کوچک شمردن عمل خیر ممنوع ! همانگونه که درباره گناه نباید به کوچک بودن آن بی اعتنا بود این مورد درباره عمل خیر نیز صدق می کند. آدمی گاهی به راحتی می تواند اعمال خیری را انجام دهد ولی بی اعتنا از کنار آن می گذرد. در روایات داریم که بزرگترین گناه کوچک شمردن گناه است. بر این اساس، اسلام مسلمانان را از گناه چه کوچک و چه بزرگ بر حذر داشته است . امام صادق علیه السّلام فرمود: رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله در زمین بى‏گیاهى فرود آمد و باصحابش فرمود: قدرى هیزم بیاورید: گفتند: یا رسول اللَّه! در زمین بى‏گیاه آمده‏ایم، در اینجا هیزم نیست حضرت فرمود: هر كس هر چه پیدا كرد بیاورد، سپس آنها كم كم هیزم آوردند و در برابر آن حضرت انباشته كردند، رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمود، گناهان این گونه جمع مى‏شود. ( أصول الكافی / ترجمه مصطفوى / ج‏3 ) همانگونه که درباره گناه نباید به کوچک بودن آن بی اعتنا بود این مورد درباره عمل خیر نیز صدق می کند. آدمی گاهی به راحتی می تواند اعمال خیر ی را انجام دهد ولی بی اعتنا از کنار آن می گذرد. آثار کمک به سگ مرحوم سید رضی رحمه الله خیلی عمر کرده بود . علاوه بر اینکه به قول استاد بزرگوار مرحوم بروجردی عالم بود، عابد هم بود و علاوه بر اینکه عالم بود انقلابی در اسلام کرد. یک باقیات صالحات هم به نام « مسجد سید» دارد، که هم مسجد و هم مدرسه است خیلی هم با برکت است و نورانیت عجیبی دارد. ایشان فرموده بودند که این عنایتی که خدا به من کرده مرهون یک سگ بوده است. فرموده بودند من دو سه روزی بود وضعم بد بود، مقداری قرض کرده و رفتم مقداری غذا تهیه کردم. وقتی برگشتم دیدم چند تا بچه سگ افتاده‌اند به پستان یک سگ دارند می مکند و این سگ شیر ندارد لذا دلم سوخت. ایثار کردم و غذا را پیش این سگ گذاشتم. بعد ظرف را تمیز کرده و به صاحبش دادم. همان روز دیدم که وضعم عوض شده و نورانیتی دیگر و فهم و شعور دیگری دارم . می فرماید شش ماه بعد هم آمدند به من گفتند فلانی مرده و وصیت کرده که ثلث اموالش متعلق به تو باشد. ثلث مالش هم خیلی می شد. دیدم که از کمک به آن سگ من متموّل هم شدم. ایشان مرجع بود، هم قدرت داشت و هم از نظر علمی در سطح بالایی بود. با آن همه مشغله زیاد یک « دوره فقه جواهر» نوشت و حتی به اندازه ایی مقام ایشان بالا گرفت که گدایی به در خانه ناصرالدین شاه رفته بود او عصبانی شده وگفته بود چرا اینجا آمدی؟! اگر پول می خواهی برو مسجد سید. در روایت آمده : «آن كس كه با دست كوتاه ببخشد، از دستى بلند پاداش گیرد » مى‏گویم: معنى سخن این است كه آنچه انسان از اموال خود در راه خیر و نیكى انفاق مى‏كند، هر چند كم باشد، خداوند پاداش او را بسیار مى‏دهد این سید بزرگوار فرموده بود: « این علم، قدرت و تموّل از اثر کمک کردن و دل سگی را به دست آوردن است. همین است که امام صادق علیه السلام می فرمایند : گناه را کوچک مشمار. ثواب را هم کوچک مشمار. وقتی شاد کردن دل سگی چنین اثری به همراه دارد شاد کردن دل مومنی چگونه خواهد بود! سفارش به بخشندگی و انفاق در داستانی که نقل کردیم فرد به واسطه بخشش و انفاقش در راه رضای خدا، مستوجب نعمتی بزرگتر گشته و نه تنها خود از ثمرات آن بهره مند گشته، بلکه برکت آن شامل دیگر افراد نیز شده است، این است بخشش و انفاق حقیقی که خداوند خود عوض آن را به بنده خویش می