حقوق خوانده در جلسه اول رسیدگی اولین جلسه رسیدگی در دادگاه طبق قانون آیین دادرسی مدنی جلسه ای بسیار مهم و تعین کننده است. خوانده در جلسه اول دارای حقوق و اختیاراتی است. ایرادات به رسیدگی ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی خوانده را مختار می‌کند که در موارد پیش بینی شده در این ماده ضمن پاسخ به ماهیت دعوا، برخی ایرادات خود را مطرح کند. ماده 87 قانون آیین دادرسی مدنی آخرین مهلت طرح ایرادات را تا پایان اولین جلسه دادرسی تعیین کرده است. ایرادات مذکور در ماده 84 بدین شرح است: 1- دادگاه صلاحیت نداشته باشد. 2- دعوا بین همان اشخاص در همان دادگاه یا دادگاه هم عرض دیگری قبلا اقامه شده و تحت رسیدگی باشد و یا اگر همان دعوا نیست دعوایی باشد که با ادعای خواهان ارتباط کامل داشته باشد. 3- خواهان به جهتی از جهات قانونی از قبیل صغر، عدم رشد ،جنون یا ممنوعیت از تصرف در اموال در نتیجه حکم ورشکستگی اهلیت قانون برای اقامه دعوا نداشته باشد. 4- ادعا متوجه شخص خوانده نباشد. 5- کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت، سمت او محرز نباشد. 6- دعوای طرح شده بین همان اشخاص یا اشخاصی که اصحاب دعوا قائم مقام آنان هستند رسیدگی شده و نسبت به آن حکم قطعی صادر شده باشد. 7- دعوا بر فرض ثبوت، اثر قانونی نداشته باشد از قبیل وقف و هبه بدون قبض. 8- مورد دعوا مشروع نباشد. 9- دعوا خارج از موعد قانونی اقامه شده باشد. دعوای تقابل و اعتراض به بهای خواسته خوانده می‌تواند در مقابل ادعای خواهان اقامه دعوا کند. چنین دعوایی تحت شرایطی دعوای متقابل نامیده می‌شود. براساس ماده 141 قانون آیین دادرسی مدنی، خوانده می‌تواند در مقابل ادعای خواهان اقامه دعوا کند. چنین دعوایی در صورتی که با دعوای اصلی ناشی از یک منشا بوده یا ارتباط کامل داشته باشد، دعوای متقابل نامیده شده و تواماً رسیدگی می‌شود و چنانچه دعوای متقابل نباشد در دادگاه صالح به طور جداگانه رسیدگی خواهد شد قانونگذار مهلت تقدیم دادخواست دعوای متقابل را تا پایان اولین جلسه دادرسی تعیین کرده است. بنابراین اگر چه خوانده تکلیفی به اقامه دعوای متقابل ندارد اما در صورت تمایل به طرح چنین دفاعی باید تا پایان جلسه اول دادرسی به تقدیم دادخواست اقدام کند. براساس ماده 141 قانون آیین دادرسی مدنی، خوانده می‌تواند در مقابل ادعای خواهان اقامه دعوا کند. چنین دعوایی در صورتی که با دعوای اصلی ناشی از یک منشا بوده یا ارتباط کامل داشته باشد، دعوای متقابل نامیده شده و تواماً رسیدگی می‌شود و چنانچه دعوای متقابل نباشد در دادگاه صالح به طور جداگانه رسیدگی خواهد شد. بین دو عوامل وقتی ارتباط کامل موجود است که اتخاذ تصمیم در هر یک موثر در دیگری باشد. همچنین از آنجایی که در دعاوی راجع به اموال غیر پولی، بهای خواسته مبلغی است که خواهان در دادخواست معین می‌کند، اما این اختیار به خوانده داده شده است که به بهای مزبور ایراد و اعتراض کند. چنانچه خوانده مایل باشد به بهای خواسته اعتراض کند. باید ایراد و اعتراض خود را تا اولین جلسه دادرسی مطرح کند. فرآوری : هانیه اخباریه بخش حقوق تبیان منبع :همشهری