وظايف و کارکردهاي طلاب اين که چه کاري با طلبگي منافات دارد و چه شغلي منافات ندارد و يا اينکه اگر به طلبه اي بگويند آقاي دکتر فلاني٬ خوب است يا نه. و اينکه اصولا به چه چيزي کار طلبگي گفته مي‌شود و چه چيزي با آن منافات دارد؟!! از جمله پرسش‌هاي جدي و مورد نياز است و پاسخ به آن مي‌تواند بسياري از مسائل و مشکلات حوزه و طلاب ما را برطرف کند. در ادامه مقالات گذشته به کار و وظايف طلبگي و تببين معيارها و شاخصه‌هاي آن مي‌پردازيم. روحانيت وظيفه دارد در راه به‏فهمي دين خدا، هر گونه تلاشي را به کار گيرد. انواع فعاليت‏هاي علمي (عقلاني، تجربي و...) با هدف کشف آفاق جديد دين خدا، از وظايف روحاني است. هدف اصلي او، به‏فهمي دين است و در اين راه مقدمات لازم را بايد کسب کند؛ ولي بسيار تفاوت است ميان کسي که مي‏خواهد عالِم فلسفه و روان‏شناسي باشد با کسي که فلسفه و روان‏شناسي را در خدمت فهم معارف دين مي‏خواهد. هم‏چنين، ميان کسي که عالم صرف و نحو است و کسي که صرف، نحو و ادب عربي را در خدمت فهم قرآن و حديث مي‏خواهد. د علاوه بر فهم دين، ابلاغ پيام دين و دفاع از دين، حوزه‏هاي علميه متکفل تحقق دين در جامعه نيز هستند. علاوه بر فهم دين، ابلاغ پيام دين و دفاع از دين، حوزه‏هاي علميه متکفل تحقق دين در جامعه نيز هستند. حوزه پيش از انقلاب توان مهندسي کلان فرهنگي و بنيان‏گذاري فرهنگ اسلامي در سطح جامعه جهاني را نداشت و از مجاري قدرت اجتماعي و تأثيرگذاري بر کلان جامعه محروم بود؛ بدين جهت بيشتر به طراحي، توسعه، ترويج و دفاع از نظام معرفتي دين مي‏پرداخت و در کنج ضعف و انزوا و محدوديت به همين مقدار بسنده کرده بود. اما با پيروزي انقلاب اسلامي و توسعه اختيار عالمان دين، مسئوليت‏هاي سنگين‏تري بر دوش حوزويان قرار گرفت. حوزه امروز بايد در صدد ارايه الگوي همه‏جانبه اداره جامعه اسلامي ـ و غير اسلامي ـ بر اساس آن نظام معرفتي و حرکت به سوي تمدن‏سازي اسلامي باشد. تمدن‏سازي اسلامي، يعني ايجاد يک تحول اجتماعي فراگير و تلاش براي تشکيل جامعه آرماني بر اساس نظام آموزه‏هاي اسلامي؛ جامعه‏اي که در آن کسب معرفت و اجراي احکام فقهي، حقوقي و اخلاقي اسلام، روان و پويا و مستمر باشد. اين نسل، بر خلاف نسل اول که وظيفه‏اش به هم زدن بنيان جامعه و فرهنگ کهن آن بوده، وظيفه‏اش پي‏ريزي يک فرهنگ نو، جامعه نو و تمدن جديد است. حوزه امروز بايد در صدد ارايه الگوي همه‏جانبه اداره جامعه اسلامي ـ و غير اسلامي ـ بر اساس آن نظام معرفتي و حرکت به سوي تمدن‏سازي اسلامي باشد. بنابراين، کارکردها و رسالت‏هاي حوزه، پيش و پس از انقلاب، بسيار متفاوت گشته و در پرتو آن، نقش‏ها و کارکردهاي طلبه نيز توسعه يافته است . با توجه به اين نکته، به نظر مي‏رسد به عنوان وجوب کفايي حوزه بايد در رشته‏هاي مختلف علوم انساني که مهندسي فرهنگي جامعه بر آن متوقف است، وارد شود. با اين توضيح‏ها، گويا شاخصي براي شناخت کار طلبگي از کارهاي ديگر به دست آورده‏ايم. کار طلبگي، کاري است که اين رسالت‏ها را تأمين کند. فعاليتي که مستقيماً اين رسالت‏ها را تأمين کند، قطعاً کار طلبگي است. فعاليتي که با واسطه به تأمين اين رسالت‏ها کمک کند نيز، اگر هيچ نهاد ديگري نتواند از ايفاي آن برآيد؛ يعني قابل واگذاري به اصناف ديگر نباشد، کار طلبگي است. اما اگر در تأمين اين اهداف نياز به چند واسطه داشته باشد و نيز، قابل واگذاري به ساير اصناف باشد، کار طلبگي به شمار نمي‏رود؛ مثلاً آشپز يا راننده‏اي که در اختيار سازمان روحانيت قرار دارد، در نهايت به رسالت‏هاي روحانيت کمک مي‏کند؛ اما کار طلبگي نمي‏کند. ترجمه متون اسلامي که نياز به تخصص ويژه حوزوي دارد و ممکن است قابل واگذاري به ديگران نباشد، کار طلبگي به شمار مي‏رود؛ گرچه اين فعاليت در تأمين آن غايات، به عنوان يک واسطه عمل مي‏کند. ممکن است طلبه با هم‏کاري ديگر تخصص‏ها يک پروژه مشترک را اجرا کند؛ مثلاً با مشارکت يک فيلم‏ساز يا کارگردان به نشر معارف الهي بپردازد و مهارت او را به تخصص خود پيوند زند. کار طلبگي، کاري است که اين رسالت‏ها را تأمين کند. فعاليتي که مستقيماً اين رسالت‏ها را تأمين کند، قطعاً کار طلبگي است. فعاليتي که با واسطه به تأمين اين رسالت‏ها کمک کند نيز، اگر هيچ نهاد ديگري نتواند از ايفاي آن برآيد؛ يعني قابل واگذاري به اصناف ديگر نباشد، کار طلبگي است. طلبه، نيرويي است که بايد در خدمت رسالت‏هاي انبيا، امام زمان (عج) و حوزه‏هاي علميه قرار گيرد . از ميان اين رسالت‏ها، فهم دين ـ در حدود ممکن ـ بر ابلاغ و اجراي دين تقدم دارد و قطعاً دوره زماني مشخصي را بايد به اين مهم اختصاص داد. در اين دوره، عمده توان و زمان طلبه بايد صرف آموختن معارف ديني و به‏دست‏آوردن مقدمات آن گردد و هر فعاليت ديگري، به شرطي در زمره فعاليت‏هاي صنفي طلبه قرار مي‏گيرد که در همين راستا باشد . منبع: زي طلبگي - محمد عالم نوري زاده تهيه و فرآوري - محمد حسين امين- گروه حوزه علميه تبيان