نکاتي جالب براي مبلغين اشاره: با توجه به اهميت و حساسيت روزافزون مقوله تبليغ ديني و پيوند عميق آن با حوزه هاي مخلتف علوم و روش هاي نوآمد به ويژه در عرصه اطلاع رساني، بر آن شديم تا در راستاي رسالت خطير خويش; يعني، پاسداشت از انديشه قويم ديني و تبليغ بايسته آن از مآخذي همچون کتب، مجلات، ره توشه ها، گفتمان ها، همايش ها و گمانه زني هاي تبليغي اثري موضوعي پديد آوريم تا ضمن ساماندهي به تجارب و ديدگاه هاي مبلغان محترم به نحوه عرضه فرهنگ تبليغ به گونه اي درخور، شکل دهيم تا هر يک از عناصر علمي اين مجموعه در جاي خود سامان يافته و مراجعه به آن ميسر گردد. اميد که تلاش حاضر گامي هرچند ناچيز در بارور ساختن و تعالي بخشيدن به فرايند علمي و عملي تبليغ ديني باشد. محتواي تبليغ اولويت هاي تبليغ چيست؟ چه مطالبي را در تبليغ بيان کنيم؟ - تبليغ نسخه پيچي است. پيچيدن نسخه، قبل از ديدن مريض غلط است. تکيه بر ذهنيت خود - که هر چه بلد هست آن را بگويد - اشتباه و خلاف اصول تبليغ است. - مبلغ بايد ببيند که از او چه مي خواهند و آنچه را از او مي خواهند، معقول است يا نه؟ آيا خواسته آنان با نيازشان مطابق است يا نه؟ آيا در توان خود مبلغ هست يا نه؟ - مطالب بايد ناظر بر آنچه در جامعه است، باشد. چه جامعه کوچک خانواده چه جامعه بزرگ اجتماع - مطالب منبر بايد از جهاتي متناسب زمان و مکان، سطح فهم مخاطب، نياز مستمع، اهميت و ضرورت خود مطلب و... باشد. - مطرح کردن مباحثي که مبلغ خود به آن ها عمل مي کند، تاثير بيشتر دارد. - آنچه از احاديث به دست مي آيد که لازم است در تبليغ گفته شود، عبارت است از: 1- محور بودن قرآن و تفسير آن. 2- عقايد خصوصا بحث معاد - چرا که يک ششم قرآن بحث معاد است - و بحث امامت. 3- اخلاق. 4- احکام و مسائل مبتلا به در سرتاسر رساله و نيز فروعات فقهي جديد. 5- پاسخ به شبهات. 6- نماز - که هميشه انبيا و ائمه عليهم السلام حتي در آخرين لحظات عمر خود به آن سفارش کرده اند. 7- مسائل خانواده. 8- مسائل معيشتي و اقتصادي. 9- بحث امام زمان عليه السلام - که شناخت امام زمان هر عصر ضروري است. 10 - قلمرو دين و دنيا. 11- مسائل و مباحث عام و عمومي که منجر به بيداري و آگاهي انسان مي شود. 12- بيان جنبه هاي زميني اهل بيت عليهم السلام، از بيان جنبه هاي آسماني آن ها بيشتر باشد. - پرهيز از طرح شبهات و اشکالات بدون جواب يا جواب ناقص و غيرقانع کننده، به طور کلي به مباحثي که توان کافي براي پاسخ گويي به آن ها را نداريم، وارد نشويم. - محتواي منبر داراي تنوع باشد. - پيدا کردن ناگفته هاي گفتني و ارائه دادن آن ها. - ذکر مصائب اهل بيت عليهم السلام به طور شايسته. - بيان ادعيه و تفسير آن ها خصوصا صحيفه سجاديه. - طرح نهج البلاغه و تفسير آن. - بيان و تحليل تاريخ اسلام با استفاده از منابع مستند. ابزار و روش هاي تبليغ و بايسته هاي آن - «روش تکريم » اکرام و احترام مردم. - «روش تدريج »: همه مطالب را در يک مجلس نمي توان گفت و نبايد گفت. قرآن به تدريج بر مردم قرائت شد. - «روش تاخير»: همه سؤالات را جواب ندهيد. تاخير و تامل در جواب ضروري است. - «روش تبيين »: بيشتر سعي کنيم مطالب خود را خوب تبيين کنيم تا ذهنيت ها و سؤال ها درست شکل بگيرد. - «روش تدافع »: دفاع از مسلمات اسلام، لازم است، البته به صورت معقول و منطقي. بددفاع کردن از دين کمتر از کوبيدن دين نيست. - «روش پرسش و تشويق براي يافتن جواب »: پيامبر صلي الله عليه و آله و ائمه عليهم السلام گاهي سخن را با يک سؤال آغاز مي کردند. - بسترسازي، براي بيان مطالب، خيلي مهم است. اهميت مقدمه گاهي بيش از ذي المقدمه است. قبل از نماياندن جمال زيباي دين، بسترسازي کنيد. رخ زيباي دين را با تمهيدات لازم نشان دهيد. کاري که زليخا براي نشان دادن جمال يوسف به زنان مصر انجام داد. - بهره گيري از قوه تخيل: قوه تخيل ابزار نيرومندي براي تبليغ است. در زمينه خيال پردازي مي توان از ادبيات فارسي و اشعار شعرا کمک گرفت. - اهميت دادن به جلسات کوچک، زيرا بيشترين تاثيرات ذهني و عاطفي در گروه هاي کوچک ايجاد مي شود. - در هر انساني چهار آنتن (چشم، چهره، رفتار و گفتار) وجود دارد که هم فرستنده پيام است و هم گيرنده آن. استفاده هنرمندانه از اين چهار آنتن در تبليغ ضروري است. - با هيجانات مي شود انسان ها را به کارهايي کشاند يا به حالاتي رساند اما نمي شود هيجانات را نگه داشت. لذا براي متدين کردن نسل نو نمي شود، تنها از هيجان استفاده کرد. عاطفه و خرد در کنار هم لازم است. - تبليغ گفتن نيست، رساندن است. بايد مبلغ مطمئن شود که مستمع پيام را گرفته است. پيامبر صلي الله عليه و آله مي فرمود: «آيا نرساندم؟ و حضار جواب مي دادند: «بلي، يا رسول الله!» - انسجام پيام: محتواي تبليغ هماهنگ باشد. صدر و ذيل سخن يکديگر را نقض نکند. - از دو عنصر، «بيم - اميد» بشارت و انذار به مقدار لازم و متناسب استفاده شود. نه آن قدر خوف که مايوس شوند و نه آن قدر رجا که مغرور و جسور بر گناه شوند. - تنوع در سخن و متنوع سخن گفتن، درباره يک مطلب سي شب سخنراني غلط است. - دعاهاي پايان سخنراني را مي توان از مطالب گفته شده در منبر همان روز استفاده کرد تا نقش نتيجه گيري از مباحث مطرح شده در منبر را داشته باشد. - تقسيم نگاه به مخاطبين در حين سخن، «ارتباط چشمي با مخاطبين به صورت عادلانه باشد.» - تئاتر، فيلم، نمايش، کتاب، مجله، روزنامه و سخنراني از انواع وسايل و ابزار تبليغ به شمار مي روند. ******************** براي دوشنبه آفات تبليغ را حتما بخوانيد ************************