سفارتخانه و سفرای ایران در واشنگتن
مقاومت در برابر خواستههای امپریالیستی شیطان بزرگ از همان ابتدای شكلگیری انقلاب اسلامی جزو شعارهای اصلی مردم بود و به تدریج به شاخصه اصلی گفتمان انقلاب تبدیل شد.
از همین منظر، از همان آغازین روزهای پیروزی انقلاب شكوهمند اسلامی، بر همگان عیان بود كه با توجه به مداخلهگریهای آمریكا و مشی غیرمسئولانه این كشور در عرصه سیاست خارجی، خصوصا در قبال ایران، باب تعامل دو كشور ایران و آمریكا چندان باز نخواهد بود و این رابطه كه همچنان در سطح دایر بودن سفارت برقرار بود، به بنبست خواهد رسید.
دیری نپایید كه سیاست خارجی مداخلهجویانه آمریكا و برخی اقدامات موذیانه كاركنان سفارت این كشور در ایران ـ كه البته تعدادشان بسیار كمتر از مقطع زمانی پیش از پیروزی انقلاب شده بود ـ با سابقه تاریخی نهچندان روشن این كشور، در ذهن مردم ایران تركیب شد و عدهای از جوانان و دانشجویان، سفارت این كشور را در خیابان طالقانی فعلی تسخیر كردند.
از سرنوشت سفارت آمریكا در ایران و كاركنان آن بسیار گفته و شنیده شده است؛ اما آنچه تاكنون چندان به آن پرداخته نشده، ماجرای سفارت ایران در آمریكا و سرنوشت آن است كه تا آن زمان فعال بوده و چند ماه پس از تسخیر لانه جاسوسی آمریكا در ایران، در واكنش به این اقدام انقلابی دانشجویان ایرانی، توسط دولتمردان آمریكایی تعطیل شده است.
آخرین سفارت ایران در واشنگتن، ساختمانی در خیابان «ماساچوست» است كه از زمان قطع روابط سیاسی دو كشور در سال 1980 میلادی، كنترل آن به دست وزارت امور خارجه آمریكا افتاده است.
خیابانی كه سفارت ایران در آن واقع شده، در واشنگتن به منطقه سفارتخانهها معروف شده است؛ چرا كه 58 سفارتخانه در آن قرار دارد. سفارت ارمنستان، استرالیا، عراق، برزیل و بولیوی از آن جمله هستند.
به رغم فشارهای وارده از جانب افراطیون، دولت آمریكا به لحاظ مالكیت قانونی، هنوز ساختمان سفارت ایران را تصاحب نكرده، هر چند عملاً این ساختمان در كنترل كامل دولت این كشور است. به گونهای كه دولتمردان این كشور ادعا میكنند برای تأمین هزینههای نگهداری این ساختمان، دیگر اموال ضبط شده از ایرانیان را اجاره میدهند.
برخی روایات دیگر حتی از اجاره خود ساختمان نیز توسط دولت آمریكا حكایت دارد. در همین زمینه، 32 سال پس از قطع روابط ایران و ایالات متحده آمریكا، روزنامه «نیویورك تایمز» چندی پیش با رجعتی مغرضانه به گذشته، در گزارشی به نقل از یكی از مقامهای پیشین وزارت خزانهداری ایالات متحده، خواستار تملك همهگونه داراییهای دولت ایران از جمله محل سفارت در خیابان ماساچوستِ واشنگتن توسط دولت آمریكا شد.
این روزنامه البته در گزارش خود مشخص نكرده بود كه وضعیت فعلی ساختمان سفارت ـ كه در اختیار كامل دولت آمریكاست ـ ، چه تفاوتی با تملك قانونی دارد؟!
نیویوركتایمز با یادآوری ماجرای تسخیر سفارت آمریكا در نوامبر سال 1979 میلادی (13 آبان 1358 هجری شمسی) در تهران نوشته بود: دولت آمریكا هنوز حكومت ایران را مالك تعدادی از ساختمانها و بناها در واشنگتن میشناسد. وزارت خارجه هنوز این ساختمانها را تحت كنترل داشته و مسئولیت حفظ و نگهداری آنها را به عهده دارد كه این كار از طریق اجاره دادن این ساختمانها و صرف مبالغ اجاره برای نگهداری و بازسازی آنها انجام میشود. این روزنامه در ادامه گزارش خود آورده بود: این در حالی است كه ایران پس از ماجرای تسخیر سفارت آمریكا در تهران، این ساختمان را تصاحب كرده است.
با این حال وزارت خارجه آمریكا در واكنش به این درخواست با انتشار بیانیهای فریبكارانه اعلام كرد كه بر اساس تعهدات بینالمللی همچنان از ساختمان سفارت پیشین ایران در واشنگتن حفاظت میكند.
در بیانیه وزارت خارجه آمریكا، برای پیشگیری از انتقاد مالیاتدهندگان آمریكایی، آمده است كه این وزارتخانه از مالیات عمومی برای حفاظت از این ساختمان استفاده نمیكند؛ بلكه هزینههای این نگهداری را از محل اجاره برخی دیگر از داراییهای ایرانیان در آمریكا تامین میكند.
علاوه بر ساختمان سفارت ایران در خیابان ماساچوست و حوالی آن، چند ساختمان متعلق به وابستگان نظامی ایران در زمان پیش از انقلاب اسلامی نیز وجود دارد كه توسط دولت آمریكا ضبط شده است، داراییهایی كه به گفته وزارت خارجه آمریكا، هزینههای نگهداری از ساختمان سفارت سابق ایران از محل اجاره آنها تامین میشود.
آخرین سفرای ایران در آمریكا
جعفر فقیه فردی بود كه در زمان پیروزی انقلاب اسلامی، به عنوان كاردار موقت در واشنگتن انجام وظیفه میكرد. او بهمن 1357 برای سمت مزبور انتخاب شد و تا اردیبهشت 1358 در این سمت باقی ماند. در این هنگام، ایران در شرایط انقلاب به سر میبرد و كام ایرانیان از پیروزی مبارزات چندین و چندساله شیرین بود.
در این مقطع زمانی خاص، طبعاً روابط و مناسبات سیاسی ایران و آمریكا، نه تنها مانند سابق گرم نبود، بلكه روزبهروز به تیرگی میگرایید.
سرانجام پس از جعفر فقیه، علیاصغر آگاه كاردار ایران در واشنگتن شد و بدترین شرایط زمانی از لحاظ روابط بین ایران و آمریكا را تجربه كرد.
درباره ویژگیهای شخصی و سوابق فقیه اطلاعات چندانی منتشر نشده است؛ اما علی اصغر آگاه سال 1917 میلادی متولد شد. آگاه در زمره محققان برجسته سالهای نخست انقلاب قرار داشت.
او تحصیلات خود را در تهران، سوئیس و آمریكا گذراند. مدارك علمی وی لیسانس، فوقلیسانس و دكترای فیزیك بود.
وی همچنین به زبانهای انگلیسی و فرانسوی تسلط كامل داشت و مشاغل و مناصب او بیشتر در چارچوب مراكز علمی و تحقیقاتی بوده است. گفته شده كه علیاصغر آگاه مسافرتهای زیادی به آمریكا و غرب داشته است.
او نماینده ایران در كنفرانسهای بینالمللی مانند «كنفرانس انرژی اتمی صلحآمیز (ژنو) و كنفرانس اتمی دبی» بود.
آگاه، اردیبهشت 1358 سمت مزبور را در اختیار گرفت و بهمن 1359 آن را تحویل داد. اگر چه روابط و مناسبات دیپلماتیك ایران با ایالات متحده، نوزدهم فروردین سال 1359 به كلی قطع شد، اما علیاصغر آگاه تا بهمن همان سال در این پست به عنوان حافظ منافع ایران در آمریكا انجام وظیفه كرد.
از این تاریخ به بعد سید ابراهیم سجادی، محمدتقی صادقی و علی سبزعلیان به عنوان مسئولان موقت از سوی وزارت امور خارجه انتخاب شدند. به هر تقدیر علیاصغر آگاه آخرین نماینده سیاسی ایران در واشنگتن بوده است.
منبع: جامجمآنلاین
