هرگز از من چای نخواستند همسر امام: امام طی این سال های طولانی زندگی مشترک، هرگز از من نخواستند یک فنجان چای به ایشان بدهم.آقا چای را خودشان آماده می کنند و به محض نوشیدن چای فنجان شان را می شویند. همان طور که در مقاله قبل اشاره شد احترام به همسر یکی از ویژگی های بارز ایمه و حضرت امام ره بود که در این مقاله به موارد دیگری از احترام حضرت امام ره به همسر خود اشاره می کنیم. چرا که اسلام دو جنس زن و مرد را در گوهر انسانى و شرافت، یكى مى داند و از این لحاظ تفاوتى بین ایشان قائل نیست. قرآن كریم تمام انسان ها را بدون در نظر گرفتن جنسیت و نژاد و ... داراى كرامت مى داند «ولقد كرمنابنى ءادم»(6) اشاره به این اصل مهم و اساسى است، اما در این میان، اكرام و احترام نسبت به زن جایگاه خاص و ممتازى دارد. پیامبر اكرم(ص) در این مورد فرموده اند: « ما اكرم النساء الا كریم ولا اهانهن الا لئیم؛ (7) جز كسى كه بهره اى از كرامت برده باشد، زنان را احترام و اكرام نمى كند و به زنان، اهانت نمى كند مگر انسان پست.» و نیز امام صادق(ع) به نقل از پدر بزرگوارشان مى فرمایند: « من اتخذ امرأه فلیكرمها فانما المرأه لعبه فمن اتخذها فلا یضیعها؛ (8) هر كس زنى بگیرد، باید احترامش كند. زن شما لعبت و دلبر است؛ هر كسى لعبتى به دست آورد، نباید آن را ضایع سازد.» از دیدگاه اسلام، زن میهمان محترمى است، كه اكرام و احترام نسبت به او لازم و ضرورى است. چه زمانى كه او دخترى در خانه پدر است و چه زمانى كه همسرى در كنار شوهر و یا مادرى مهربان براى فرزندان باشد؛ در همه حالات فوق توصیه هاى فراوانى در روایات یافت مى شود كه دلیل بر لزوم احترام و اكرام نسبت به اوست. در حدیث دیگرى وارد شده كه پیامبر اكرم(ص) فرمودند: « الاخیركم خیركم لنسائه و انا خیر كم لنسائى؛ (9) بهترین شما مردى است كه با زنش خوش رفتارتر باشد و من از همه شما نسبت به زنانم خوش رفتارترم.» در حقیقت سیره عملى نبى مكرم اسلام(ص) نیز به خوبى نشان مى دهد كه ایشان در نهایت احترام با زنان، خصوصاً دختر گرامیشان حضرت فاطمه(س) و همسرانشان، رفتار مى كردند. كه رفتار و گفتار ایشان در حقیقت ترسیم كننده نگاه اسلام به زن است، كه زن را از موجودى پست و فاقد روح انسانى در عصر جاهلیت به انسانى صاحب كرامت، تبدیل كرد. احترام به همسر اینها را ببر و تقسیم کن آقای عیسی جعفری: یک بار خانم امام ناراحتی معده پیدا کرد که قرار شد به بیمارستان منتقل شوند و نمونه برداری شود. امام به من فرمودند : «لحظه به لحظه وضعیت خانم را تلفنی بپرس و به من اطلاع بده.» که نشان گر توجه و اهتمام خاص امام به وضع مزاجی خانم بود. من هم حسب الامر ایشان، هر چند دقیقه یک بار خبری می گرفتم و به امام می دادم. هم زمان با اینکه خانم را در بیمارستان برای عمل آماده می کردند، امام به من پنجاه هزار تومان پول دادند و فرمودند که: «اینها را ببر و در میان مردم مستضعف جنوب شهر تقسیم کن.» که معلوم شد ایشان برای بهبودی خانم صدقه می خواهند بدهند. بنده هم به فرمایش ایشان عمل کردم و پول ها را تقسیم کردم و برگشتم.