دهد. خداوند در قرآن مجید یکی از اوصاف مومنان را انفاق برشمرده و می فرماید: إِنَّمَا الْمُۆْمِنُونَ الَّذِینَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ، وَ إِذا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیاتُهُ زادَتْهُمْ إِیماناً، وَ عَلى‏ رَبِّهِمْ یَتَوَكَّلُونَ* الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاه وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ یُنْفِقُونَ‏* مۆمنان آن كسانند كه چون از خدا یاد شود، دلهاشان را (از كوتاهى در رعایت جانب خداوند) ترس فرا گیرد، و چون آیات خدا برایشان خوانده شود، ایمانشان فزونى یابد، و بر پروردگار خویش توكّل داشته باشند آن كسان كه نماز به پاى دارند، و از آنچه روزى ایشان كرده‏ایم به دیگران بدهند این دو آیه براى ایمان پنج ركن مى‏شمارد و به صورت انحصارى مى‏گوید، مۆمنان آن كسانند كه: 1- چون از خدا یاد شود، دلهاشان را ترس فراگیرد؛ 2- و چون آیات او برایشان خوانده شود، ایمانشان فزونى یابد؛ 3- و بر پروردگار خویش توكّل داشته باشند؛ 4- و نماز به پاى دارند؛ 5- و از آنچه روزى ایشان كرده‏ایم به دیگران بدهند. امام صادق علیه السّلام از رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله نقل كند كه فرمود: خداوند ما را براى جمع كردن مال مبعوث نفرمود، بلكه براى انفاق آن مبعوث كرد. (مشكاه الأنوار / ترجمه هوشمند و محمدى ) امام سجّاد «علیه السلام»: ... از اخلاق مۆمن است انفاق كردن، بر میزان تنگدستى.* یعنى هر چند تنگدست باشد، باز انفاق را از دست نمى‏نهد، و به تناسب با همان امكانات كم و تنگدستانه خویش انفاق مى‏كند ( الحیاه / ترجمه احمد آرام ج‏5 ) مرحوم سید رضی رحمه الله خیلی عمر کرده بود . علاوه بر اینکه به قول استاد بزرگوار مرحوم بروجردی عالم بود، عابد هم بود و علاوه بر اینکه عالم بود انقلابی در اسلام کرد. یک باقیات صالحات هم به نام « مسجد سید» دارد، که هم مسجد و هم مدرسه است خیلی هم با برکت است و نورانیت عجیبی دارد. ایشان فرموده بودند که این عنایتی که خدا به من کرده مرهون یک سگ بوده است ره‌آورد انفاق در روایت آمده : «آن كس كه با دست كوتاه ببخشد، از دستى بلند پاداش گیرد » مى‏گویم: (معنى سخن این است كه آنچه انسان از اموال خود در راه خیر و نیكى انفاق مى‏كند، هر چند كم باشد، خداوند پاداش او را بسیار مى‏دهد . امام علی علیه السّلام بین نعمت پروردگار، و نعمت از ناحیه انسان، را با كوتاهى و بلندى فرق گذاشته است كه نعمت و بخشش از ناحیه بنده را كوتاه، و از ناحیه خداوند را بلند قرار داده است ، بدان جهت كه نعمت خدا همیشگى و چند برابر نعمت مخلوق است، چرا كه نعمت خداوند اصل و اساس تمام نعمتها است، بنا بر این تمام نعمت ها به نعمتهاى خدا باز مى‏گردد، و از آن سرچشمه مى‏گیرد (نهج البلاغه / ترجمه دشتى / 679 ) در این دنیا راه های زیادی برای رسیدن به خدا وجود دارد، کافی است چشم های خویش را باز کرده و از خرد و ناچیز شمرن برخی کارها خودداری نماییم چرا که با عملی به ظاهر کوچک می توان گام های بزرگی به سوی خدا برداشت. مریم پناهنده بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان منابع : 1)داستان ها و پیام ها/ رضا شیرین بیگی عظیمی 2)نهج البلاغه / ترجمه دشتى 3)الحیاه / ترجمه احمد آرام ج‏5 4) مشكاه الأنوار / ترجمه هوشمند و محمدى 5)أصول الكافی / ترجمه مصطفوى / ج‏3