رکورد «مختارنامه» شکست! سریال تلویزیونی «کلاه پهلوی» رکورد طولانیترین پروسه تولید مجموعههای تلویزیونی را به نام خود ثبت کرده است. با پایان پخش مجموعه تلویزیونی «مختارنامه» خبرهایی حاکی از اخلال چندباره در روند تولید مجموعه تلویزیونی «کلاه پهلوی» بواسطه مشکلات مالی منتشر شدهاست. سریالی که در نخستین سالهای دهه 80 دوشادوش مجموعههایی چون «یوسف پیامبر(ع)»، «در چشم باد» و «مختارنامه» بعنوان سریالهای «الفویژه» در دستور کار مدیران تلویزیون قرار گرفت. از میان این مجموعهها «یوسف پیامبر(ع)» پس از 4 سال، «درچشم باد» پس از 6 سال و «مختارنامه» پس از 10 سال آماده نمایش شده و روی آنتن شبکه اول سیما رفتند. حکایت تولید سریال «کلاه پهلوی» به کارگردانی سید ضیاءالدین دری اما گویی پیچیدهتر از سایر همقطاران شدهاست و پس از نزدیک به 10 سال همچنان خبرهایی درباره انتخاب لوکیشن تازه و یا از سرگیری تصویربرداری این سریال در خارج از کشور به گوش میرسد. جالب اینکه روزگذشته برای چندمینبار کارگردان این مجموعه زبان به گلایه از شرایط مالی کرد و گفت: «همه میدانند كارگردان كلاه پهلوی پولی نگرفته است.» این تاخیر علت خاصی ندارد! سریال «كلاه پهلوی» كه پیش از این اعلام شده بود جایگزین «مختارنامه» میشود و پس از ماه مبارک رمضان روی آنتن شبکه اول خواهد رفت به دلیل آماده نبودن برای پخش، توسط مدیر شبکه اول سیما با سریال «شوق پرواز» ساخته یدالله صمدی جایگزین شد تا در آیندهای فعلاً نامعلوم آماده پخش شود. سید ضیاءالدین دری در گفتوگویی درباره تاخیر در پخش سریال «كلاه پهلوی» گفت: این تاخیر علت خاصی ندارد. یك سریال باید برای پخش آماده شود تا بتوان آن را پخش كرد. كارگردان «كلاه پهلوی» در گفتوگو با ایسنا، ادامه داد: پخش یك سریال باید با رسیدگی و وقت كافی انجام گیرد، یك سریال باید آماده شود و سرفرصت و به وقتش پخش شود. بهعلاوه اختیار پخش یك سریال در دست تلویزیون است و تلویزیون باید در این باره تصمیمگیری كند. ضیاءالدین دری همچنین ضمن انتقاد از وضعیت مالی سریالهای تلویزیون و بودجهای كه در اختیار آنها قرار میگیرد، گفت: «مردم فكر میكنند ما پول زیادی میگیریم و با وجود این مساله كار را به موقع تحویل نمیدهیم؛ در حالی كه همه میدانند كارگردان كلاه پهلوی پولی نگرفتهاست.» كارگردان «كلاه پهلوی» همچنین با اعلام این كه دوبله «كلاه پهلوی» هنوز آغاز نشده، از شروع دوبله در آیندهای نزدیك خبر داد. «کلاه پهلوی» ماجرای جوانی به نام فرخ را دنبال میکند که پس از ادامه تحصیل در فرانسه به ایران میآید و در شهری کوچک فرماندار میشود. در همین زمان با صدور فرمان کشف حجاب از سوی رضاخان او موظف به اجرای این فرمان میشود. كار در دست تولید اما متوقف! درباره دلایل طولانی شدن غیرطبیعی روند تولید سریال «کلاه پهلوی» اما کارگردان این مجموعه در سال 85 طی گفت وگویی به موارد جالبی اشاره کرده بود که بازخوانی آن اظهارات 5 سال بعد، خالی از لطف نیست. «بر اساس طرح اولیه با توجه به حسن نیت مدیران وقت شبكه اول سیما و سازمان صداوسیما، بر اساس همان طرح 200 صفحهای، ساخت كلاه پهلوی