وقف در فقه امامیه ،حقوق ایران جایگاه شناخته شده ای دارد که گاه (غالباً )در جهت حمایت از آن وگاه در جهت تخفیف به متعرضان بدان است
نقش وقف وقف که به لحاظ ادبی مصدر است و از آن واژه «موقوفه» مشتق می شود که به معنای صفت مال یا دستهای از اموال است (1) که پیش از این، «ملک» بودهاند و در نتیجهی قرار گرفتن در فرآیند حقوقی وقف، به «موقوفه» بدل شدهاند. وقف در فقه امامیه ،حقوق ایران جایگاه شناخته شده ای دارد که گاه غالباً در جهت حمایت از آن و گاه در جهت تخفیف به متعرضان بدان است(2). به عنوان مثال بر اساس ماده 198 قانون مجازات اسلامی: سرقت در صورتی موجب حد می شود كه دارای كلیه شرایط و خصوصیات زیر باشد ..... 16 - مال مسروق از اموال دولتی و وقف و مانند آن كه مالك شخصی ندارد نباشد . وقف ملک و مال نماد ترقی مفاهیم اصیل انسانی از قبیل ایثار و عدالت اجتماعی و گسترش نهاهای مدنی داراست؛ چرا که وقف مال موجب خروج آن از مالکیت واقف میشود و بر این اساس انسانی که به این کار اقدام می نماید در واقع قید تعلقات را از خود زدوده و مهذب کردن خویش را بر حفظ مال مقدم داشته است. از آنجا که انسان به راحتی حاضر نیست مالی را که با تلاش بسیار تملک کرده، از مالکیت خود خارج کند، مگر این که انگیزههای انسانی والایی داشته باشد که او را به «وقف» مال به قصد رفع نیازهای همنوعان ترغیب نماید،این امر نشان از روح بلند واقف (وقف کننده) دارد. فقیهان شیعه برای ضابطهمند کردن رفع چنین نیازی و کارآمدتر کردن آن، عقد معین «وقف» را طراحی و پیشنهاد کردهاند، هر چند در این پیشنهاد اختلاف نظرهایی دیده میشود لکن همه در نهایت در شکل گیری ابعادمختلف آن و تعامل آن با سایر نهادهای مدنی و فراهم نمودن زمینه توسعه تمدن اسلامی تاثیرات بسزایی دارد. پی نوشت: 1- سید حسین صفایی و سید مرتضی قاسمزاده، اشخاص و محجورین، 1378، انتشارات سمت، ص 134. 2- ماده 198 قانون مجازات اسلامی: سرقت در صورتی موجب حد می شود كه دارای كلیه شرایط و خصوصیات زیر باشد .....بند 16 - مال مسروق از اموال دولتی وقف و مانند آن كه مالك شخصی ندارد نباشد . (تلخیص، تکمیل و اصلاح ) زهرایی منبع: میراث جاودان


