شناخت لباس روحانیت (2) لباده و قبا هر دو لباس بلندی است كه روحانیان زیر عبا به تن می‌كنند. قبا دارای یقهء باز‌تر و هفت مانند است و بیش‌تر مورد استفاده طلبه‌های مسن تر است. قبا، عبا و نعلین در قسمت قبل، عمامه را که اصلی ترین قسمت لباس روحانیت بود توضیح دادیم و در این قسمت به بقیه این اجزا می پردازیم؛ قبا و لباده لباده و قبا هر دو لباس بلندی است كه روحانیان زیر عبا به تن می‌كنند. قبا دارای یقهء باز‌تر و هفت مانند است و بیش‌تر مورد استفاده طلبه‌های مسن تر است. لباده نوع دیگری است با یقه تنگ‌تر كه بیش‌تر مورد استفادهء طلبه‌های جوان‌تر است. عموما قیمت لباده از قبا گران‌تر است. این دو از جنس پارچه‌های فوتوس، فاستونی، پرشیا و اندونزی دوخته می‌شوند. تنوع طرح در این دو لباس بسیار كم است به طوری كه تمامی آن‌ها یك شكل هستند. قبا دارای شش جیب و لباده دارای چهار جیب و دو سوراخ در كنار پاهاست و این تنها تفاوت این دو لباس است. عبا عبا و عمامه، آشناترین قسمت های لباس طلبگی برای افراد غیر طلبه هستند. عبا از پارچه های مختلفی دوخته می شود. عبا در واقع همان پارچه بلندی است که روحانیان به دوش می اندازند. عباها بطور عمومی به دو قسمت زمستانی و تابستانی تقسیم می شوند. عباهای شامی، خاچیه و بوشهری مشهورترین مدل های عباها هستند. معمولا ً دوخت هر عبا در حدود سه تا سه و نیم متر پارچه می برد. جنس عباها عموما ً از پشم هستند؛ فاستونی، مواد پشم، عبائی و خاچیه نجفی اصلی ترین پارچه هائی هستند که عباها را از آنها تهیه می کنند. گرانترین عباها، عباهائی از جنس خاچیه نجفی هستند. پارچه این نوع عباها از جنس پشم شتر است و انواع مرغوب آن را با دست می بافند. این عباها که معمولا ً حالتی تنظیف مانند دارند، بیشتر در تابستان استفاده می شوند، فوق العاده خنک و سبک هستند. مرغوب ترین پارچه های خاچیه از کشورهای حاشیه خلیج فارس و نجف وارد می شوند، البته در بهبهان هم انواعی از آن تهیه می شود. جالب است که عباهای خاچیه بخاطر جنس خاص آنها ابدا ً قابل شستشو نیستند و پس از مدتی باید یک عبای نو تهیه کرد. عباهای خاچیه بیشتر در تابستان مورد استفاده قرار می گیرند و در زمستان از پارچه های گرمتر برای عبا استفاده می شود. عرق چین عرق چین از اجزای اصلی لباس روحانیون به شمار نمی رود اما می تواند یکی از اجزای این لباس باشد. در روایت زیر مشخص است که عرقچین را زیر عمامه می گذاشته اند همانگونه که بسیاری از روحانیون امروزه این کار را انجام می داده اند. «لا تزال امتی علی الفطرة ما لبسوا العمائم علی القلانس»[1]؛ امت من تا آنگاه که عمامه بر روی عرقچین می پوشد، بر فطرت [و اصالت دینی اش] باقی است». نعلین نعلین نیز یکی از اجزای لباس روحانیت است. نعلین های امروزی شبیه نعلین های صدر اسلام نیستند چرا که از برخی روایات مشخص است که نعلین های آن روزگار بند داشته و پیامبر صلی الله علیه وآله بستن بند نعلین را مکروه می دانستند. روایات، پوشیدن نعلین زرد را بسیار سفارش نموده است؛ امیرالمومنین علیه السلام فرمود: نعلین زرد اندوه را کم می کند؛ زیرا خداوند می فرماید: انها بقره صفراء فاقع لونها تسر الناظرین [2]؛ گاوی است زرد که نظرکنندگان را شاد و مسرور می گرداند.[3]. از حنان بن سدیر: بر امام ششم علیه السلام وارد شدم در حالى كه نعلین سیاهى به پا داشتم ، فرمود: چرا نعلین سیاه پوشیدى ؟ مگر نمی دانی كه در آن سه چیز نهفته است ؟ پرسیدم : بیان فرمایید، فرمود: چشم را ضعیف می کند، ذكر را سست می کند و اندوه می آورد. به علاوه زى جباران است ، بر تو باد بر نعلین زرد! كه در آن سه خاصیت وجود دارد: چشم را تیزبین می کند، ذكر را محكم كند، و اندوه را برطرف می سازد به علاوه از پوشش انبیاء می باشد و از آن حضرت : كفش سیاه و نعلین زرد از سنت به شمار می رود. منابع: کنز العمالی پی نوشت ها [1] كنز العمال»، جلد نوزدهم، ص 223. [2] سوره بقره، آیه 68 [3] عرائس، ثعلبی تهیه و تولید : احمد اولیایی ، گروه حوزه علمیه تبیان