حبس، عیدانه‌ای به متخلفان چهارشنبه سوری از آنجایی که چهارشنبه آخر سال زمانی مناسب برای تفریح و شادی ما ایرانیان محسوب می شود، اما چند سالی است که عده‌ای با اجرای رسوماتی که هیچ ریشه‌ای در فرهنگ اصیل ایرانی ندارد، مزاحمت‌هایی را برای سایر مردم ایجاد می‌کنند. این مزاحمان باید بدانند که قانون برای جرایم آنها تدابیری اندیشیده است که به طور کلی احکام تعزیری و حبس در قبال برهم زدن آرامش در راس آن قرار دارد. اگر دوست دارید لحظات شاد نوروز را در کنار خانواده های خود سپری کنید، این گزارش را تا انتها بخوانید. وقتی چهارشنبه سوری رنگ می‌بازد همان طورکه می‌دانید، چهارشنبه ‌سوری یکی ازمراسم و آیین‌های خاص ایرانی است که درشب آخرین چهارشنبه سال (سه‌شنبه شب) برگزارمی‌شود وجزو مراسم سنتی و جشن ملی به شمار می‌رود و از دیر باز تا کنون در فرهنگ مردمان ایرانی جا داشته است. واژه «چهارشنبه‌سوری» از دو واژه چهارشنبه که نام یکی از روزهای هفته‌است و سوری به معنی سرخ تشکیل می شود. به باور نیاکان ما، پنج روز مانده به پایان سال، فروهرمردگان، برای سركشی به بازماندگان خود، به زمین فرود می‌آیند. بنابراین روی بام رفته و فانوسی به لبه بام خود می‌گذاشتند كه تا بامداد روشن می‌ماند و سپیده دم مجدد روی بام‌ها آتش افروزی را آغاز می‌کردند. این آیین جز رسوم قدیمی ماست که آریایی‌ها آن را مقدس می‌دانستند، چون آتش در بین این اقوام گذشته ما بسیار محترم بود تا جایی که آلوده کردن آن را امری ناپسند می‌دانستند. فلسفه برگزاری این جشن، پاسداشت سال کهنه و استقبال از سال جدید که درانتظار آن بودند، برگزارمی‌شد. بوته افروزی، آب پاشی و آب بازی، فالگوش نشینی، قاشق‌زنی، كوزه‌شكنی، فال كوزه، آش چهارشنبه سوری آجیل مشکل گشا، شال‌اندازی، شیرسنگی از جمله جشن‌های آریایی در این شب به شمار می‌رود. اما درسال‌های اخیر، گرد و غبار فراموشی روی این آداب و رسومات زیبای باستانی را گرفته به طوری که در این روزها ترس و دلهره جانشین شادی گذشته شده است. اما سوال اینجاست که آیا قانونی برای مقابله با اخلالگران شادی‌ها وجود دارد؟ برای شکایت باید به کجا مراجعه کرد؟ دکتر نجفی توانا حقوقدان و جرم شناس برجسته کشورمان به این سوالات پاسخ می‌دهد. در ماده 618 قانون مجازات اسلامی آمده است: هر کس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیرمتعارف یا تعرض به افراد، موجب اخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی شود، یا مردم را از کسب و کار باز دارد، به حبس از 3 ماه تا 1 سال و تا (74) ضربه شلاق محکوم خواهد شد پای قانون در میان است برای موفقیت در زندگی گروهی، باید مقرراتی را برای حفظ آرامش رعایت کنیم که گاهی اهمیت آن به حدی است که در صورت عدم توجه به آن، پای قانون به میان می‌آید و با فرامین بازدارنده به امنیت جامعه کمک می‌کند. در تمام جوامع جهانی آرامش و امنیت جزو حقوق شهروندی و اساسی مردم به شمارمی‌آید. بنابراین برای حفظ آن، قوانینی وضع شده تا با مخلان نظم، طبق تعریف به عمل آمده با تعیین ضمانت اجرای آن برخورد شود. حمایت‌های کیفری را می‌توان ازجمله بارزترین تدابیری قانونی به کارگرفته شده در این زمینه دانست. مصداق برهم زنندگان آرامش درچهارشنبه