بعد که خبر موفقیت عمل جراحی خانم و بهبودی ایشان را به امام عرض کردم، از لطف و مرحمتی که داشتند، بیست هزار تومان دیگر به من مرحمت کردند.گفتم: آقا اینها را هم همان جا ببرم و تقسیم کنم؟ فرمودند: «نه، اینها دیگر مال خودت است». تقسیم بچه داری خانم فاطمه طباطبایی: خانم تعریف می کردند که چون بچه هایشان شب ها خیلی گریه می کردند و تا صبح بیدار می ماندند، امام شب را تقسیم کرده بودند؛ یعنی مثلاً دو ساعت خودشان از بچه نگهداری می کردند و خانم می خوابیدند و دو ساعت خود می خوابیدند و خانم بچه ها را نگهداری می کرد.روزها بعد از تمام شدن درس، امام ساعتی را به بازی با بچه ها اختصاص می دادند تا کمک خانم در تربیت بچه ها باشند. می توانم به این قسمت بیایم؟ خانم مرضیه حدیده چی: امام، خانم شان را در خانه به شکلی آزاد می گذاشتند و به او احترام می کردند که مثلاً روزی که خانم مهمان خصوصی داشتند، می آمدند از ایشان اجازه می گرفتند و می پرسیدند: «امروز می توانم به این قسمت بیایم و غذا بخورم؟» یا «می توانم بیایم و داخل حیاط قدم بزنم؟». وا مصیبت... خانم زهرا مصطفوی: یک بار مثل اینکه کارگر خانه به مرخصی می رود، مادرم سینی غذا را در دست شان می گیرند و می آورند سر سفره.البته این حرف مال زمان بچگی است، آقا می گوید: «وامصیبت، فریده! خانم دارد سینی می آورد». خواهرم می گفتند ما توی خانه خیلی کار می کنیم. اصلاً نمی گذارند خانم کار کنند.الان هم این طور است.قدیم هم همین طور بوده و این را وظیفه زن نمی دانند که توی منزل کار کند. اگر خودش دلش خواست، انجام بدهد، ولی مرد حق ندارد بگوید این کار را بکن، یا مثلاً شام درست کن. خانم دارد ظرف می شوید همسر امام: امام احترام مرا نگه می داشتند و حتی حاضر نبودند که من در خانه کار بکنم.همیشه به من می گفتند: «جارو نکن.» اگر می خواستم لب حوض روسری بچه را بشویم، می آمدند و می گفتند : «بلند شو، تو نباید بشویی.» من پشت سر ایشان اتاق را جارو می کردم و وقتی منزل نبودند، لباس بچه را می شستم. یک سال که به امامزاده قاسم رفته بودیم، کسی که همیشه در منزل مان کار می کرد با ما نبود. بچه ها بزرگ شده و دخترها شوهر کرده بودند. وقتی ناهار تمام شد، من نشستم لب حوض تا ظرف ها را بشویم. ایشان همین که دیدند من دارم ظرف ها را می شویم به فریده، یکی از دخترها که در منزل ما بود، گفتند: «فریده! بدو، خانم دارد ظرف می شوید.» فریده دوید و آمد، ظرف ها را از من گرفت و شست و کنار گذاشت. حق ندارم به خانم امر کنم خانم زهرا مصطفوی: من ندیدم در طول زندگی، امام به خانم شان بگویند در را ببندید.بارها و بارها می دیدم که خانم می آمدند و کنار آقا می نشستند، ولی امام خودشان بلند می شدند و در را می بستند و حتی وقتی پا می شدند، به من هم نمی گفتند که در را ببندم. یک روزی من به آقا گفتم: خانم که داخل اتاق می آیند، همان موقع به ایشان بگویید در را ببندند.گفتند: « من حق ندارم به ایشان امر کنم.» حتی به صورت خواهش هم از ایشان چیزی را نمی خواستند. تنبّه آیت اللّه خلخالی: امام با اهل بیت خود قهر نمی کردند و اگر ناراحتی داشتند، آن روز مثلاً سر ناهار اکتفا می کردند به نان و ماست.