محمد یوسف آرام ( 1313-1394 ه ق) از مجموعه مشاهیر مدفون در حرم امام رضا(ع) آیة الله شیخ محمد یوسف آرام معروف به«حائری شاهرودی» فرزند شیخ زین العابدین فرزند ملا شریف، از علمای معاصر می باشد و سالها در کربلا و مشهد به تحصیل و تدریس مشغول بوده است. سال 1313 ه.ق در روستای خانخورد، از توابع بخش بیارجمند شهرستان شاهرود به دنیا آمد. در کودکی پدر و مادر خود را از دست داد و تحت سرپرستی خواهران خود تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش خواند و همراه برادرش شیخ ابوالقاسم خاتمی به منظور تحصیل علوم دینی پیاده به مشهد آمد و در مدرسه نواب سکونت یافت. ادبیات را نزد میرزا عبدالجواد نیشابوری و فلسفه را خدمت ملا عباسعلی پدر حاجی فاضل سرکشیک، و علامه شیخ اسد الله یزدی و ادیب بجنوردی آموخت و سطوح خارج را در درس شیخ حسن برسی و میرزا محمد آقا زاده و حاج آقا حسین قمی شرکت نموده و برای تکمیل تحصیلات به عتبات رفت و در نجف، مدرسه قوام حجره گرفت و به حلقه درس آیات نائینی، کمپانی عراقی و سید ابوالحسن اصفهانی پیوست و خود نیز به تدریس سطوح عالیه مبادرت ورزید و پس از چهار سال تحصیل در نجف از اساتید خود کمپانی و اصفهانی اجازه اجتهاد دریافت نمود. مرحوم آیة الله آرام حدود 35 سال در کربلا بود و به تدریس و اقامه نماز جماعت در مسجد«عطارها» که مسجد جامع این شهر بود، ادامه داد تا این که آیة الله میرزا مهدی شیرازی بار دیگر به حوزه کربلا رونق داد. پس از فوت مرحوم شیرازی در سال 1380 ه.ق مرحوم حائری به درخواست شاگردان خود رساله ای به زبان فارسی و عربی به نام «زبدة المسائل» نوشت و نشر داد. با توجه به رفتار نامناسب رژیم بعث با ایرانیان مقیم عراق، ایشان به ایران آمد و پس از چند ماه توقف در قم به مشهد هجرت نمود و به دعوت آیة الله العظمی سید محمد هادی میلانی در این شهر مقیم شد و در مسجد گوهر شاد نماز جماعت اقامه نمود و به تدریس دوره خارج فقه و اصول پرداخت. آخرین سالهای زندگی به دلیل پا درد خانه نشین شد و شب اربعین حسینی سال 1394 ه.ق به سرای جاودان شتافت و در رواق دارالسیاده حرم دفن شد. وی از تظاهر احتراز داشت، ‌به پیشوایان دین عشق می ورزید و همه روزه زیارت عاشورا را می خواند و با قدرت های سلطه گر سر ناسازگاری داشت و با نفوذ بیگانگان مبارزه می کرد. در نهضت 15 خرداد به حمایت از امام خمینی قدس سره برخاست و در مدرسه سلیمیه کربلا مجلس ختم و سخنرانی به مناسبت فاجعه مدرسه فیضیه قم تشکیل داد. منتخب المسائل، حاشیه عروة، زبدة المسائل‌، زبدة المناسک، حاشیه علی الوجیزه، شرح کفایة، حاشیه بر وجیزه و تقریرات درسهای نائینی، کمپانی و حاج آقا حسین قمی از آثار چاپ شده و خطی اوست. مهمترین اثر ایشان مدارک العروه است که بالغ بر بیست مجلد می باشد و 12 مجلد آن به طور منظم تنظیم و تحریر شده است. منبع: مشاهیر مدفون در حرم رضوی - جلد 1 تنظیم برای تبیان: سمانه دولت آبادی