آشنایی با شهرستان بندر گز بندرگز در منتهی‌الیه غرب استان گلستان و در فاصله ۴۲ کیلومتری شهر گرگان واقع شده است. در همسایگی این شهر، شهرهای بندرترکمن (بندرشاه ) بهشهر ( اشرف البلاد ) و گرگان ( استراباد ) قرار دارند. ویژگی های جغرافیایی و تقسیمات كشوری شهرستان بندرگز بین ٥٣ درجه و ٥١ دقیقه تا ٥٤ درجه و ٣ دقیقه طول شرقی و ٣٦ درجه و ٣٩ دقیقه تا ٣٦ درجه و ٤٩ دقیقه عرض شمالی در بخش جنوب غربی استان واقع شده است. این شهرستان از شمال به خلیج گرگان و دریای خزر، از جنوب و غرب به شهرستان گلوگاه (استان مازندران ) و از شرق به شهرستان كردكوی محدود می شود. وسعت شهرستان بندرگز ۳/۲۳۹ كیلومتر مربع (۲/۱ درصد از مساحت استان) و رتبه چهاردهم از نظر وسعت در بین شهرستان های استان است. براساس تقسیمات اداری و كشوری تا سال ۱۳۹۲ این شهرستان از ٢ بخش (مركزی و نوكنده)، ٢ شهر (بندرگز و نوكنده)، ٤ دهستان و ٢۴ آبادی مسكونی تشكیل شده است. ویژگی های طبیعی از نظر ناهمواری ها این شهرستان به سه ناحیه جلگه ای، كوهپایه ای و كوهستانی زیر تقسیم می شود: ناحیه جلگه ای وسعت این ناحیه ٦/۱۸۹ كیلومتر مربع (۲/۷۹ درصد از مساحت شهرستان) می باشد. عمده جمعیت، فعالیت و كانون های استقرار در این ناحیه پراكنده اند. ناحیه كوهپایه ای ناحیه كوهپایه ای از اراضی جنگلی و كشاورزی پوشیده شده كه وسعت این ناحیه ۶/۲۷ كیلومتر مربع (۵/۱۱ درصد از مساحت شهرستان) است. ناحیه كوهستانی ناحیه كوهستانی از اراضی جنگلی، مرتعی و در دره ها از اراضی كشاورزی پوشیده شده كه وسعت این ناحیه ٣/۲۲ كیلومتر مربع (۳/۹ درصد از مساحت شهرستان) است. اقلیم از نظر اقلیمی این شهرستان به لحاظ موقعیت جغرافیایی و طبیعی از آب و هوای مدیترانه ای برخوردار است. زبان و مذهب مردم شهرستان بندرگز به زبان فارسی و به لهجه مازندرانی تكلم می كنند. جمعیت و وسعت بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ این شهرستان جمعیتی بالغ بر ۴۶۲۲۶ نفر و وسعتی در حدود ۲۳۹ کیلومتر مربع را دارا است. پیشینه تاریخی بندرگز بندرگز به ‌طور قطع بیش از پانصد سال قدمت دارد. زیرا بر اساس نوشته‌های عارف دیهیم، شاه اسماعیل صفوی در زمان لشکرکشی به قصد تصرف سواحل شرقی دریای خزر، در هنگام مراجعت مدتی در قصبه کناره (بندرگز امروزی) اتراق نمود. اقامت وی در این قصبه مصادف می‌شود با یک حادثه بزرگ آتش سوزی که به‌دستور شاه اسماعیل سربازان لشکر به کمک مردم شتافتند و آتش را خاموش نمودند. قصبهٔ کناره، بعدها در دوره کریم خان زند به‌علت ارتباط با روسیه تزاری که در شمال وجود داشت مورد توجه قرار می‌گیرد و با مهاجرت عده ای از اهالی روستاهای اطراف به این ناحیه، بر تعداد خانه‌ها و دکان‌های چوبی اضافه شد. در حدود سال‌های ۱۲۰۰ شمسی، مردم گز (انزان) که از گذشته‌های دور برای ماهیگیری پس از طی چهار کیلومتر راه به ساحل این دریا می‌آمدند، برای همیشه در