جغرافیای طبیعی استان گلستان؛ آب و هوا آب و هوای استان گلستان تحت تأثیر عوامل گوناگونی چون عرض جغرافیایی، ارتفاع و امتداد رشته کوه های البرز، نزدیکی به دریا، بیابان ترکمنستان و وزش بادهای محلی و ناحیه ای و... از تنوع زیادی برخوردار است. آب و هوای استان گلستان تحت تأثیر عوامل گوناگونی چون عرض جغرافیایی، ارتفاع و امتداد رشته کوه های البرز، نزدیکی به دریا، بیابان ترکمنستان و نیز جلگه سیبری در شمال روسیه، وزش بادهای محلی و ناحیه ای، جا به جایی توده های هوایی شمالی و غربی و پوشش متراکم جنگلی از تنوع زیادی برخوردار است. از میان عوامل یاد شده، سه عامل رشته کوه های البرز (رشته کوه های جنوب و شرق استان)، توده های هوا و مجاورت با دریای خزر، نقش عمده ای در شکل گیری و تنوع آب و هوای استان ایفا می کنند. 1 رشته کوه های البرز (رشته کوه های جنوب و شرق استان) ناهمواری ها از مهم ترین عوامل مؤثر در شکل گیری و تنوع آب و هوا هستند. در این میان می توان به تأثیر مهم رشته کوه های البرز اشاره کرد. گستردگی تغییرات ارتفاع در استان که از سطح دریا تا حدود 4000 متر را شامل می شود، سبب تنوع پراکندگی مکانی دما و بارش شده است .وجود رطوبت فراوان و برخورد آن به ارتفاعات موجب صعود و سردی هوا و در نتیجه، بارندگی می شود. مناطق جنوبی استان بیشترین بارش و کمترین دما را دارند در حالی که نواحی شمالی حداقل بارش و حداکثر دما را به خود اختصاص داده اند. 2 توده های هوا مهم ترین توده های هوایی که وارد استان می شوند عبارت اند از: الف) تودۀ هوای شمالی (سیستم پرفشار سیبری): این توده ازجلگه سیبری به سمت این استان پیشروی می کند. در طول فصل های پاییز و زمستان سبب سردی هوا، ریزش باران، برف و ایجاد یخ بندان در ارتفاعات و در فصول بهار و تابستان سبب خنکی هوا می گردد. ب) تودۀ هوای غربی (سیستم کم فشار غربی): این توده هوا از سوی اقیانوس اطلس، دریای مدیترانه و دریای سیاه به جانب ایران حرکت می کند و به همراه تود ههای ناشی از مرکز کم فشار بارا نزا بیش از نیمی از ریز شهای جوی استان را موجب می شوند. فعالیت آن در فصول سرد سال در نقاط پست و ارتفاعات به صورت باران و برف و در فصول گرم باعث افزایش رطوبت، شرجی شدن هوا و بارندگی در استان می شود. 3 مجاورت با آب ها رطوبت دریای خزر به دلیل وجود سرزمین های هموار در استان تا عمق خشکی نفوذ می کند. این رطوبت مانع از کاهش دما در زمستان و افزایش بیش از حد آن در تابستان می گردد. این رطوبت در تابستان زمینه ایجاد هوای شرجی را فراهم می آورد. عناصر آب و هوا: بارندگی و دما دو عنصر اصلی آب و هوا هستند که به طور مختصر به خصوصیات آنها در استان اشاره می شود: الف) بارش : از نظر پراکندگی مکانی بارش، مناطق گوناگون استان از بارش یکسان برخوردار نیستند، به طورکلی هرچه از غرب به سمت شرق و از جنوب به سمت شمال حرکت کنیم، از مقدار بارش کاسته می شود. میزان بارش در شمالی ترین نقاط استان کمتر از 200 میلی متر و در نقاط جنوبی استان به بیش از 900 میلی متر نیز می رسد. بارش در ارتفاعات بیشتر به صورت برف دیده می شود. ب) دما : درجه حرارت نقاط مختلف استان یکسان نیست. هرچه از غرب به شرق و از جنوب به شمال برویم، بر دمای محیط افزوده می شود. انواع آب و هوا با توجه به خصوصیات دما و بارش دراستان گلستان، انواع آب و هوای نیمه مرطوب معتدل، مرطوب معتدل، نیمه مرطوب سرد، خشک سرد، نیمه خشک سرد، خشک، نیمه