روزهداری آری، بیماری نه!
مادر بزرگ را در خانه وقتی پیدا کردیم، قندش پایین افتاده بود و بدنش سرد بود. برایش آش نذری آورده بودیم، اما متوجه شدیم او خودش روزه گرفته و آش بار گذاشته و گوشه آشپزخانه از حال رفته است. او به ما قول داده بود که خیالمان راحت باشد اما باز این کار را انجام داده و سلامت خود را به خطر انداخته بود.
همیشه از خود میپرسیم آیا این حد از روزهداری واجب است و ثواب دارد؟ آیا در عین مریضی یا سالمندی روزهخواری گناه است؟ این موضوعی است که بسیاری از سالمندان را در ماه رمضان دچار تشویش میکند. عده زیادی از آنان گرچه میدانند نباید روزهداری ماه رمضان را ادامه دهند، اما باز هم دلشان نمیآید که سالها روزهداری را کنار بگذارند.
پاسخ دقیق این سوال از زبان علمای دینی ازجمله آیتالله العظمی حاج سیدصادق حسینی شیرازی که در پایگاه اطلاعرسانی شعائر آمده چنین است: کسی که به جهت پیری نمیتواند روزه بگیرد یا برای او مشقت دارد، روزه بر او واجب نیست. این افراد باید برای هر روز یک مد که تقریباً 10 سیر یا 750 گرم است، گندم یا نان آن، یا جو یا نان آن، یا یک مد مویز یا یک مد خرما به فقیر بدهند.
کسی که به دلیل پیری روزه نگرفته، اگر بعد از ماه رمضان بتواند روزه بگیرد، وظیفه دارد بنابر احتیاط قضای روزههایی را که نگرفته به جا آورد.
منیره طالع زاده، بانوی 65 ساله خانهدار به دلیل ضعف ناشی از افت قند خون به تازگی مشکلاتی داشته و بعد از روزهداری در روزهای اول ماه رمضان متوجه شده است که روند روزهداریاش مثل همیشه نیست. او میگوید: دچار ضعف شدید و سرگیجه میشدم. حس میکردم توان مقاومت تا رسیدن به افطار را ندارم. وقتی میایستادم سرگیجه میگرفتم و نمیتوانستم حتی برای خود و همسرم افطار آماده کنم و بعد از افطار نیز فقط میخوابیدم. وقتی به پزشکم مراجعه کردم، گفت: روزهداری برای تو مفید نیست، زیرا قند خونت متعادل نیست و مصرف قرص در سحر و افطار نمیتواند تو را از مصرف مواد خوراکی طی روز بینیاز کند. تا وقتی وضعیت شما چنین باشد روزهداری برایت خطرناک است.
وقتی این حرف را شنیدم، خیلی ناراحت شدم. زیرا یک عمر روزهداری کرده بودم، اما روحانی مسجد محل به من گفت وقتی حالت بهتر شد میتوانی با مشورت پزشک خود در زمستان که روزها کوتاهتر است، روزه بگیری.
احمد تایباد نیز سالمند 70 سالهای است که هنگام روزهداری با افت فشار خون و ضعف روبهرو میشود. او قرصهایی دارد که باید سر ساعت خاصی آنها را مصرف کند. این سالمند میگوید: من هر سال در ماه رمضان خرج میدادم و روزهداران را به منزلم دعوت میکردم، ولی امسال شرمنده مردم بودم که خودم روزهدار نیستم، اما هنوز این کار احساس خوب روزهداری را در من زنده نگه میدارد.
دین اسلام در قرآن کریم به مردم توصیه میکند که با دست خود خویشتن را به هلاکت نیفکنند. انعطافپذیری احکام روزهداری برای سالمندان، بیماران، مسافران و زنان باردار و شیر ده همه گواه همین موضوع است.
