راهنمای سفر به استان گیلان «بخش سوم» استان گیلان یکی از سرسبزترین و زیباترین استان‌های کشور است. این استان همجوار با دریای خزر و رشته‌کوه‌های البرز است و بافت جلگه‌ای و کوهستانی آن بستری بسیار غنی از لحاظ طبیعی است. جاذبه ها پارک جنگلی میر‌صفا این پارک جنگلی طبیعی در خیابان شقایق (منتهی به دانشگاه آزاد اسلامی) قرار دارد و دارای تعدادی آلاچیق است که مورد توجه گردشگران است. پل خشتی لاهیجان این پل در غرب لاهیجان در محله‌ی پرده‌سر قرار دارد و متعلق به دوره کیاییان است. آرامگاه کاشف‌السلطنه و موزه تاریخ چای ایران لاهیجان مهم‌ترین مرکز کشت و تولید چای ایران به شمار می‌رود و کلمه چای در ایران با نام این شهر همراه است. انتقال چای ابتدا از جاده ابریشم توسط چینی‌ها انجام می‌شد و به تدریج کشت و تولید آن در هندوستان رونق یافت و از راه‌های بازرگانی جنوب به ایران نیز وارد می‌شد. برای اینکه کشت و مصرف چای در همه طبقات عمومی شود، سختی‌ها و محدودیت‌های زیادی کشیده شد تا سرانجام حاج محمد میرزا قوانلو، ملقب به کاشف‌السلطنه به تشویق مظفرالدین شاه به این امر همت گمارد. این مقبره در حال حاضر یکی از دیدنی‌های شهر است که در کنار موزه تاریخ چای قرر دارد. این موزه در سال ۱۳۷۵ به همت سازمان میراث فرهنگی با شماره ۱۷۶۹ ثبت و تبدیل به موزه شد. این موزه از صبح ساعت ۸ تا ۶ غروب، به غیر از دوشنبه‌ها برای بازدید عموم باز است. مسجد جامع لاهیجان مسجد جامع لاهیجان در محله میدان و در کنار بقعه چهار پادشاهان قرار دارد. این مسجد بنابر قولى، یکى از قدیمی‌ترین مساجد لاهیجان است و به دستور کیاسلطان، محمدکیا در سال ۸۹۳ هجری قمری در مکان آتشکده‌ه‏اى قدیمى بنا شده است. مسجد در سال‏هاى ۱۳۳۱ و ۱۳۷۰ هجری شمسی بازسازى و توسعه یافته است. در طرف غربى مسجد، مدرسه‏‌اى متصل به مسجد قرار دارد. در این مدرسه چاهى است که می‌گویند امام حسن (ع) از آن چاه براى وضو ساختن آب کشیده است. مردم پول و طلا در چاه می‌اندازند و بر لبه آن شمع روشن می‌کنند. بقعه چهار پادشاه در فاصله چند متری مسجد جامع قرار دارد . این محل ابتدا مرقد سید خرم‌کیا یا سید خورکیا، مقتول به سال ۶۴۷ قمری بود. چون سایر سادات کیایی را در جوار مرقد سید کیا به خاک سپردند، این محل به نام چهار پادشاهان؛ مدفن برادران سید هادی کیا یعنی سیدعلی، سیدحسن و سایر شهدایی است که در سال ۷۹۱ هجری قمری در جنگ رشت کشته شدند. بقعه شیخ زاهد گیلانی با تمام زیبایی معماری و مسیری پر از جاذبه طبیعت‌گردی، نشان دیگری از زیبایی‌های گردشگری گیلان است. این بنای تاریخی در بیرون شهر لاهیجان و در روستای شیخانور، بر سر راه لاهیجان به لنگرود و بر دامنه کوه واقع شده است. سواحل امیر‌آباد شمالی‌ترین نقطه شهرستان لاهیجان، به دریای خزر و سواحل امیر‌آباد منتهی می‌شود که از جذابیت‌های زیادی برخوردار است. روستای بکر و زیبای چی چی نی کوتی معنی نام این روستای زیبا که چشم‌اندازهای زیبایی دارد، لانه‌ی گنجشک است. با گشت‌وگذار در جنگل‌های کوهپایه‌ای روستای چی چی نی کوتی معنای اصلی طبیعت بکر را درک خواهید کرد. طبیعتی که هنوز از گزند ما آدمیان آسیبی ندیده است و هنوز گونه‌های جانوری مختلف از جمله خرس قهوه‌ای، شغال و روباه و کفتار و نوعی خوک خاکستری در این جنگل‌ها زندگی می‌کنند. در ضمن تقریبا در پایان فصل بهار و آغاز فصل تابستان نوعی خاص از تمشک وحشی در بیشه زارهای این روستا می‌روید که قطعا طعم آن را جایی دیگر نچشیده‌اید. تالاب بین المللی امیر‌کلایه این تالاب به وسعت بیش از هزار و دویست هکتار در ۴۰ کیلو متری شمال شهر لاهیجان و در کنار دریای خزر واقع شده و به دلیل نوع خاص اکوسیستم آن به دور از هر گونه