دیگر از گوشت و پلو نمی خوردند و طرف چون می فهمید، عذرخواهی می کرد. من این جریان را از حاج آقا مصطفی نقل می کنم. هرگز از من چای نخواستند همسر امام: امام طی این سال های طولانی زندگی مشترک، هرگز از من نخواستند یک فنجان چای به ایشان بدهم.آقا چای را خودشان آماده می کنند و به محض نوشیدن چای فنجان شان را می شویند. خانم هم تشریف بیاورند خانم مرضیه حدیده چی: امام عادت داشتند در ساعت یازده یک چای بخورند و آن لحظه به خودشان اختصاص داشت، ولی می فرمودند که خانم هم تشریف بیاورند و بنشینند تا من چایی ام را بخورم. رعایت حال همسر خانم زهرا مصطفوی: امام آن قدر به خانم آزادی می دهند که هر جا راحت باشند، بخوابند یا غذا بخورند. مثلاً اگر خانم یک روزی خسته است، با وجودی که خیلی در کارشان نظم دارند، اما می گویند اگر شما مایلید الان غذا می خوریم و می خوابیم؛ که رعایت حال خانم شده باشد. هندوانه ای آماده کنید آقای مصطفی کفاش زاده: خانم وقتی می خواهند مسافرت بروند، در هر ساعتی از روز باشد، حتی اگر ساعت دو بعد از ظهر باشد، امام تا درب حیاط ایشان را بدرقه می کنند. یا موقعی که برمی گردند، اطلاع می دهند که خانم می خواهند برگردند. اگر فصل گرما باشد، امام دستور می دهند که یک چیز خنکی درست کنید، هندوانه ای آماده کنید یا اگر نباشد، آب خنکی درست کنید و اگر فصل سرما باشد، می گویند اتاقی را گرم کنید. خانم چرا اوقات شان تلخ است؟ حجت الاسلام و المسلمین مسیح بروجردی: یک روز وارد اتاق آقا شدم، دیدم ایشان و خانم دارند تلویزیون نگاه می کنند؛ شب سال دایی مصطفی بود. آقا هم یادشان بود. خانم خیلی اوقات شان تلخ بود. امام گفتند: «خانم چرا اوقات شان تلخ است؟» خانم گفتند: آخر امسال هم تلویزیون در مورد مصطفی هیچ صحبتی نکرد. آقا گفتند: «به صحبت اینها چه کار داری؟ دعا کن جایش خوب باشد». درس زندگی همسر آیت اللّه شهید محلاتی: در همان اوایل درس حضرت امام، که ایشان برخی نکات اخلاقی را می فرمودند، حاج آقا (شهید محلاتی) برای ما نقل کردند که امروز حضرت امام در درس فرمودند که: «طلبه های متأهل نباید شب ها مطالعه کنند. بلکه شب ها را به رسیدن به کارهای منزل و رسیدگی به زن و فرزند گذرانده و سحرها را به مطالعه اختصاص دهند». پی نوشت ها : 1. سوره اسراء، (17)، آیه 70. 2. علاءالدین على بن حسام الدین المتقى الهندى، كنزالعمال فى سنن الاقوال و الافعال، ج،16 بیروت، مؤسسه الرساله، 1409 ه ق، ص،371 حدیث 44943؛ جلال الدین عبدالرحمن بن ابى بكر السیوطى، الجامع الصغیر، ج،1 بیروت، دارالفكر، بى تا، ص،632 حدیث 4102. 3. محمدباقر المجلسى، بحارالانوار، ج،100 پیشین، باب ،2 ص،224 حدیث 5. 4. محمدبن حسن الحرالعاملى، وسائل الشیعه، ج ،20 پیشین، باب استحباب الاحسان الى الزوجه، ص ،171 حدیث 11؛ محمدبن على بن الحسن ابن بابویه القمى، من لاحضره الفقیه، ج ،3 پیشین، باب حق المراه على الزوج،ص ،320 حدیث 14. منبع : پایگاه حوزه نت پایگاه دانش نامه موضوعی قرآن کریم تهیه و فرآوری : جواد دلاوری ، گروه حوزه علمیه تبیان