خشک و نیمه خشک معتدل را می توان در این استان مشاهده کرد. آب و هوای نیمه مرطوب معتدل: ازشهرستان بندرگز تا مینودشت تحت پوشش این نوع آب و هوا است. از ویژگی های اصلی این آب وهوا، اعتدال هوا در زمستان و خشکی هوا در تابستان می باشد. در این قلمرو، یخ بندان و بارش برف کمتر اتفاق می افتد و در چندین ماه از سال، آسمان صاف و به رنگ آبی تیره است. گاه ممکن است طی چهار تا پنج ماه باران کافی نبارد. آب و هوای مرطوب معتدل: در بخش جنوبی استان گلستان به علت نزدیکی به ارتفاعات و وجود پوشش جنگلی مناسب نسبت به سایر نواحی استان، تغییرات محسوسی در آب وهوا دیده می شود؛به طوری که در زرین گل، رامیان، فاضل آباد و ناهارخوران گرگان میزان بارندگی افزایش می یابد. میزان بارندگی سالانه در مینودشت، رامیان و زرین گل به بیش از 800 میلی متر می رسد. آب و هوای نیمه مرطوب سرد: با افزایش ارتفاعات از نواحی جلگه ای شمال به سوی ارتفاعات البرز در جنوب استان و دور شدن از دریای خزر، به تدریج از ارتفاع 1500 تا 3000 متری شرایط آب و هوای نیمه مرطوب سرد ایجاد می شود.زمستان های سرد و یخ بندان و طولانی و تابستان های معتدل و کوتاه از خصوصیات این آب و هواست. کاهش میزان بارندگی سالانه و دمای هوا از ویژگی های اصلی این محدوده به شمار می رود. آب و هوای خشک سرد و نیمه خشک سرد: در قله های کوهستان های مرتفع دامنه شمالی البرز در ارتفاعاتی بیش از 3000 متر، دمای هوا به شدت کاهش می یابد و یخ بندان های طولانی روی می دهد. زمستان های سرد و طولانی و تابستان های کوتاه و خنک از ویژگی های این آب و هواست. در این مناطق ریزش جوی غالباً به صورت برف است که در فصل سرما روی هم انباشته می شود و تا اواسط دوره گرم سال نیز دوام می آورد. در این محدوده آب و هوایی، در قله های منفرد مانند شاهوار، پیر گرد کوه و کهکشان شرایط تشکیل یخچال های کوهستانی و انباشت دائمی برف فراهم است. بدین جهت، حتی در گرم ترین ماه های تابستان نیز ذخایر برف و یخ در این نقاط وجود دارد. آب و هوای خشک، نیمه خشک و نیمه خشک معتدل: در قسمت های شمال و شرق استان گلستان به علت دور بودن از دریای خزر، کاهش ارتفاعات البرز شرقی و نزدیکی به بیابان های ترکمنستان تغییرات محسوسی در آب و هوا دیده می شود؛ از جمله خشکی و گرمای هوا تشدید می گردد و به تدریج شرایط آب و هوایی نیمه خشک وخشک حاکم می شود. در بخشی از ارتفاعات شرقی و کرانه های ساحلی استان آب و هوای نیمه خشک معتدل نیز وجود دارد. تأثیر آب و هوا بر زیست بوم ها: آب و هوا بیش از هر عامل دیگر در نوع و شکل زندگی انسان ها تأثیر دارد. تغییر در عناصر مختلف آب و هوا مانند (رطوبت و دما و…) در نقاط مختلف استان بر خاک، پوشش گیاهی، زندگی جانوری، تمرکز جمعیت و نوع سکونتگاه و معیشت انسان ها تأثیر گذاشته است. تنوع آب و هوایی باعث تنوع زیست بوم ها شده است. وجود مخروط افکنه های پایکوهی حاصلخیز علاوه بر تمرکز فعالیت، به دلیل کشت انواع و اقسام محصولات زراعی و باغی، استان گلستان را به یکی از قطب های کشاورزی کشور و محل اصلی تجمع فعالیت های انسانی تبدیل کرده است. در بخش جنوبی به ویژه در نواحی کوهستانی یکی از بهترین زیست بوم های جنگلی جهان را در خود جای داده است و نیز یکی از کم نظیرترین مناطق ییلاقی جهان است. در بخش شمالی استان به علت بارش کم، گرمای زیاد و شوری خاک امکانات کشاورزی محدود، فاصله شهرها و روستاها از یکدیگر زیاد است.