آيت‏اللَّه ميرزا علي آقا شيرازي ولادت اساتيد معرفت و تربيت احياي آثار اخلاق و رفتار غروب خورشيد ولادت آيت‏اللَّه ميرزا علي آقا شيرازي در حدود سال 1255 ش (1294 ق) در نجف اشرف به دنيا آمد، حاج ميرزا علي آقا شيرازي ؛ فاضل مشهور، اديبِ محقق، فقيه فرزانه، طبيب صاحب نفس و سرآمد عارفان عصر خويش بوده اند و استاد شهيد مطهري وي را «نهج البلاغه مسلم» مي دانست. اساتيد حاج ميرزا علي آقا در سال 1316 ه.ق راهي اصفهان شد و بخشي از تحجصيلاتش را در مدرسه نيم آورد - واقع در انتهاي بازار بزرگ اصفهان - گذراند. جاذبه معنوي مدرسان اين مدرسه، خصوصا آقا سيد محمد باقر درچه اي، موجب شده بودتا علي به اين مکان روي آورد. مرحوم درچه اي يکي از علما و فقهاي مشهور اصفهان بود. به طوري که پس از درگذشت آيت الله سيد اسماعيل صدر در کاظمين (1338 ه.ق) اهالي اصفهان و برخي نقاط ايران به ايشان رجوع کردند. حاج ميرزا علي آقا در بوستان شيخ اسدالله قمشه اي (1297 - 1334 ه.ق) که بهاري کوتاه داشت، گشت و گذاري کرد و ذهن مشتاق خود را از رايحه دانش و تقواي اين مرد الهي، عطر آگين ساخت .. شيخ عبدالحسين محلاتي (1270 - 1312 ه.ق) (11) بود و در مدرسه صدر اصفهان دروس خارج را تدريس مي نمود، يکي ديگر از اساتيد حاجي ميرزا علي آقا بود. آيت الله العظمي حاج آقا حسين بروجردي (1292 - 1381 ه.ق) مرجع عظيم الشأن قرن اخير دراصفهان، به دليل تسلط بر منابع، تشريح مباني فقه و اصول با زباني رسا و قابل فهم، حوزه درسي گرم و پر رونقي داشت و يکصد نفر در آن حضور مي يافتند حاج ميرزا علي آقا شيرازي علاوه بر آنکه از شاگردان برجسته آيت الله بروجردي محسوب مي شد، رابطه اي تنگاتنگ با آن فقيه داشت و استادش از همت عالي، علو طبع و حالات اخلاقي وي بر خويشتن مي باليد. حاج ميرزا علي آقا شيرازي مباحثي، چون فقه، اصول، رجال و درايه را نزد حاج آقا ميرزا کمال الدين ابوالهدي کرباسي (متوفي 1356 ه.ق) که عالمي فقيه و زاهدي مجتهد بود، فرا گرفت. حاج ميرزا علي آقا شيرازي که مدتي از جوار باراه مقدس مولاي متقيان دور مانده بود، نگاه مشتاقش هميشه راه نجف را مي کاويد، هنگامي که وي وارد نجف شد، حوزه هاي علميه اين شهر در اوج شکوه و مزين به وجود فقيهاني فرخنده و فرزانگاني والا مقام بود.از شخصيت هايي که حاجي به محضرشان شتافت و از اندوخته هاي علمي آنان استفاده کرد، معرفت و تربيت يکي از فرزانگاني که به محفل نوراني اين عالم رباني راه يافت، شهيد آيت الله مطهري است. اين آشنايي تبديل به ارادت زياد از سوي وي و لطف استاد از طرف آن مرد بزرگ شد. به طوري که بعدها حاج ميرزا علي آقا به قم مي آمد و در حجره شهيد مطهري اقامت مي گزيد و علماي بزرگ در آنجا با ايشان ديدار داشتند و آن متفکر شهيد درک محضر اين استاد را از ذخائر گرانبهاي عمر خود مي دانست و حاضر نبود با هيچ چيزي معاوضه کند. فقيه عارف، حکيم و اديب معاصر آيت الله حاج آقا رحيم ارباب (1297 - 1396 ه.ق) از شاگردان خاص حاج ميرزا علي آقاست، وي به آقا رحيم احترام بسياري مي گذاشت و در اصفهان به نماز جمعه او حاضر مي شد. حسن نيت و خلوص از سراسر وجود اين دانشمند گرانمايه نمايان بود. آيت الله سيد روح الله خاتمي (متوفي 1367 ه.ق) در اين باره مي گويد : «در مدرسه صدر اصفهان از استاداني استفاده کردم که از حيث مقام اخلاق، زهد و عرفان معروف بودند و يکي از آنها حاج ميرزا علي آقا شيرازي است که از ابتدا با ايشان مانوس شدم و استفاده هايي از محضرش کردم. شرح شمسيه و قسمتي از نهج البلاغه را نزدشان خواندم و اساسا با هم مأنوس بوديم و ايشان به حجره من مي آمدند و مي رفتند. استاد سيد جلال الدين همايي (1287 - 1359 ه.