دوزیستان

 

دگردیسی

در دوره ی رشد دوزیستان تغییرات زیادی در آنها به وجود می آید که هم در ظاهر و هم در اندام های داخلی و خارجی آنها ایجاد می شود.

همچنین محیط زیست آبی آنها به محیط زیست هوایی تبدیل گشته و لارو به جانور بالغ تبدیل می شود.

بدون شک دگردیسی در تمام دوزیستان یکسان نیست. در گونه های تکامل نیافته ناقص بوده و در گونه های کاملتر عمیق تر است.

            

تنفس

دوزیستان برای تنفس از گروه های دیگر جانوری وسایل متعدد و بیشتری دارند و این به آن سبب است که جایگاه این جانوران جایی بین جانوران آبی و خاکی است.

در جنین ها و لارو همه ی دوزیستان سه جفت آبشش خارجی وجود دارد.

به جز شش ماهی ها یا ماهی های دو هوایی (dipnoon fishes) دوزیستان پست ترین مهره داران شش دار هستند.

شش ها در دوزیستان کیسه هایی است که چندین تیغه ی سطحی داخلی دارد. این تیغه ها دارای رگ های خونی اند. چگونگی کار تنفس ششی در همه ی دوزیستان شبیه است.

پوست، در تمام دوزیستان دارای رگ های خونی بسیاری است که به وسیله ی سرخ رگ های پوستی به کار می افتد و به این ترتیب پوست نیز مانند شش عمل می کند.

در بسیاری از دوزیستان تنفس، دهانی گلویی است.

 Buccopha-ryngeal

ضربان کف دهان، هوا را در سوراخ های بینی داخل و خارج می کند و هوا گیری خون در رگ های واقع در زیر آستر حفره ی دهان صورت می گیرد.

شکل عمومی دوزیستان

سمندرها salamander سر و گردن متمایز دارند، تنه بلند و استوانه ای است و یا از قسمت پشت به طرف شکم فرورفتگی دارد.

دم درازی نیز دارند که شکل آن در گونه هایی که در خشکی زند گی می کنند از گرد تا تخم مرغی است و در گونه های آبزی به شکل باله است.

دهان معمولا پهن و چشم ها بزرگ و پرده های گوش در خارج قرار دارد . در وزغ ها  toad و غوکان frog سر و تنه به صورت یک بدن پهن فرورفته به هم متصل است. گردن و دم ندارند.

اندام های جلویی کوچک و اندام های عقبی دراز است. و میان انگشتان آنها پرده دیده می شود.

وزغ های درختی یا داروکان، بعضی از غوک ها و برخی راناها در آسیا در تمام انگشتان پا صفحات پهن دارند که به وسیله ی آن ها می توانند به سطوح صیقلی چسبیده یا از آنها بالا بروند.

بعضی از اعضای این خانواده ها منحصرا درخت نشین هستند.

پرده انگشتان پا در وزغ های خاکزی خیلی مختصر ولی در دوزیستانی که بیشتر آبزی هستند پهن است.

سیسیلیان ها caecilian بدون اندام بوده و کرمی شکلند. در پوست این جانوران پولک های داخلی کوچک وجود دارد.

پوست سمندر ها و سیسیلیان ها سخت به ماهیچه های بدن چسبیده است.

در بیشتر دوزیستان رویه ی خارجی بدن صاف و لغزنده است ولی در وزغ ها دارای تعداد زیادی غده های سمی به صورت زگیل یای خال های گرد کوچک و بزرگ در بخش های پشت دست ها و پاها ست.

   

   

رنگ طبیعی بسیاری از سمندرها و وزغ ها روشن بوده و دارای لکه های تیره ای به رنگ های سبز، زرد، سرخ، قهوه ای یا سیاه است.

در بیشتر گونه ها طرح بدن جانور ثابت است و تغییرات خیلی کمی دارد. ولی رنگ طبیعی وزغ های درختی در شرایط گوناگون زمینه محل زندگی، تابش نور، دما و رطوبت دچار تغییرات بزرگی می گردد. در کف دست و پا برجستگی های شاخی کوچکی وجود دارد، در پای عقبی (پسین) بیلچه پایان (spade foods) و بعضی وزغ های دیگر این برجستگی ها داخلی و به یک بیلچه شاخی برنده تبدیل شده است. و جانور به کمک آن می تواند به هنگام جستجوی پناهگاه، زمین را به سمت پشت بکند.

مرکز یادگیری سایت تبیان - تهیه و تنظیم: یگانه داودی