تصویب شد و این سریال را در روند تولید قرار دادند.» دری كه آن روزها بهشدت درگیر كارگردانی «كلاه پهلوی» در كاخ سعدآباد بود در نخستین اظهاترنظر رسمی درباره این پروژه با بیان مطالب بالا افزوده بود: «با شرایطی كه گفتم، برای كار تهیهكننده انتخاب شد و برآورد مالی خود را اعلام كرد. قرار بر این شد كه با بودجه 800 میلیون تومانی این سریال ساخته شود. در روند اداری و بروكراسی سازمان صداوسیما هرگاه پروژهای به مرحله برآورد برسد، یعنی سازمان متعهد به تولید آن پروژه است. به همین علت كلاه پهلوی جزء پروژههای سال 80 محسوب شد، اما من تمام سال 80 و 81 و سه ماه نخست سال 82 را فقط مینوشتم.» دری ادامه داد: «تا زمانی كه فیلمنامه نوشته میشود نمیتوان پیش تولید را آغاز كرد. چرا كه پس از پایان فیلمنامه میتوان كار را برآورد كرد. درست است كه در این 200 صفحه كلان كار و حتی دكورهای مورد نیاز دیده میشد، اما در عمل تهیهكننده اولیه این كار (آقای اسلامی) و مجری طرح تشخیص دادند كه متن باید تمام شود. به همان نسبت تا پایان بهار 82 هزینهای برای این سریال تخصیص نگرفته بود. وقتی متن برای دومین بار رسمی و چهارمینبار (از نظر خودم) بازنویسی شد، پیش تولید را آغاز كردیم. در این مرحله خبر ساخت «كلاه پهلوی» در مطبوعات رفت كه طبیعی هم بود این اتفاق بیفتد. كلاه پهلوی كار در دست تولیدی بود كه به لحاظ تولیدی پیش نمیرفت.» نخستین ناهماهنگیها به گفته دری فاز اول پیش تولید مجموعه «کلاه پهلوی» از تابستان 82، آغاز شد و برای پیش تولید چنین سریالی یك سال كار فشرده لازم بود. وی درباره نخستین ناهماهنگی در پروسه تولید «کلاهپهلوی» افزود: «برنامهریزی كرد ه بودیم كه این سریال را از خارج از كشور كلید بزنیم، اما تازه همان زمان بود كه متوجه شدیم سازمان صداوسیما به مصلحت نمیداند شروع كار چنین پروژه سنگینی را از خارج از كشور باشد. در چنین شرایطی مجبوری كه مجددا به نقطه صفر بروی و از اول آغاز كنی.» سیدضیاءالدین دری در همان مقطع(سال85) سنت گلایه از اصحاب رسانه را هم از یاد نبرده و با انتقاد از عملكرد برخی مطبوعات در خصوص تعویق كلید خوردن سریال «كلاه پهلوی» گفته بود: «مطبوعات مدام میخواستند درباره این پروژه با ما صحبت كنند. اما به آنها اعلام میكردیم كه كار در مرحلهای نیست كه بتوانیم با شما صحبت كنیم، چه اصراری دارید؟! اما آنها میخواستند در هر شرایطی از ما خبر داشته باشند. اگر سه سال روزنامهها را بررسی كنید، متوجه میشوید كه برخی روزنامهها با چه شگردهای ساده مطبوعاتی سعی داشتند به ما نیشتر بزنند و ما را مجبور به حرف زدن كنند در این مدت ما تحمل كردیم و نخواستیم به برخی مسائل شخصی دامن بزنیم.» اگر بزن در رو بودم... ضیاءالدین دری اما در یکی از واپسین گفتوگوهای مشروح خود درباره «کلاه پهلوی» به هفته نامه سروش (وابسته با سازمان صدا و سیما) به نکته جالب توجهی اشاره کرده بود. دری معتقد است11 سال از زندگیاش را وقف ساخت مجموعه تلویزیونی «کلاه پهلوی» کرده، اما این مجموعه چندینبار به دلیل «تغییر مدیریت» درهنگام نگارش و تولید متوقف شد. دری در توضیح این ادعا