مجموعه تلویزیونی حیرانی ساخته مشترك كیوان علیمحمدی و امید بنكدار را باید از جمله آثاری برشمرد كه در قاب یندی تلویزیونی ساختارشكنانه عمل كرده و موافقان و مخالفان بسیاری را در میان مخاطبان برای خود دست وپا كرده است.
وقتی محتوا قربانی فرم می شود
مجموعه تلویزیونی 'حیرانی' ساخته مشترك كیوان علیمحمدی و امید بنكدار را باید از جمله آثاری برشمرد كه در قاب یندی تلویزیونی ساختارشكنانه عمل كرده و موافقان و مخالفان بسیاری را در میان مخاطبان برای خود دست وپا كرده است.
این دو فیلمساز كه از سینمای تجربی وارد عرصه حرفه ای شده اند، در ساخته های سینمایی خود این تجربه گرایی را لحاظ كرده و توجه ویژه ای به فرم داشته اند.
فرمی كه به مرور پخته تر شده و در 'حیرانی' به تكاملی نسبی دست یافته است. قاب بندی هایی زیبا و چشم نواز كه با دقت بسیار خلق شده و در آن كوچكترین اثری از كج سلیقگی و ساده انگاری ها به چشم نمی خورد.
ایده تقسیم كادر به دو بخش و روایت قصه بدین شكل، با توجه به قاب های بزرگ تلویزیون های جدید، ایده جذابی است كه تاكید بسیار خالقان اثر، آن را به یك خودنمایی متظاهرانه تبدیل كرده است.
در واقع این دو با توجه افراطی به فرم، محتوا را كاملا تحت تاثیر قرار داده و آن را فدای فرم كرده اند.
در حقیقت در مجموعه 'حیرانی'، فرم كاملا از قصه جدا افتاده و با شتاب هرچه بیشتر از آن فاصله گرفته است.
در نتیجه به مرور، مخاطبان خود را از دست داده و به اثری بی روح و سرد تبدیل شده كه قابلیت جذب مخاطب خاص تر را نیز ندارد.
در ابتدا با كارخانه دار رو به ورشكستگی و خانواده اش و مشكلاتشان با داماد سابقشان(ایرج اشراق) آشنا می شویم كه با ورود 'پولاد' و مادربزرگش(مهربانو)، سر و شكل دیگری گرفته و داستانك هایی بدان اضافه شده است.
اما این داستانك ها به خوبی به قصه اصلی چفت نشده و آشفتگی های بسیار در آن به چشم می خورد.
آشنایی 'پولاد' با مرد كارخانه دار و دختر و پسرش نیز از این قاعده مستثنی نبوده و منطق داستانی چندانی در آن به چشم نمی خورد.
فرمی كه به مرور پخته تر شده و در 'حیرانی' به تكاملی نسبی دست یافته است. قاب بندی هایی زیبا و چشم نواز كه با دقت بسیار خلق شده و در آن كوچكترین اثری از كج سلیقگی و ساده انگاری ها به چشم نمی خورد.
در این بین، فقط رابطه دختر خانواده با 'ایرج اشراق' به عنوان همسر شكاك سابقش خوب از كار درآمده و باورپذیری خوبی در آن موج می زند كه بخش عمده ای از آن به شخصیت پردازی دقیق 'ایرج'(با وجود بهره گیری از برخی كلیشه ها) بازمی گردد.
جوان تازه به ثروت رسیده ای كه برای مرعوب كردن آدم های مقابل خود، از ترفند پول بهره گرفته و در عین حال رگه هایی از عشق البته از نوع جنون آمیزش نیز در وی به چشم می خورد.
همین ها منجر به خلق شخصیتی كاملا خاكستری شده كه با رو شدن برخی اسرار در رابطه با دیگر شخصیت ها، تا اندازه ای تبرئه نیز می شود.
در واقع مواد خام موجود در فیلمنامه، ظرفیت ساخت ملودرامی سرگرم كننده و در عین حال پرتعلیق را دارد كه بی جهت شمایل غیرخطی پیدا كرده است.
علاقه بسیار علیمحمدی و بنكدار به سینمای 'پیشرو'(آوانگارد) در 'حیرانی' كار دست آنها داده و بدون آنكه نیاز چندانی به شكل روایت غیرخطی داشته باشد، از آن بهره گرفته است.
بازگشت به گذشته ها و حضور بازیگرانی همچون 'حمیدرضا پگاه' و 'آتنه فقیه نصیری' در دو نقش نه تنها كمكی به پیشرفت كار نكرده بلكه بر تششت آن نیز افزوده است.
مشكل دیگر آنكه، شخصیت های اصلی داستان چون 'پولاد' و 'محمد'(به استثنای ایرج اشراق)، جذاب و دوست داشتنی نبوده و مخاطب قابلیت همذات پنداری با آنها را ندارد.
این اتفاق در رابطه با 'پولاد' با شدت بیشتری به چشم خورده و لطمه سنگینی به پیكره كار وارد كرده است.
در این میان فقط ایده عكاس صنعتی بودن وی تنها به قاب های چشم نوازی ختم شده كه به مرور جذابیت های خود را از دست داده و متظاهرانه به نظر می رسد.
'كیوان علیمحمدی' و 'امید بنكدار' در 'حیرانی' نیز به سیاق فیلم های سینمایی خود به سراغ بازیگران شناخته شده و مطرح سینما و تلویزیون رفته و برای روایت داستان از آنها بهره گرفته اند.
'حمیدرضا پگاه' در نقش 'پولاد' به تكرار نقش های پیشین خود پرداخته و فاصله بسیاری با نقش خود داشته است.
'آتنه فقیه نصیری' نیز با گریمی بسیار ضعیف، در یكی از نقش های خود، به شدت غیرحرفه ای(آماتورگونه) و تصنعی ظاهر شده و پیری تحمیلی او به شدت تو ذوق مخاطب می زند!
'ستاره اسكندری' نیز در ادامه نقش های یكسان خود در نقش دكتر جوان ظاهر شده و كمك چندانی به كیفیت كار نكرده است.
بهترین نقش آفرینی 'حیرانی' متعلق است به 'بابك حمیدیان' كه نقشی كاملا كلیشه ای را زنده كرده و كیفیت متمایزی بدان بخشیده است.
نگاه نافذ و هوشمندانه وی در سكانس های مربوط به رستوران را می توان نقطه اوج بازی حمیدیان دانست كه 'ایرج اشراق' را به باورپذیرترین شخصیت 'حیرانی' تبدیل كرده است.
مجموعه تلویزیونی 'حیرانی' با همه ضعف ها و قوت ها، تجربه تازه ای را در زمینه مجموعه های تلویزیونی رقم زده كه در صورت تداوم و با رفع مشكلات، می تواند به نتایج درخشان تری منجر شود.
مجموعه تلویزیونی 'حیرانی' هر شب از شبكه یك سیما پخش می شود.
بخش سینما و تلویزیون تبیان
منبع:ایرنا