این منطقه ساکن شدند تا هستهٔ اولیه شهر بندرگز را بنیان بگذارند. تا یک دههٔ بعد یعنی حدود ۱۲۱۰ شمسی با احداث تاسیسات مبتدی بندری و کشتیرانی از رونق زیادی برخوردار شود و به‌صورت بندری فعال در بیاید. به همین دلیل نام آن از دو بخش بندر + گز نامیده شد. رویش درختچه‌های گز در مناطق ساحلی آن ظاهراً یکی از دلایل نام گذاری این بندر می‌ باشد. بندرگز (بندر جز) از دوران قاجار با ایجاد یک تجارتخانه (انبار بزرگ کالا) توسط روس‌ها در زمان محمد شاه (۱۲۳۶ ه.ق) قطب مهم اقتصادی – تجاری منطقه استراباد محسوب می‌شد. مدتی بعد در اوایل حکومت ناصرالدین شاه با احداث یک اسکله چوبی و عامل شعبه بانک استقراضی روس این بندر ای یک سو یه استراباد، دامغان، شاهرود، مازندران، و تهران و از سوی دیگر با چرکن، بادکوبه و هشترخان روسیه در تماس تجاری بود. از همین تاریخ مهاجرت از شهرهای روسیه به‌ سوی بندرگز آغاز گردید که ارامنه بیشترین تعداد مهاجرین را تشکیل می‌دادند. این گروه مدت‌ها بعد صاحب بسیاری از از املاک و مغازه‌ها گردیدند و سال‌ها نبض و محور اصلی اقتصاد تجاری منطقه را در دست داشتند. قدرت اقتصادی و تراکم جمعیت آن‌ها باعث نفوذشان در این ناحیه شد؛ چنان که یکی از ارامنه در اوایل حکومت رضا شاه (۱۳۰۵ ش) به نمایندگی مجلس مردم این منطقه انتخاب گردید. روس‌ها برای تسهیل در امر تجارت در یک کیلومتری ساحل بندرگز انبار و فانوس دریایی بلندی بنا نمودند که پس از تخلیه کالاهای روسی از کشتی‌های بزرگ، در حاشیه آن انبار می‌شد و سپس توسط لُتکا (قایق به زبان روسی) آن‌ها را به ساحل می‌آوردند و از این طرف کالاهای خریداری شده از مازندران، شاهرود، دامغان و استراباد را از همین مسیر به روسیه حمل می‌کردند. چند سال بعد کارشناسان بلژیکی بین انبار دریایی روس‌ها تا ساحل پلی را احداث کردند که تا سال‌های ۱۳۲۷ شمسی مورد استفاده بود. یک گزارش تاریخی در سال ۱۲۸۷ شمسی (۱۳۲۷ ه.ق) درباره بندرگز چنین می‌نویسد: «بندر گز از دهات انزان است. بندری معروف که تجار ارامنه در آنجا مغازه‌های فراوان دارند. همه قسم خرازی، پارچه‌های روسی، بلور، آرد حاجی طرخان، شکر و انواع مشروبات را دارند و با تجار استراباد با پنبه، پوست، کنجد، برنج و پشم داد و ستد می‌کنند. اغلب ترکمانان یموت هم در آنجا خرید و فروش دارند. تلگراف و پست هم دارد. ملک بندرجز متعلق به حاج حسین امین الضرب و انتظام الدوله است». با احداث راه آهن سراسری و ورود آن در سال ۱۳۰۶ش به بندرگز، حمل و نقل کالا به نقاط دیگر ایران راحت تر و تجارت رونقی مضاعف یافت؛ اما چند سال بعد با برپا شدن شهر بندر ترکمن، و تاسیس اسکلهٔ دریایی بزرگ آن، هم چنین عقب نشینی آب دریا در ساحل بندرگز، دوران رونق تجاری و اقتصادی بندرگز به مرور روند افول را در پیش گرفت و ضربهٔ سنگین بر زندگی اهالی این ناحیه وارد نمود. از آن مقطع جمعیت غالب مردم به کشاورزی روی آوردند.