ق) يکي ديگر از پرورش يافتگان برجسته حوزه درسي و تهذيب حاج ميرزا علي آقاست. رابطه اين استاد و شاگرد نيز به مرور زمان به اشتياق و ارادت متقابل مبدل شد. استاد منوچهر قدسي مي نويسد : «مرحوم همايي به حاجي عشق و ارادتي مالا کلام داشت و تا او آخر عمر آن مرحوم هر گاه به ايشان بر مي خورد، عاشقانه و صداقانه مي گفت : دلم مي خواهد يک بار ديگر قانون را در خدمت شما دوره کنم. از استعداد حاجي سخن ها داشت. آيت الله مشکوة (متوفي 1369 ه.ش) شاگرد مبرز حاجي ميرزا علي آقاست که بسياري از کمالات را نزد وي آموخته. آيت الله مشکوة او که در اصفهان و نجف تحصيلات خويش را تکميل کرده بود، در زادگاهش «خميني شهر» مدرسه اي تأسيس کرد و به تربيت طلاب ديني پرداخت. احياي آثار حاج ميرزا علي آقا شيرازي به موازات تدريس، از کاوش در منابع قرآني، روايي و نيز آثار سلف غافل نبود و ضمن تلاشهاي علمي به ارزش والاي «تفسير تبيان» پي برد و پس از تحقيق و تفحص و تصحيح علمي و چاپ اصلاح شده اين اثر نفيس را عهده دار شد. در اين راستان از اهتمام آيت الله سيد محمد حجت کوه کمري و جهد برخي شاگردان فاضل خود از جمله حسين عماد زاده، حاج آقا رحيم ارباب و جلال الدين همايي بهره برد و سرانجام تفسير تبيان شيخ طوسي در سال 1365 (ه.ق) با چاپ سنگي در دو مجلد رحلي انتشار يافت. احياء انتشار کتاب «زادلمعار» علامه مجلسي و تصحيح و منقح نمودن اين کتاب ارزشمند نيز به عهده حاج ميرزا علي آقا شيرازي بود که با هزينه مرحوم روغني زاده بازرگاني خير در سال 1324 ه.ش به چاپ رسيد. همچنين کتاب «من لا يحضره الطبيب» مربوط به زکرياي رازي نيز پس از تحقيق لازم به ضميمه کتاب برء الساعة (بهبودي آني) با دستياري آقا جمال الدين معارف پرور به زيور طبع آراسته کرد . اخلاق و رفتار حاج ميرزا علي نسبت به ارشاد و هدايت جامعه احساس وظيفه مي کرد و بر فراز منبر به موعظه حاضران مي پرداخت. از اين رو محضر مرحوم آقا سيد علي نجف آبادي (متولد 1287 ه.ق) و آيت الله حاج شيخ محمد حسن عالم نجف آبادي (متوفي 1384 ه.ق) بهره برد. وقتي که مرجع عاليقدر - آيت الله بروجردي - جهان تشيع تصميم گرفت کلاسي اخلاقي در حوزه علميه قم برگزار کند، با وجود آن که اشخاص برجسته اي در قم بودند، حاج ميرزا علي آقا را که با مراتب فضل و کمالش از قبل آشنايي داشت براي اين منظور به قم فراخواند. طهارت روح، قداست نفس و صفاي ضميرش سبب شد تا آوازه اش حتي عتبات عاليات بپيچيد. شهيد مطهري درباراش مي گويد : «يکي از بزرگترين اهل معنايي است که من در عمر خود ديده ام.» آيت الله ميرزا اسد الله جوادي گفته است : وقتي حاجي از مشهد بازگشت و به ديدنش رفتيم، در خانه اي محقر ساکن بود که درب اتاقهايش شيشه نداشت و با کاغذ جاي قاب شيشه ها را پوشانيده بودند. غروب خورشيد سر انجام دردهاي جانگداز در گذرگاههاي دشوار وادي ايمن به کمين نشستند و بدن نحيف اين پير پارسا را دربند بستر گرفتار ساختند با آشکار شدن هلال ماه جمادي الاول که مقارن با اوايل فصل زمستان بود، اندک اندک ستاره فروزان فضيلت در چهار ديواري خانه محقرش محصور شد تا آنکه در بين الطلوعين روز يکشنبه هفدهم ديماه سال 1334 ه.ش مطابق با 24 جمادي الاول 1375 ه.ق تن خاکي را به خاک باز پس داد و ميهمان عرشيان شد. پيکرش را با احترام فراوان از اصفهان به قم انتقال داده، بنابر وصيتش در جوار بارگاه حضرت فاطمه معصومه (س) و مزار شيخان، ضلع جنوبي شرقي دفن کردند. منبع: سايت حوزه نت تهيه و تنظيم: فريادرس گروه حوزه علميه