آلودگی زیست محیطی بوده و دارای جاذبه‌های تفریحی زیادی است. تالاب سوستان این تالاب به دلیل اقلیم مناسب، آب شیرین، پوشش گیاهی و مواد غذایی مناسب، زیستگاهی برای پرندگان و آبزیان گوناگون است. راه‌های متفاوت با چشم‌اندازهای متنوعی برای رسیدن به این تالاب وجود دارد، ولی کوتاه‌ترین مسیر را می‌توان از میدان دانشگاه آزاد به سمت روستای سوستان و این تالاب طی کرد. میدان تربیت معلم به سمت سوستان نیز مسیر مناسبی برای طی کردن این مسیر است. فومن به دلیل مجسمه‌های زیادی که در شهر وجود دارد، فومن را به عنوان شهر مجسمه‌ها می‌شناسند. شهرستان فومن یکی از چهار شهرستان اولیه گیلان (پس از ایجاد مفهوم امروزی شهرستان در دوره اصلاحات پهلوی) همچون رشت و تالش و انزلی بوده است. شهرستان فومن یکی از قطب‌های گردشگری ایران است. چشم اندازها، دشت‌ها، رودخانه‌ها و کوهستان‌های بسیار زیبایی در این شهرستان قرار دارند. آبشار دوقلو گشت‌رودخان اگر مسیر فومن را به سمت ماسوله در پیش بگیریم، به روستایی ییلاقی و سرسبز می‌رسیم که گشت‌رودخان نام دارد. آب‌وهوای این منطقه معتدل و مرطوب است. یکی از جاذبه‌های زیبای این منطقه آبشاری زیبایی است که به آبشار دوقلو معروف است. این آبشار با شهر فومن حدود چهارده کیلومتر فاصله دارد و اگر از محله پیرسرا حدود دو ساعت به پیاده‌روی در جنگل بپردازید به این آبشار زیبا می‌رسید. این آبشار زیبا و طبیعت فوق‌العاده‌ای که دارد مکانی شادی بخش و بسیار زیبا را برای گردشگران فراهم ساخته است. آبشار لارچشمه این آبشار در مسیر فومن به ماسوله و در نزدیکی شهر تاریخی ماسوله قرار دارد. ارتفاع این آبشار حدود شش متر است و در ارتفاع ششصد و هفتاد متری از سطح دریا واقع شده است . ریزش آب و فشار آن باعث شده تا استخری در پای این آبشار به وجود آید که بسیار تماشایی است. این آبشار به دلیل قرار گرفتن در جنگل و احاطه شدن توسط درختانی انبوه منظره‌ای شگفت را به وجود آورده است که نظر هر رهگذری را به خود جلب می‌کند. روستای ماسوله این روستا از توابع فومن است و قدمت تاریخی آن، به عنوان محلی برای زندگی انسان‌ها، به قرن هشتم هجری قمری بازمی‌گردد. ماسوله هم نزدیک به دریاست و هم قریب هزار و پنجاه متر از سطح دریا ارتفاع دارد و آب‌وهوای آن آمیزه‌ای از لطافت هوای کوهستانی و رطوبت هوای دریا است. بازار ماسوله که مرکز تجارت ماسوله است، بازاری بدون سقف است با چند طبقه که منظره‌ی جنگل را رو به روی خود دارد؛ با دکان‌های چموش‏دوزی، آهنگری، چاقوسازی، نانوایی، بقالی و ... . از جاذبه‌های تاریخی ماسوله کهنه ماسوله است که در محلی بالاتر از محل کنونی روستا قرار دارد. کهنه ماسوله روی تپه‌ای قرار دارد و آثار پایه دیوارها‌ی بناهای سنگی روی آن قابل رویت است. ماسوله دارای معماری زیبا و منحصر به فردی است. محوطه جلوی خانه‌ها و پشت بام‌ها هر دو به عنوان پیاده‌رو استفاده می‌شوند. خیابان‌های کوچک و پله‌های بسیار به هیچ وسیله نقلیه موتوری اجازه ورود نمی‌دهند. معماری ماسوله در یک جمله توصیف می‌شود: حیاط ساختمان بالایی پشت بام ساختمان پایینی است. ساختمان‌ها معمولا از دو طبقه تجاوز نمی‌کنند. قلعه رودخان گیلان در دوران قدیم به دو منطقه‌ی بی یه پس (Beeye Pas) و بی یه پیش تقسیم می‌شد. فومن تا سال ۹۵۱ خورشیدی مرکز گیلان بی یه پس یا گیلان غربی به شمار می‌رفت. انتخاب فومن به عنوان مرکز حکومت، حکمرانان را بر آن داشت تا قلعه‌ی مستحکمی برای دفاع از حوزه‌ی استحفاظی خود بسازند، تا هم محل استقرار حکومتیان باشد و هم کاربرد نظامی داشته باشد. قلعه رودخان نمونه‌ی برجسته‌ی یک قلعه‌ی کوهستانی است. قلعه‌های کوهستانی معمولا در بالاترین نقطه‌ی کوه ساخته می‌شدند.