موجوادت خیالی بورخس
كتاب موجودات خیالی نوشتهی خورخه لوئیس بورخس است. این كتاب که بهوسیلهی احمد اخوت به فارسی ترجمه شده است، همان طور كه از اسم آن مشخص است، در مورد موجودات تخیلی بحث می كند كه زائیدهی ذهن انسانها در طول قرنهای متمادی هستند.
کتابهای خورخه لوئیس بورخس خواندنی است. جهانی که او در مقابل چشمان خواننده میگشاید به قدری عجیب و حیرتانگیز است که مخاطب را تا مدتها به فکر فرو خواهد برد.
با این وصف، اولین چیزی كه در مطالعه این كتاب به ذهن متبادر می شود این است كه چرا این كتاب در ایران ترجمه و چاپ شده است.
خورخه لوئیس بورخس را كتابخوانها با كتاب معروف هزارتوهای بورخس در ایران می شناسند. او نویسندهی چیرهدستی بود كه تصاویرش آنقدر گیراست كه گاه آدم فكر می كند بورخس نه تنها نابینا نبوده که چهارتا چشم بینا داشته است.
كتابهای دیگری هم از بورخس به فارسی ترجمه شده است: (اطلس- الف و چند داستان دیگر - اولریكا و هشت داستان دیگر - كتابخانه بابل - ویرانه های مدور).
بورخس نویسندهی چیرهدستی بود كه تصاویرش آنقدر گیراست كه گاه آدم فكر می كند بورخس نه تنها نابینا نبوده که چهارتا چشم بینا داشته است
اما اینكه از نویسندهای كتاب یا كتابهائی ترجمه شود، دلیل كافی بر آن نیست كه همهی نوشتههای او برای همه و در همه جا قابل استفاده است.
بهعنوان مثال كتاب موجودات خیالی برای خوانندهی ایرانی هیچ استفادهای ندارد چرا كه تقریبا هیچ كدام از موجودات نامبرده شده در این كتاب را ایرانیها نمیشناسند چون این موجودات در ادبیات ایران نیامدهاند.
آن یكی، دو تا نام آشنا را هم كه همه با آنها آشنائی دارند(مانند براق، اسب حضرت محمد(ص) در شب معراج) بدون آوردن منابع و ماخذ آورده است، در بعضی جاها از منابع اسلامی، حدیثها و روایات صحبت میكند كه درست به نظر نمیآیند ولی چون منبع آنها را اعلام نكرده است نمیشود صحت و سقم آنها را سخن گفت.
دانستن توضیحات در مورد یك موجود ذهنی كه هزاران سال قبل در یك شهر كوچك از كشور مكزیك(بعنوان مثال) توسط شخصی خلق شده چه استفادهی ادبیاتی و معرفتی برای خوانندهی ایرانی بهدنبال خواهد داشت؟
كتاب موجودات خیالی برای خوانندهی ایرانی هیچ استفادهای ندارد چرا كه تقریبا هیچ كدام از موجودات نامبرده شده در این كتاب را ایرانیها نمیشناسند
خیلی از این موجودات از اساطیر و متون قدیمی یهودی آمدهاند كه حتی نمونهی این كتب و در دسترس خوانندهی ایرانی نیست(یعنی در تمام عمرش نمی تواند از آن خبر داشته باشد و حالا كه خبر داره هم اتفاقی نمیافتد)
ترجمه و برگردان این كتاب دچار مشكلاتی است، اغلاط املائی و دستوری و یكدست نبودن نوشتار از این موارد است.
این كتاب می تواند برای خیلی ها در كتابخانهی شخصی شان و اعتبار بیآورد، اما قابل استفاده نیست.
به هر حال اگر به گفته خود بورخس گوش بسپاریم این كتاب خواندنی نیست. در پیشگفتار همین كتاب بورخس می گوید:
همانطور كه همه میدانند، پژوهش درباره موضوعهای بیفایده و غریب لذتی كاهلانه دارد. ما هنگام تالیف و ترجمهی كتاب از چنین لذتی بسیار بهره بردیم...
بخش کتابخوانی تبیان
منبع: فروشگاه آنلاین کتاب