و در پاسخ به این سوال که «تاکنون کارگردانی این همه سال درگیر پروژهای نبوده است. چه مسئلهای به شما انگیزه داد این همه سال ادامه بدهید و خسته نشوید؟» میافزاید: «فکر نمیکردم این همه سال طول بکشد. روند کار در صداوسیما و نظر مدیرانی که تغییر کردند باعث طولانی شدن پروژه شد. ما نمیخواستیم بزن برو کار کنیم و در تولید به جزئیات دقت میکردیم. تغییر مدیریت باعث شد ما دوباره از صفر شروع کنیم و دوباره وسط راه متوقفمان کردند.» دری معتقد است: «میشد کلاه پهلوی درسال 84 نمایش داده شود و ما هم از آن سال به بعد دنبال کارهای دیگر میرفتیم. من سعی کردم کار آبرومندی بسازم. به همین دلیل نیامدم بزن در رو کار کنم. اگر این کار را میکردم کلاه پهلوی تمام شده بود، ولی مسلماً کلاه پهلوی که الان هست، نمیشد.» تعویق چندباره در پخش با وجود این اظهارات اما نکته جالب درباره روند تولید مجموعه «کلاه پهلوی» اعلام چندباره تاریخ پایان پروژه و حتی زمان قطعی پخش آن است. سریالی که در نیمه ابتدایی سال 88 خبر رسید تا پایان آن سال پروندهاش بسته خواهد شد و یکسال بعد کارگردانش در گفتوگویی خبر از پخش قطعی مجموعه در زمستان 89 داده بود، چندی پیش و در نیمه نخست سال 90 با سپردن جایگاه خود در کنداکتور پخش شبکه اول به سریال «شوق پرواز» باردیگر زمان پخشش به آینده موکول شد. بنابر تازهترین خبرها درباره این پروژه تصویربرداری بخشی از «کلاه پهلوی» در فرانسه از سر گرفته خواهد شد. بخشهای دیگری از صحنههای این مجموعه هم در تهران تصویربرداری میشود. سیامک مهماندوست تدوین این مجموعه را برعهده دارد و دری نیز بازبینی این مرحله را انجام دادهاست. بهمن حیدری صداگذاری را برعهده دارد. بخشی از صحنههای این فیلم به مدت 10 روز با حضور بازیگرانی چون امیرعلی دانایی در فرانسه گرفته و همچنین با برنامهریزیهای انجام شده دو ماه از تصویربرداری «کلاه پهلوی» در تهران انجام میشود. به همین دلیل با توجه به صحنههای باقی مانده زمان پخش مجموعه هنوز مشخص نشدهاست. مجموعه تلویزیونی «كلاه پهلوی» جزء پروژههای الف سیما محسوب میشود كه حدود 7 سال مرحله تصویربرداری آن به طول انجامیده است. این سریال یكی از مجموعههای پربازیگر محسوب میشود كه در برخی از سكانسهای آن حدود 400 هنرور حضور داشتهاند. «كلاه پهلوی» به تهیهكنندگی محمدرضا تختكشیان در30 قسمت 50 دقیقهای برای گروه فیلم و سریال شبكه اول سیما تهیهمیشود و بازیگرانی چون داریوش فرهنگ، داریوش کاردان، شقایق فراهانی، رضا کیانیان، گوهر خیراندیش، فرهاد آئیش، جمشید شاهمحمدی، رضا فیاضی، بهاره افشار، محمدرضا شریفی نیا، مریلا زارعی ، عباس امیری، صالح میرزاآقایی، آناهیتا نعمتی، شهره لرستانی، نیلوفر خوشخلق، سیروس گرجستانی، داود رشیدی، بیوک میرزایی و نادر سلیمانی در آن ایفای نقش دارند. «کلاه پهلوی» ماجرای جوانی به نام فرخ را دنبال میکند که پس از ادامه تحصیل در فرانسه به ایران میآید و در شهری کوچک فرماندار میشود. در همین زمان با صدور فرمان کشف حجاب از سوی رضاخان او موظف به اجرای این فرمان میشود. فرآوری: امید صبوری بخش سینما و تلویزیون تبیان