آخرسال بیشتر دیده می‌شود و بر اساس قانون نیز هر کاری که در عرف، آرامش و آسایش مردم را بهم بزند، جرم است و مرتکب شوندگان آن مورد تعقیب قانونی قرار می‌گیرند. البته قانونگذار با توجه به تعدد اعمال مجرمانه، نمی تواند از تک‌تک جرایم در قانون نام ببرد. اما مجازات این اعمال را در یک چارچوب کلی پیش‌بینی کرده است. به طوری که در قانون مجازات اسلامی به هرگونه اقدامی که باعث بهم زدن آرامش شود، جرم گفته می‌شود. همه ما می‌دانیم که ارتکاب به هرگونه جرمی مجازاتی را درپی دارد، بنابراین درقانون نیز قانون گذار برای مخلان نظم و آرامش مجازات در خورآن در نظر دارد. چهارشنبه‌سوری با آش زندان گرچه همه آداب و روسم ایرانیان، زیبا و شادی بخش است. اما در سال‌های اخیر این سنت‌ها رنگی دیگر به خود گرفته تا جایی که درآتش نادانی‌ها سرخ می‌شود، بنابراین اگر برای شادی‌های شب چهارشنبه آخر سال اقداماتی صورت گیرد که موجب آسیب و ایجاد ضرر به دیگران شود، جرم محسوب می‌شود و افراد مجرم مورد پیگرد قضایی قرار می‌گیرند. بر اساس قانون مجازات اسلامی، برهم زدن آرامش عمومی، مجازات تعزیری و حبس را در پی‌دارد. اما گاهی این اقدامات تنها در اخلال آرامش خلاصه نمی‌شود و موجب خسارات مالی و جانی نیز می‌شود که در این هنگام افراد خاطی باید منتظر برخورد صریح قانون باشند. براین اساس در ماده 618 قانون مجازات اسلامی آمده است: هر کس با هیاهو و جنجال یا حرکات غیرمتعارف یا تعرض به افراد، موجب اخلال نظم و آسایش و آرامش عمومی شود، یا مردم را از کسب و کار باز دارد، به حبس از 3 ماه تا 1 سال و تا (74) ضربه شلاق محکوم خواهد شد. دیه و قصاص پس از چهارشنبه سوری گرچه در قانون به طورخاص اشاره‌ای به جرم بودن اجرای مراسم شب چهارشنبه آخر سال نشده، اما در چارچوب کلی برای کسانی که به نوعی مزاحم مردم می‌شوند، مجازاتی بر اساس جرم تعیین شده است.اگر افروختن آتش و یا اقداماتی از این قبیل باعث خسارات جسمی و مالی شود، افراد خاطی نه تنها مخل آرامش شده اند و احکام تعزیری درقبالشان اجرامی‌شود بلکه در مواردی که منجر به جرح یا مرگ شده باشد مجازات دیه و قصاص برای آنها تعیین می‌شود. البته تعیین مجازات به عهده قاضی پرونده است و او با توجه به شرایط به وجود آمده و بررسی اسناد لازم، حکم را صادر می کند. اما باید توجه داشت جشنی که نیاکان ما آن را گرامی می شمردند، نباید با اعمال ناشایست به امری نازیبا تغییر شکل دهد. آتش‌‌افروزی درآخر سال، برای سوزاندن بدی‌ها است، اما در سال‌های اخیر، با کارهای خطرناک، روزهای زیبای بهاری را با تلخ‌ترین زمان عمر جابه جا کرده‌ایم. برابر ماده 295 قانون مجازات اسلامی ، هرگاه بر اثر بی‌احتیاطی یا بی‌مبالاتی یا عدم مهارت و عدم رعایت مقررات مربوط به امری‌، قتل یا ضرب یا جرح واقع شود به نحوی که اگر آن مقررات رعایت می‌شد حادثه‌ای اتفاق نمی‌افتاد قتل و یا ضرب و یا جرح در حکم شبه عمد خواهد بود. برابر قانون مجازات اسلامی خرید و فروش مواد محترقه جرم است، فروشندگان بعد از دستگیری بر اساس ماده 618 قانون مجازات اسلامی از 3 ماه تا 1 سال حبس محکوم خواهند شد و میزان مجازات بستگی به نظر قاضی دارد مراجع قضایی پیگیر شکایت می‌شوند همان طور که می‌دانیم با وجود هشدارهای