لباس زنان ترکمن «بخش دوم» زنان ترکمن، پوشاک زیبایی دارند که از لحاظ برش ساده؛ اما چشم گیر است. پوشاک زنان ترکمن، مملو از نماد و نشانه هایی است که به آن منطقه و ساکنان آن اختصاص دارد و با نشانه هایی که در ذهن بیننده می گذارند، تصویر روشنی از هویت خویش برمی ‎انگیزند. پوشاک هر گروه و منطقه ‎ای با زبان رمزآمیز خود با مردم سخن می ‎گوید و پیامی روشن، به ذهن تماشاگر متبادر می کند. پوشاک زنان ترکمن بسیار متنوع است و این تنوع، فلسفه ‎ی خاصی دارد که با دوره های سنی آنان مرتبط است. یاشماق (یالق) زنان ترکمن – بنا به رسم قومی خویش – چانه ی خود را از دیگران می‎پوشانند و حتی اجازه نمی دهند کسی گردی کامل صورت شان را ببیند و یکی از دلایلی که از چارقدهای بزرگ استفاده می کنند، همین است. «پس از این که شال را به سر انداختند، ابتدا سمت راست را با دست چپ نگه می‎ دارند و با دست ‎ راست، طرف دیگر را – طوری که از روی بینی و دهان عبور کند- به طرف پشتِ سر برده و دور سر تابانده و لابه‎لای تاب‎های زیرین محکم می کنند. این طریقه‎ی بستن شال را به لفظ محلی یشماق می گویند. یشماق یک روسری نازک، منقوش و چهارگوشِ ترکمنی است که گاه زمینه ‎ای ساده با حاشیه ‎هایی سوزن ‎دوزی شده دارد و گاه زمینه ‎ای مشکی با نقش ‎های درشت زرد و نارنجی رنگ دارد. زنان ترکمن از گوشه ی این روسری، اغلب به صورت نقاب برای پوشاندن دهان و روگرفتن استفاده می کنند. نوعی از یشماق به نام «قی قاچ» در بین ترکمن ها مرسوم است که به صورت نقاب استفاده می شود و علامت حرف نزدن با غیر است؛ زیرا صدای نوعروسِ ترکمن، حداقل تا زمانی که بچه دار نشده، نباید شنیده شود. در واقع، عروس ترکمن با این نقاب یا دستمال (یشماق)، علاوه بر این که صورت خود را از نامحرم می پوشاند، به احترام کهن سالان، به ویژه از پدرشوهر و اقوام طرف شوهرش روگرفته و در حضور آن ها حتی صحبت نمی کند. پدرشوهر معمولاً پس از پانزده سال به پاس این که عروسش حرمت او را نگه داشته، جشنی برپا داشته و هدیه ‎ای به نام «رونما» به عروس خود می دهد و پس از آن، عروس می تواند با اجازه ی آن ها نقاب از چهره بردارد. چارقد زنان ترکمن زمانی که بخواهند به شهر، میهمانی یا عروسی بروند، علاوه بر یالق و آل دانگی از شال ‎ها، روسری ‎ها و سراندازهای بزرگ و گران قیمتی به نام چارقد استفاده می کنند. چارقد، روسری منقش به طرح ها و رنگ های متنوع و گران قیمتی است که ریشه های کناری آن را «پورچیک» می نامند و معمولاً بیرون از خانه استفاده می کنند؛ طوری که آلادنگی زیرِ آن است. تن پوش ها تن‎پوش زنانه ی اصلی، پیراهنی است که در گذشته از ابریشم بود؛ ولی اکنون با الیاف مصنوعی تولید می شود. پیراهن بانوان ترکمن، برشی ساده دارد. رنگ پارچه ی پیراهن را اغلب از رنگ های زرشکی، بنفش، قرمز و گل دار انتخاب می کنند. پیراهن از بالا به پایین به تدریج فراخ شده است. روی پیراهن ها با گلِ یقه و غیره تزیین می شوند. کؤینِک : پیراهنی که زنان ترکمن می پوشند، پیراهنی چهارفصل است که فرمی بسیار ساده دارد. نکته ی قابل توجه این است که در گذشته، پارچه ی پیراهن را زنان خود می بافتند و الیافی را که برای بافت این پارچه نیاز بود – که معمولاً از جنس ابریشم بود – خودشان با پرورش پیله ی کرم ابریشم تهیه می‎کردند. «پیراهن زنان ترکمن سه قسمت اصلی دارد که شامل «ینگ» یا آستین، «یان» یا پهلو و «آشیری» یا دامن است و روی آن نیز، کمربند یا شال بسته می‎شود. آستین پیراهن های زنانه، راسته و بلند است و با اُریب کمی به سوی مچ تنگ می شود. قد این پیراهن تا قوزک پا است، تا جایی که سوزن دوزی پایین شلوار از زیر آن به طور کامل دیده می شود. اغلب دور مچ، یقه و چاک را با نوار ابریشمی سوزن‎دوزی و دست‎دوزی شده به نام «مداخل» زینت می دهند. زنان ترکمن، پیراهن های ابریشمین می پوشیدند که اغلب به رنگ قرمزِ تمشکی و گاهی جلوه ای تابان داشت و «قیرمیز کؤینک » نام داشت. در این پیراهن، از نوارهای پارچه ای باریک برای محکم کردن دوخت استفاده می شد که تکه های مثلث شکلی را در میان تکه های مستطیل شکل دامن لباس جای می دادند که تن پوش پرچینی – که در قسمت پایین گشاد می شد – دوخته می شد؛ به بیان دیگر، دامنِ لباس، از زیر بغل تا پایین (در پهلو) به تدریج گشاد می شد. سرآستین ها و چاکِ یقه که برای شیر دادن، به اندازه ی کافی باز بود، سوزن دوزی می شد. رنگ های شاد، برای زنان جوان و تازه عروسان بود و هنگامی که به حدود 35سالگی می رسیدند، پیراهن هایی با گل‎های تیره می پوشیدند. قبا: قبا یا خلعتِ رویی زنان ترکمن، در هر سن وسالی، کت یا روپوش آستین دار، جلوباز و گشادی است که پشتی یک تخته دارد و روی پیراهن پوشیده می شود. زنان، جلوی قبا را با تسمه ی باریکی – که در خانه می بافند- می بندند و برخلاف مردان، از شال برای بستن کمر و به هم رساندن جلوی قبا استفاده نمی‎کنند. قبا، دومین جزء لباس زنانِ ترکمن است که معمولاً به رنگ قرمز، نیلی و سیاه است. چکمن: نوع پشمی قبایِ زنان ترکمن، چکمن نامیده می شود. این پوشش ترکمنی، با توجه به نوع پشمی که در بافت آن به کار می ‎رفته، انواع مختلفی داشته است که به «اینچه چکمن» و «یوغین چکمن» تقسیم می شود.