 هم دو میلیون و 853 هزار و 499 نفر در مراکز آموزش عالی تحت پوشش وزارت علوم و وزارت بهداشت و یک میلیون و 582 هزار و 381 نفر در دانشگاه آزاد تحصیل می کردند؛ حدود 4 میلیون و 450 هزار نفر. درواقع در این دو سال تحصیلی تعداد دانشجویان تقریبا ثابت مانده است.
مدیر کل دفتر گسترش آموزش عالی همچنین درباره رسیدن به اهداف برنامه چشم انداز، 1404 هم می گوید: باید در پایان سال 1404، 60 درصد جمعیت 18 تا 24 سال در دانشگاهها تحصیل کنند. آن زمان حدود 8 میلیون نفر از جمعیت کشور در این سن هستند. درواقع اکنون به اهداف برنامه چشم انداز هم رسیده ایم.
اما در پیش بینی های جمعیتی، جمعیت دانش آموزی ایران افزایش چندانی ندارد. یعنی اتفاقی که در دهه 60 و 70 افتاد و حدود 17-18 میلیون دانش آموز، در چند شیفت درس می خواندند، نمی افتد. حتی اگر تشویق ها به افزایش زاد و ولد کارساز شود.
با این حساب قاعدتا نباید آموزش و پرورش به فکر ساختن مدرسه جدیدی باشد. البته همین هم هست. به گفته مرتضی رییسی، مدیرعامل سازمان نوسازی مدارس ایران، عمده فعالیت های مدرسه سازی به تخریب و نوسازی مدارس فرسوده اختصاص دارد و نه ساخت مدرسه جدید.
آمار چه می گوید؟
در جدول زیر پیش بینی های جمعیتی تا سال 1415 را می بینید. جدول نشان می دهد تغییرات جمعیتی ایران، چندان روی تعداد جمعیت دانش آموزی و دانشجویی تاثیر ندارد و حتی به مرور کم هم می شود؛
1415
1410
1405
1400
1395
1390
جمعیت دانشآموزی (6 تا 17 سال)
10 میلیون و 967 هزار و 593 نفر
12 میلیون و 933 هزار و 485 نفر
14 میلیون و 809 هزار و 459 نفر
14 میلیون و 968 هزار و 31 نفر
13 میلیون و 828 هزار و 699 نفر
13 میلیون و 596 هزار و 978 نفر
جمعیت دیپلمه ها
(درآستانه ورود به دانشگاه/ 17سال)
یک میلیون و 96 هزار و 700 نفر
یک میلیون و 272 هزار و 442 نفر
یک میلیون و 326 هزار و 818 نفر
یک میلیون و 65 هزار و 887 نفر
یک میلیون و 88 هزار و 134 نفر
یک میلیون و 322 هزار و 10 نفر
جمعیت دانشجویی (18 تا 24 سال)
8 میلیون و 635 هزار و 96 نفر
9 میلیون و 102 هزار و 808 نفر
7 میلیون و 939 هزار و 944 نفر
6 میلیون و 578 هزار و 44 نفر
8 میلیون و 963 هزار و 523 نفر
11 میلیون و 615 هزار و 346 نفر
جمع جمعیت دانشآموزی و دانشجویی
19 میلیون و 602 هزار و 689 نفر
22 میلیون و 036 هزار و 293 نفر
22 میلیون و 749 هزار و 403 نفر
21 میلیون و 546 هزار و 75 نفر
22 میلیون و 792 هزار و 222 نفر
25 میلیون و 212 هزار و 324 نفر
جمعیت در آستانه ورود به بازار کار(22-24)
3 میلیون و 870 هزار و 252 نفر
3 میلیون و 835 هزار و 653 نفر
3 میلیون و 154 هزار و 553 نفر
3 میلیون و 361 هزار و 651 نفر
4 میلیون و 223 هزار و 555 نفر
5 میلیون و 403 هزار و 440 نفر
جمعیت کل کشور
86 میلیون و 446 هزار و 256 نفر
85 میلیون و 907 هزار و 912 نفر
84 میلیون و 766 هزار و 816 نفر
82 میلیون و 694 هزار و 168 نفر
79 میلیون و 427 هزار و 576 نفر
75 میلیون و 99 هزار و 488 نفر
بخش اجتماعی تبیان
منبع : خبرآنلاین