حکایت سیزدهم گلستان سعدی
یكی از بخشهای فعال انجمنهای تخصصی تبیان، انجمن كتاب و كتابخوانی است. كاربران در این انجمن، به گفتگو و مباحثه درمورد كتابها و موارد مرتبط با آن میپردازند. یكی از فعالیتهای جالب این انجمن، ثبت مستمر حكایتهای گلستان سعدی است.
یکی از ملوک را شنیدم که شبی، در عشرت روز کرده بود و در پایان مستی همی گفت:
ما را به جهان خوش تر از این یک دم نیست
کـز نیک و بد اندیشـه و از کس غــم نیست
درویشی به سرما برون خفته بود و گفت:
ای آنـــکه به اقبال تــــو در عالـــم نیست
گیرم که غمت نیست، غم ما هم نیست
ملک را خوش آمد، صرّهای [1] هزار دینار از روزن [2] برون داشت که دامن بدار ای درویش، گفت دامن از کجا آرم که جامه ندارم، ملک را بر حال ضعیف او رقّت زیادت شد و خلعتی [3] بر آن مزید کرد و پیشش فرستاد. درویش مر آن نقد و جنس را به اندک زمان بخورد و پریشان کرد و باز آمد.
|
قـــــــرار بر کف آزادگان نگیرد مال |
نه صبر در دل عاشق نه آب در غربال |
در حالتی که ملک را پروای او نبود حال بگفتند، به هم بر آمد و روی ازو در هم کشید و زینجا گفتهاند اصحاب فطنت [4] و خُبرت [5] که از حِدّت و سَورت [6] پادشاهان بر حذر باید بودن، که غالب همت ایشان به معظمات امور مملکت متعلق باشد و تحمل ازدحام [7] عوام نکند.
|
حرامش بـــود نعمت پادشاه |
که هنگام فـــــرصت ندارد نگاه |
|
مجال سخن تا نبینی ز پیش |
به بیهوده گفتن مبر قدر خویش |
گفت: این گدای شوخ [8] مبذر [9] را که چندان نعمت به چندین مدّت برانداخت برانید که خزانه بیت المال لقمه مساکین است نه طعمهی اخوان الشیاطین [10]
|
ابلهی کــو روز روشن شمع کافوری نهد |
زود بینی کش به شب روغن نباشد در چراغ |
یکی از وزرای ناصح گفت: ای خداوند، مصلحت آن بینم که چنین کسان را وجه کفاف [11] به تفاریق [12] مجری دارند تا در نفقه اسراف [13] نکنند، اما آنچه فرمودی از زجر [14] و منع، مناسب حال ارباب همت نیست، یکی را به لطف امیدوار گردانیدن و باز بنومیدی خسته کردن.
|
بروی خود در طماع باز نتوان کرد |
چو باز شد به درشتی فراز نتوان کرد |
|
کس نبیند که تشنــــــگان حجاز |
به ســــــر آب شــــــور گــــــرد آیند |
|
هر کجا چشمهای بــود شیرین |
مـــردم و مـــرغ و مـــور گـــــرد آیند |
معنی كلمات مهم این حكایت:
1. کیسهی چرم 2. دریچه
3. جامهای که به کسی بخشند 4. زیرکی
5. با خبر بودن 6. تندی
7. زحمت دادن 8. بی حیا
9. ولخرج و اسراف کننده 10. برادران اهریمن
11. پول کافی 12. کم کم
13. ولخرجی 14. راندن
شما كاربران عزیز میتوانید برای شركت در مبحث مربوطه، به اینجا مراجعه نمایید.
