اول خودت دوم کسي گزيده‌هايي از بيانات امام راحل: بايد دانست که مشکل‌ترين امور و سخت‏‌ترين چيزها دين‌داري است در لباس اهل علم و زهد و تقوا، و حفظ قلب نمودن است در اين طريقه، و از اين جهت است که اگر کسي در اين طبقه به وظايف خود عمل کند و با اخلاص وارد اين مرحله شود و گليم خود را از آب بيرون کشد و پس از اصلاح خود به اصلاح ديگران پردازد و نگهداري از ايتام آل‌رسول نمايد، چنين شخصي از زمره مقربين و سابقين به شمار آيد. چنانچه حضرت صادق (ع) در خصوص چهار نفر حواريين حضرت باقر (ع) چنين تعبير فرمود، و در وسائل از رجال کشي سند به ابي‏عبيده الحذاء رساند قال: سمعت اباعبدالله يقول: زراره و محمدبن مسلم و ابوبصير و بريد من الذين قال الله تعالي والسابقون السابقون اولئک المقربون.[1] ابي عبيده‌حذاء مي‌گويد: از امام صادق (ع) شنيدم که فرمود: زراره و محمدبن مسلم و ابوبصير و بريد از جمله کساني هستند که خداوند درباره آنان گفته است آنان به حقيقت مقربان درگاه‌اند. آنان در بهشت پرنعمت جاوداني متنعّم‌اند. آن چيزي که در رأس همه امور است، براي همه ماها اول تهذيب نفس است و در خلال او تهذيب مردم است. امام خميني در ادامه خطر عالم غير مهذب را گوشزد کرده و چنين مي‌فرمايد: و اگر خداي ناخواسته از طريق سلوک برکنار شد و راه باطل پيش گرفت از علماي سوء که بد‌ترين خلق‏الله هستند و درباره آنها احاديث سخت و تعبيرات غريب وارد شده است به شمار آيد، و بايد اهل علم و طلاب از اين راه پر خطر اول چيزي را که در نظر گيرند اين باشد که خود را اصلاح کنند در خلال تحصيل و آن را حتي‏الامکان بر جميع امور مقدم شمارند که از تمام واجبات عقليه و فرايض شرعيه واجب‌تر و سخت‏تر همين امور است .[2] هم خودمان را تهذيب بکنيم و هم خودمان را متوجه به حق تعالي و احکام حق تعالي بکنيم و هم جامعه را به اين راه دعوت کنيم . بنابراين، آن چيزي که در رأس همه امور است، براي همه ماها اول تهذيب نفس است و در خلال او تهذيب مردم است. اگر انسان خودش مهذب نباشد نمي‏تواند ديگران را تهذيب کند، حرف اثر ندارد . وقتي که آقايان خودشان را تهذيب کردند، خصوصا، ائمه جمعه که سر و کارشان با توده‏هاي عظيم مردم است، ائمه جماعت هم هست، اما ائمه جمعه بيشتر الان مورد توجه هستند، آنها بايد ان شاء اللَّه به مقام عالي تهذيب برسند و مردم را هم دعوت به اين مطلب بکنند. [3] آن عارف فرزانه و رهبر کبير٬ بر تهذيب شخصي تاکيد کرده و لازمه ساختن ديگران را شروع خودسازي معرفي مي کند: تا اصلاح نکنيد نفوس خودتان را، از خودتان شروع نکنيد و خودتان را تهذيب نکنيد، شما نمي‏توانيد ديگران را تهذيب کنيد. آدمي که خودش آدم صحيحي نيست نمي‏تواند ديگران را تصحيح کند؛ هرچه هم بگويد فايده ندارد.[4] تا اصلاح نکنيد نفوس خودتان را، از خودتان شروع نکنيد و خودتان را تهذيب نکنيد، شما نمي‏توانيد ديگران را تهذيب کنيد. آدمي که خودش آدم صحيحي نيست نمي‏تواند ديگران را تصحيح کند؛ هرچه هم بگويد فايده ندارد. شما آقاياني که مي‏خواهيد مردم را دعوت کنيد به آخرت، دعوت کنيد به صفات کذا، بايد قدم اول را خودتان برداريد تا دعوت‏تان دعوت حق باشد، والا دعوت غير حق است، دعوت کن شيطان است، از زبان شيطان دعوت مي‏کند . آن هم‏که درس توحيد مي‏گويد، آن هم همين‏طور است که اگر چنانچه در او آن منيت باشد، زبان، زبان شيطان است و درس توحيد را به زبان شيطان مي‏گويد. شما آقاياني که مي‏خواهيد برويد در جاهاي ديگر و تربيت کنيد مردم را، ملتفت باشيد که يک وقت خداي نخواسته، خودتان آلوده نباشيد و آنها را دعوت کنيد .[5] منابع: (1). (آيات 11 و 12 سوره واقعه) (2). چهل حديث (3). صحيفه امام، ج 15، ص 505. (4). صحيفه امام، ج 13، ص 420. (5). صحيفه امام، ج 19، ص 253ـ254. تهيه و فرآوري - محمد حسين امين - گروه حوزه علميه تبيان