پی‌درپی همیشه شاهد بروزحوادثی ناگوار در شب چهارشنبه آخر سال هستیم. اما خیلی از افراد هم نمی‌دانند برای شکایت از افراد خاطی باید به کجا مراجعه کنند. کسانی که شاکی هستند می‌توانند شکایت خود را به دادسرای محل وقوع جرم تحویل دهند و ادامه روند را از طریق مراجع قانونی پیگیری کنند. البته نیروی انتظامی هم در شب چهارشنبه آخر سال پیگیر است تا جرمی رخ ندهد. باید بدانیم که هدف اصلی از برگزاری این سنت (که در سال‌های اخیر دچار اخلال شده) ایجاد شادی و تفریح و دورهم جمع شدن است اما شاهد هستیم که از سوی برخی اخلال‌گران، اعمالی روی می‌دهد که نیروی انتظامی مجبور به دخالت در آن می‌شود چون این شادی‌ها از حد عرف می‌گذرد و خطر همه را تهدید می‌کند. فرار کردن دردی را دوا نمی‌کند خوشبختانه قانون و مجریان قانونی به دنبال ایجاد محدودیت برای شادی صحیح و منطبق بر موازین حقوقی و اخلاقی مردم نیستند. اما باید توجه داشت که انجام اعمال ناشایست ، زمینه بروز ناراحتی دیگران را فراهم می‌کند و دراین بین کسانی هستند که تصور می‌کنند می‌توانند با فرارکردن از محل بروز حادثه، از چنگ قانون نیز متواری شوند. اما براساس قانون، اگر شخصی به دیگری صدمه‌ای وارد کند و متواری شود روش‌های مختلفی برای پیگیری مجرم از سوی مراجع قضایی وجود دارد و نیروی انتظامی نیز دراین زمینه وارد خواهد شد تا آن را پیگیری ‌کند. یادتان باشد برگزاری مراسم در این شب در حالی که باعث ناراحتی دیگران شود، جرم است. حتی اگر افراد مکان های تفریحی عمومی یا مراکز سر باز خارج از شهر را برای این کارانتخاب کنند. در این رابطه در ماده 313 قانون مجازات اسلامی عنوان شده است اگر جانی فرار کند، از مال او گرفته می‌شود و اگر مال نداشته باشد از بستگان نزدیک او گرفته می‌شود و اگر بستگانی نداشت یا تمکن نداشت، دیه از بیت‌المال داده می‌شود. در پارک ها مراسم نگیرید پارک‌ها به دلیل داشتن فضایی مناسب برای همه ما محلی برای تفریح به شمار می‌رود. اما باید در نظر داشته باشیم تمام این تفریحات باید سالم باشد تا ساعاتی زیبا را برای ما به ارمغان بیاورد. البته سردار اسماعیل احمدی مقدم در رابطه با برگزاری مراسم در پارک‌ها معتقد است که تجربه نشان داده این موضوع طرح مناسبی نیست. زیرا ساعت 2 بامداد با پایان یافتن مراسم، شاهد درگیری و مشکلات بسیاری خواهیم بود. بنابراین چه خوب است مانند نیاکانمان به اصالت خودمان برگردیم با برگزاری همان آیین های قدیمی به استقبال سال نو و بهار جدید برویم. هر سال اورژانس و مراکز امدادی آمار ناراحت کننده ای از وقایع شب چهارشنبه آخر سال اعلام می کنند. به طوری که برخی از حادثه دیدگان دچار نقص عضو شده اند و یا دیگر توانایی کارکردن ندارد. هر چند قوانین کاملی در این زمینه وجود دارد که در خصوص مقابله با خاطیان اعمال می شود اما بازهم باید فرهنگ سازی و آموزش را برای پیشگیری از این حوادث در دستور کار داشته باشیم. فروشنده‌های مواد محترقه مجرم هستند برابر قانون مجازات اسلامی خرید و فروش مواد محترقه جرم است، فروشندگان بعد از دستگیری بر اساس ماده 618 قانون مجازات اسلامی از 3 ماه تا 1 سال حبس محکوم خواهند شد و میزان مجازات بستگی به نظر قاضی دارد. بخش حقوق تبیان منبع : روزنامه حمایت