همه همین رو میگن، پس درسته!
ما معمولا برای قضاوت یه خبر یا ادعا، به نظر و واکنش بقیه تکیه می‌کنیم. وقتی آدم‌های زیادی یه خبری رو منتشر می‌کنن، سریع‌تر باورش می‌کنیم، درحالی‌که شاید همه‌شون فقط دارن یه ادعای ساختگی رو تکرار می‌کنن. گاهی هم تکرار یه شایعه توسط یه گروه کوچیک اما پرهیاهو، این تصور رو می‌سازه که «همه» باورش دارن.

  آشنا به نظر می‌رسه، پس قبولش می‌کنم!
گاهی احتمال یا زیاد بودن یه اتفاق رو بر اساس این می‌سنجیم که چقدر راحت یه نمونه ازش میاد تو ذهنمون. مثلاً بعد از دیدن چند تا خبر تکان‌دهنده درباره یه حادثه، فکر می‌کنیم اون اتفاق خیلی رایج‌تر از واقعیته. گاهی هم اگه نمونه مشابهی یادمون نیاد، ناخودآگاه درستی خبر رو زیر سوال می‌بریم.

دیدی درست می‌گفتم!؟
ما اطلاعاتی رو که با باورهای قبلی‌مون جور درمیان، راحت‌تر می‌پذیریم و اطلاعات مخالف رو سریع‌تر رد می‌کنیم. «سوگیری تأییدی» باعث میشه یشتر دنبال خبرهایی بگردیم که دیدگاه‌های قبلی ما رو تأیید می‌کنن. شواهد مخالف رو نادیده بگیریم یا کمتر جدی بگیریم.

منطقی به نظر می‌رسه، پس واقعیه!
یه روایت منسجم، پرجزئیات و قانع‌کننده به‌راحتی ما رو تحت تأثیر قرار میده. اما روایت‌های جعلی و ساختگی هم گاهی این ویژگی‌ها رو دارن؛ داستانی جذاب و باورپذیر جزئیات زیاد و ظاهراً معتبر رابطه‌های علت‌ و معلولیِ به‌ظاهر منطقی

خوب حرف می‌زنه، پس حتما می‌دونه!
ما معمولا اطلاعاتی رو که از افراد یا نهادهای معتبر می‌گیریم، راحت‌تر می‌پذیریم. اما احساس اعتماد همیشه هم از ارزیابی دقیق نمیاد! گاهی دیدن چندباره یه نفر تو فضای مجازی، شنیدن مکرر اسمش یا حتی فن بیان قوی‌اش، باعث میشه حرف‌های گوینده رو معتبر بدونیم؛ حتی اگه تو اون موضوع تخصصی نداشته باشه.

  اول بررسی، بعد باور و بازنشر!
برای اینکه فریب اخبار جعلی رو بخوریم، تکرار رو با حقیقت اشتباه نگیریم؛ حتی اگه آدم‌های زیادی یه خبری رو منتشر کرده‌ن. صرفا به حافظه و احساساتمون اکتفا نکنیم. هر خبری رو فقط به‌خاطر هم‌خونی با دانسته‌های قبلی‌مون نپذیریم. فریب روایت‌های قانع‌کننده رو نخوریم و دنبال شواهد معتبر بگردیم. شهرت و آشنایی با گوینده رو تضمین‌کننده درستی خبر ندونیم.