پرسش و پاسخ هاي طلبگي بسم الله الرحمن الرحيم يک طلبه نمونه چه خصوصياتى دارد؟ طلبه بايد به نحوى حرکت و رفتار نمايد که براى سايرين الگو باشد، به طورى که شکل ظاهر، رفتار و گفتار او حاکى از نورانيت آن شخص باشد و مردم دين را در چهره و کارهاى او ببينند. يک طلبه ابتدا بايد با جدّيت درس و بحث داشته و تمام وقت خود را صرف درس نمايد، براى خدا درس بخواند و همواره در فکر خدمت به دين باشد. يک طلبه خوب ميتواند تأثير بسزايى در جامعه بگذارد و تحولى عظيم ايجاد نمايد. بى اعتنايى به دنيا، دورى از گناه، حسن ظاهر، جديت در درس، خير خواهى براى ديگران، پيش قدم بودن در کارهاى خير از ويژگى يک طلبه نورانى است. طلبه بايد از همان جوانى در درس و تهذيب نفس جدى باشد و القائات شيطان را از خود دور کند؛ زيرا شيطان چنين القاء ميکند که تو هنوز جوان هستى، وقت زياد است عجله نکن و... غفلت در دوران جوانى خطرى است که ممکن است انسان را نابود سازد و گاهى جبران آن مشکل ميشود. متوجه باشيد که عمر به سرعت ميگذرد که مولاى متقيان فرمود: « انتهزوا هذه الفرص فانها تمر مر السحاب ولا تطلبوا اثراً بعد عين ». طلبه اى هستم که در حال خواندن مقدمات ميباشم، اين بنده حقير را نصيحتى بفرماييد؟ باسمه تعالى؛ جوانى و اوقات گرانبهاى آن را مغتنم بشماريد. در تحصيل، ضمن تلاش براى کسب کمالات اخلاقى، در کسب علم نيز جدّيت داشته باشيد. به دنبال استادى برويد که از نظر علمى و اخلاقى شاخص باشد، تا هم از علم او استفاده کنيد و هم در عمل از او درس بگيريد. از حضور در مجالسى که انسان را از ياد خدا غافل ميکند، اجتناب کنيد. قصدتان در تحصيلات اين باشد که در آينده به دين و مذهب خدمت کنيد. توجه داشته باشيد که شيطان هر لحظه، در کمين است و با وسوسه هاى گوناگون سعى ميکند که شما را از جاده صواب منحرف سازد. در کنار درس، تقواى الهى را مراعات کرده و با توسل به اهل بيت(عليهم السلام) ضمن دور کردن شيطان، قلب امام زمان(عليه السلام) را شاد نماييد. ان شاء اللَّه تعالى. طلبه جوانى هستم، من را نصيحتى بفرماييد؟ باسمه تعالى؛ در تحصيل علوم دينيه کوشا باشيد، انسان بدون زحمت و مشقت به جايى نمى رسد. سرآمد و پايان فضيلت ها دانش است و دانايى سرآمد همه خوبى هاست. با جديت درس بخوانيد و در امور خود، رضاى خدا را در نظر بگيريد و تابع هواى نفس نباشيد. طلبه اگر بخواهد مورد عنايت پروردگار قرار گيرد، بايد روشى متفاوت از ساير مردم داشته باشد و در حرکات خود دقت کافى مبذول دارد. اگر طلبه اشتباه کند، به اسم دين تمام ميشود بنابراين بايد دقت کرد تا اشتباهى رخ ندهد که قلب امام زمان(عليه السلام) به درد آيد. در کارها رضايت اهل بيت(عليهم السلام) را مد نظر داشته باشد و طورى رفتار کند که قلب امام زمان(عليه السلام) را شاد کند. طلبه ضمن عمل به مسائل شرعى و رعايت تقواى الهى، بايد در ابتداى امر به درس خواندن اهميّت دهد تا بتواند در جامعه فردى مفيد واقع شود و از تقواى الهى و تهذيب نفس غافل نباشيد، وفقکم اللَّه لمرضاته. صفات يک طلبه خوب چيست، نصيحت فرماييد؟ دوران جوانى يک طلبه، نقش اساسى اى در آينده او دارد. اگر طلبه خود را در آن دوران ساخت و از وقت خود به بهترين وجه استفاده نمود، آينده درخشانى خواهد داشت. کسب معنويت، تقرب به خدا و تهذيب نفس مراحلى است که اگر طلبه جوان در همان ابتداى طلبگى در کنار خوب درس خواندن به آن اهميت دهد، موفقيت او حتمى است. براى خدا درس بخواند و امور را به پروردگار واگذار نمايد، ان شاء الله نورانيتى کسب خواهد کرد که سعادت دنيا و آخرت را به دنبال خواهد داشت. فرصت را مغتنم شماريد که جوانى زود گذر است، موفق باشيد. با توجه به اينکه طلبه جوانى هستم چگونه به موفقيت نائل شوم؟ باسمه تعالى؛ طالب علمى که داراى استعداد مناسب باشد، با رعايت تقوا، داشتن استاد خوب، تحمل زحمت و پرهيز از تضييع اوقات ان شاء الله به موفقيت نائل ميگردد. اگر طلبه از ابتداى امر با جدّيت درس بخواند، تقوا را در کنار درس مراعات کند و در کارها رضاى خدا و اهل بيت(عليهم السلام) را در نظر داشته باشد، کم کم در خود نورانيتى حس خواهد کرد که او را در جهت آينده درخشان سوق ميدهد. شما سعى کنيد تمام وقت خود را فعلاً صرف درس خواندن، مراعات تقواى الهى و انجام تکاليف شرعى بنماييد تا ان شاء الله در آينده، فردى مثمر ثمر بوده و خدماتى ارزنده در تقويت ارکان شريعت داشته باشيد. مى خواهم طلبه شوم وليکن پدرم با طلبه شدنم موافق نيست، چه نصيحتى ميکنيد؟ فرزندم! متأسفانه بعضى از جوانان متديّن و مخلص، با اين مشکل مواجه ميشوند، وليکن شما با اخلاق، کردار و رفتار خود ميتوانيد کارى کنيد که والدين در خصوص طلبه شدن شما رضايت دهند. اولين مرحله جهت کسب رضايت آنها، صبر و تحمل شما است. من هم وقتى طلبه شدم اين مشکل را داشتم، اما بعداً والدينم از طلبه شدن من بسيار خوشحال بودند. در هر حال اگر ميبينيد که واقعاً استعداد کافى داريد و در آينده ان شاء الله شخص مفيدى خواهيد بود، درس را شروع کنيد و با والدين خود طورى برخورد کنيد که خداى ناکرده حس نکنند به آنان بى اعتنا هستيد، ان شاءاللَّه در نهايت، با حسن برخورد شما، رضايت خواهند داد. با تواضع و فروتنى، به خدا توکل کرده و به اهل بيت(عليهم السلام) متوسل شويد، از آنان(عليهم السلام) بخواهيد که خداوند عنايت نمايد تا قلب والدينتان نسبت به شما رئوف گردد، ان شاء اللَّه تعالى. ولاء يک طلبه چگونه بايد باشد؟ باسمه تعالى؛ يک طلبه هنگامى موفقيت کسب خواهد کرد که علاوه بر نظم و جديت در درس و تهذيب نفس، محب واقعى اهل بيت(عليهم السلام) باشد، فقط حب ظاهرى نباشد، بلکه با کردار و رفتار خود محبت را برساند. و ابراز محبت و مودت به اهل بيت(عليهم السلام) به اشکال مختلف ميتواند باشد که عمده آن، حفظ شعائر و خطابه و تبين مظلوميت آنان(عليهم السلام) بر مردم است. قرآن کريم ميفرمايد «وَابْتَغُوا إِلَيْهِ الْوَسِيلَةَ»، و طلبه اگر ميخواهد موفق شود احتياج به وسيله دارد و بهترين وسيله، اهل بيت(عليهم السلام) هستند، موفقيت علماى بزرگ ناشى از اخلاص، ارادت، محبت واقعى و توسل آنان به اهل بيت(عليهم السلام) است. اگر زندگى بزرگان را بررسى کنيد، خواهيد ديد که رمز موفقيت آنان علاوه بر جديت در درس و تهذيب نفس، محبت واقعى و توکل و توسل به خاندان اهل بيت(عليهم السلام) بوده است. محبت و عرض ارادت به اهل بيت(عليهم السلام) بايد چگونه باشد؟ باسمه تعالى؛ محبت و عرض ارادت به اهل بيت(عليهم السلام) بايد واقعى باشد. انسان ابتدا بايد زندگى خود را به نحوى تنظيم نمايد که از دستورات آن بزرگواران(عليهم السلام) سرمشق گرفته باشد و نسبت به مصائب اهل بيت(عليهم السلام) خالصانه ابراز احساسات کند و در مجالس آنان شرکت نمايد و در حفظ شعائر کوشا باشد و در مقابل شبهات ايستادگى نمايد و در همه امور به آنان(عليهم السلام) توسل کند که طريق نجات هستند. يک طلبه در مجلس روضه چگونه بايد حاضر شود؟ باسمه تعالى؛ شرکت در مجالس روضه حفظ شعائر است و بايد به آن اهميت خاص داد و يک طلبه بايد ارادت خود به اهل بيت(عليهم السلام) را نشان دهد مانند گريه کردن و سينه زدن، هرچند به کبودى منجر شود، صدمه زدن در عزاى اهل بيت(عليهم السلام) تا به حد جنايت نرسد، مانعى ندارد. يک طلبه چگونه بايد عزادارى کند؟ باسمه تعالى؛ هر عملى عنوان جزع بر او منطبق شود مستحب است و لطمه زدن در عزادارى اهل بيت(عليهم السلام) اگر به حد جنايت نرسد مانعى ندارد. طلبه اى هستم که همواره از اينجانب در خصوص عزادارى سؤال ميشود نصيحت بفرماييد عزادارى بايد چگونه باشد؟ باسمه تعالى؛ در عزادارى، از اعمالى که عنوان حرامى بر آن منطبق ميشود، بايد پرهيز کرد و عزادارى را به صورت دسته هاى سينه زنى و مراسم رايج، که سال هاست با حضور بزرگان انجام گرفته، برپا کنيد. بدانيد که اين مراسم ها، مذهب بر حق تشيع را زنده نگاه داشته است و شما بايد در حزن اهل بيت(عليهم السلام) محزون شده و عزادارى کنيد و کارى نداشته باشيد که بعضى مخالفين چه ميگويند. با عزادارى، مظلوميت اهل بيت(عليهم السلام) را زنده نگاه داريد و با تمام وجود از مظلوميت آنها دفاع نماييد و از کلمات بزرگانى که همواره مدافع شعائر بوده و اين شعائر به واسطه آنها تقويت شده، الگو بگيريد و با شرکت در مجالس و دسته هاى عزادارى به وظيفه خود عمل کنيد که فرداى قيامت اجر و ثواب نصيب شما خواهد شد (ان شاء الله). بحمد الله خدا توفيق ميدهد در ايام تبليغ به مناطق مختلف ميرويم و به تبليغ دين ميپردازيم، چه نصيحتى به خطبا ميفرماييد؟ باسمه تعالى؛ يک خطيب بايد تمام توان خود را صرف نشر معارف و فضائل و مظلوميت اهل بيت(عليهم السلام) کند و مردم را با مسائل شرعى آشنا نمايد و از مسائلى که مربوط به دين نيست بپرهيزد. يک طلبه براى آنکه هميشه ياد مرگ باشد و مغرور نشود چه کارى انجام دهد؟ باسمه تعالى؛ يکى از مؤثرترين مورد، زيارت قبور است. انسان با زيارت قبور ياد مرگ ميفتد و سعى مي کند از گناه دور باشد. مشاهده مي شود بعضى از طلاب به شکل نامناسب مطالعه مي کنند و به تعبيرى احترام کتابى را که در حال مطالعه آن هستند ندارند حضرت عالى چه نصيحتى مي فرماييد؟ باسمه تعالى؛ کتبى که در اختيار يک طلبه است، فقه آل محمد و احاديث اهل بيت(عليهم السلام) است بايد با احترام خاص به مطالعه آنها بپردازيد. نمى دانم چه کنم که توجه پروردگار و اهل بيت(عليهم السلام) بر من جلب شود؟ « اِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ يُحِبُّ مِنْ عِبادِهِ الْمُؤْمِنِينَ کُلِّ عَبْدِ دَعّاء فَعَلَيْکُمْ بِالدُّعاءِ فِى السَّحَر إلى طُلُوعِ الشَّمْسِ فَإنّها ساعَةٌ تُفْتَحُ فِيها اَبْوابُ السَّماءِ، وَتُقْسَمُ فِيهَا الأرْزاقُ، وَتُقْضى فِيهَا الْحَوائِجُ الْعِظامُ؛ همانا خداوند عزوجل از ميان بندگان مؤمنش آن بنده اى را دوست دارد که بسيار دعا کند، پس بر شما باد دعا در هنگام سحر تا طلوع آفتاب، زيرا آن ساعتى است که درهاى آسمان در آن هنگام باز گردد و روزى ها در آن تقسيم گردد و حاجت هاى بزرگ برآورده شود ». ضمن مراعات مسائل شرعى و انجام تکاليف الهى سعى کنيد توسل خود را بيشتر کنيد و با دعا و نيايش خصوصاً در نيمه شب خود را به پروردگار يکتا نزديک کنيد و ان شاء اللَّه آن ساعت که درب هاى آسمان باز است شما جزء کسانى باشيد که حاجتتان برآورده گردد از تواضع و فروتنى و ساده زيستى غافل نباشد مأيوس نباشيد توسل کنيد به آرزوى خود ان شاء اللَّه خواهيد رسيد. به يک طلبه جوان نصيحت مي کنيد تا چه اندازه مستحبات را انجام دهد؟ باسمه تعالى؛ اگر يک طلبه جوان بخواهد با پرداختن به مستحبات، از درس خود عقب بيفتد، نصيحت ميکنم که اول به درس همراه با تهذيب نفس اهميت دهيد و اگر مشغول شدن به عبادت مستحبى موجب شود که در درس و بحث عقب بيفتيد يا درس کم اهميت شود، بايد ابتدا درس را مقدم کرد. براى يک طلبه جوان تقويت بنيه علمى فعلاً از همه افعال مقدم است (همراه با تهذيب نفس) و ان شاء الله وقتى مُلا شديد، ميتواند در کنار درس به مستحبات بپردازيد. اينجانب طلبه جوانى هستم و به خواندن فلسفه علاقه دارم وليکن خوف انحراف دارم، بفرماييد چه مطالبى از فلسفه را بخوانم؟ باسمه تعالى؛ مباحثى از فلسفه که با عقايد دينى مساسى ندارد، بلامانع است و آن مسائل فلسفى که با عقايد دينى مساسى دارند و متعلم در آن موارد ميتواند عقايد دينى خود را حفظ کند و به شک و ترديد نمى افتد، ولو به واسطه بيان معلم، آن نيز مانعى ندارد، اما موارد ديگرى که ممکن است انسان را از جاده صواب خارج کند و شبهاتى ايجاد نمايد که از عهده آنها بر نيايد را بايد ترک کند. با توجه به اين که اينجانب طلبه هستم در مناظره هاى علمى چگونه بايد باشم؟ باسمه تعالى؛ توصيه اينجانب به شما اين است که ابتدا به درس اهميت داده و از نظر علمى و اخلاقى خود را پرورش دهيد و در مجادلات علمى سعى شود از جاده انصاف و اعتدال خارج نشويد و هميشه و همه جا استدلال و منطق را پايه مباحثات و گفت و شنودهاى خويش قرار دهيد ان شاء الله که موفق باشيد. همت کنيد تا از بروز اعمالى که موجب تفرقه و اختلاف بين مسلمانان ميشود جلوگيرى کنيد و از طرف ديگر از مسلمات مذهب تشيع دفاع کنيد و در مقابل آنها کوتاه نياييد که مسئوليد، موفق باشيد. من ابتدا طلبه بودم و سپس طلبگى را رها کردم و اکنون دچار سردرگمى و نگرانى شده ام و ميگويم نکند مورد غضب خدا واقع شوم؛ زيرا طلبگى را رها کرده و به تجارت مشغولم. از نظر تجارى در موقعيتى بسيار عالى هستم نصيحتى بفرماييد و مرا از اين خود خورى نجات دهيد!؟ فرزند عزيزم! شما چه طلبه باشيد و چه تاجر متدين، ميتوانيد به دين خدمت کنيد. حالا که توفيق تجارت پيدا کرديد، تقواى الهى را پيشه کار خود قرار دهيد و با اموال خود حوزه هاى علميه و آنچه تحت عنوان شعائر معروف است را پشتيبانى نماييد و از اموال خود در راه تقويت دين انفاق کنيد که ذخيره آخرت است. شما ميتوانيد گام هاى بزرگى در جهت تقويت دين برداريد به خصوص با توجه به اينکه طلبه بوديد، احتياج و درد دين را خوب ميفهميد. تلاش در راه تقويت مذهب و دين، ضامن آخرت شماست؛ به واسطه مالى که انفاق ميکنيد بعضى از امور دين انجام ميگيرد و اين خود ذخيره الهى خوبى است. خداوند به شما توفيق دهد که بتوانيد هرچه بيشتر به امور دينى کمک کنيد، برايتان دعا ميکنم. طلبه اى هستم که با مشکلاتى مواجه شده ام به طورى که ادامه زندگى برايم سخت شده، ميتوانم ترک تحصيل کنم؟ باسمه تعالى؛ درس طلبگى بدون زحمت و تحمل مشکلات ممکن نيست و کم اتفاق ميافتد که يک طلبه بدون فشار زندگى باشد؛ البته عده اى هستند که با داشتن پدر متمکن يا منابع معيشتى، زندگى خوبى دارند، وليکن آنچه ما ديديم اکثراً همراه با مشکل بوده است. تحمل بعضى از فشارهاى زندگى، سخت ميباشد. چنانچه تحصيل با چنين وضعيتى براى شما حرجى است و احساس ميکنيد واقعاً قادر به ادامه نيستيد، ميتوانيد ترک تحصيل کنيد. در هر حال آخوندى، خالى از زحمت نمى باشد، اگر بتوانيد تحمل کنيد خداوند عنايت خواهد کرد واين چنين نيست که تا آخر، با اين گرفتارى ها و مشکلات مواجه باشيد « و من يتق الله يجعل له مخرجاً ويرزقه من حيث لا يحتسب » و اگر مشکلات را براى خدا تحمل کنيد، ان شاء اللّه فرجى خواهد شد و به اميد خدا، به اجر و مقامات اخروى نائل خواهيد شد. بعضى طلاب شب ها مينشينند و روزها تا دير وقت خواب هستند شما چه مي فرماييد؟ باسمه تعالى؛ طلبه اگر بخواهد در آينده موفق شود بايد سحرخيز باشد، همت داشته باشد و به خود عادت دهد که شب ها زود به خواب رود و از صبحِ زود استفاده کامل بنمايد. بزرگان اگر به درجه عالى رسيدند و موفق شدند، به واسطه آن سحرخيزى و استفاده از فرصت ها بوده است «همت بلند دار که مردان روزگار، از همت بلند به جايى رسيده اند» معروف است که روزى ها را در نيمه شب تقسيم ميکنند و يک طلبه جوان تا توانايى دارد بايد اين فرصت را از دست ندهد که فردا دير است. ذهن انسان صبح زود آمادگى فراگيرى کامل دارد، نصيحت من به طلاب محترم آن است اگر بخواهند به جايى برسند، تنبلى را کنار گذاشته و سحرخيز باشند، در آن نيمه شب، ضمن ارتباط معنوى، دروس خود را از ابتدا روز قرار دهند، البته طلبه جوان بايد طورى عمل کند که خستگى زودرس بر او عارض نشود. آيا رفتن به زيارت مقدم است، يا درس خواندن؟ باسمه تعالى؛ طلاب جوان که آينده حوزه و دين به دست آنهاست، ابتدا بايد به درس اهميت دهند و با جديت کامل درس بخوانند و اگر در ايام تعطيل فرصتى براى زيارت بر آنان حاصل شد، بروند و ان شاء الله که خداوند بر توفيقات آنان ميافزايد. اگر طلبه جوان بخواهد خدمت دينى داشته باشد بايد بُنيه عملى خود را قوى کرده، بعد به امور ديگر مثل زيارت و مستحبات و... بپردازد. زيارت از امور مستحب است و از مصاديق حفظ شعائر ميباشد و بايد به واسطه رفتن مؤمنين زنده نگاه داشته شود، خداوند به همه ما توفيق دهد که زائر واقعى ائمه(عليهم السلام) باشيم. چه کنم که آقا و مولايم امام زمان(عليه السلام) را در خواب ببينم و به محضرشان شرفياب شوم؟ عزيزم! اين توفيق نصيب هر کسى نمى شود و اين امر براى بعضى از علماى بزرگ دين محقق شده و ميشود که زعامت مردم به دست آنها است و نمونه هاى آن در حالات بزرگان دين منقول است، بقيه ادعاها، به خصوص مواردى که امروزه در جامعه مطرح ميشود، تماماً ادعاى باطل است. شما به جاى تشرف خدمت امام(عليه السلام)، سعى کنيد رضايت آن وجود نازنين را از خود کسب کنيد که رضاى او رضاى خداست. با عمل به تکاليف شرعى، دورى از گناه و انجام عمل صالح، قلب امام زمان(عليه السلام) را شاد نماييد. در راه خدا گام برداريد و آنچه از دستتان براى تقويت تشيع برمى آيد، دريغ نکنيد و همواره مواظب رفتار و کردار خود باشيد. براى موفقيت شما دعا مي کنم. با توجه به اينکه اينجانب طلبه ميباشم چگونه به بينش سياسى دست پيدا کنم؟ باسمه تعالى؛ بينش سياسى را ميتوان از راه تحصيل و تجربه به دست آورد، البته بايد آن را نزد اهل خبره، که متدين هستند کسب نمود تا مبادا دين را قربانى سياست بنمايد، و الله الهادى الى سواء السبيل. يک طلبه چه مقدار ورزش کند؟ باسمه تعالى؛ ورزش سالم، با طلبگى منافاتى ندارد وليکن بايد ورزشى را انتخاب کند که در شأن يک طلبه باشد. طلبه نبايد کارش اين شود که هر روز درس و بحث را رها کرده و به دنبال ورزش برود؛ بلکه براى سالم ماندن ورزشى مانند ورزش دو ميدانى را در اوقات فراغت انجام دهد. طلبه نبايد در ورزش انگشت نما شود؛ بلکه با متانت علاوه بر اهميّت به درس؛ در محيط ورزش الگو شده و مراقب سکنات و حرکات خود باشد. منبع: درسهاى برگرفته از سيره استاد الفقهاء والمجتهدين ميرزا جواد تبريزى(قدس سره) تنظيم و فرآوري: رهنما، گروه حوزه علميه تبيان با تشکر از همکاري دفتر معظم له