معرفی شهرستان چرام؛ سرزمین چشمه های جوشان «بخش دوم» چرام، نام سرزمینی زیبا با آب و هوای دلپذیر و محصور در رشته کوههای مرتفع زاگرس است. چرام شهرستانی است در استان کهگیلویه و بویراحمد ایران به مرکزیت شهر چرام. چرام از شمال و شرق به شهرستان بویراحمد (یاسوج) از جنوب به شهرستان باشت و گچساران (دوگنبدان) و از غرب به شهرستان کهگیلویه (دهدشت) محدود می شود. زمین شناسی شهر چرام در امتداد رشته کوه‌های زاگرس قرار دارد و منطقه‌ای کوهستانی محسوب می‌شود. اکثر روستاهای شهرستان چرام در منطقه کوهستانی واقع شده‌اند و راه دسترسی به این روستاها جاده‌های کوهستانی می‌باشد. رشته کوه‌های زاگرس حاصل برخورد دو صفحه تکتونیکی اوراسیا و عربستان هستند، این چین خوردگی متوقف نشده و دگرگونی زمین در غرب ایران و منطقه زاگرس همچنان ادامه دارد و از این رو کوه‌های منطقه چرام جوان محسوب می‌شوند و دارای فرسودگی کمی هستند. جنس سنگ کوه‌های چرام سنگ رسوبی می‌باشد و اکثراً کوه‌های چرام دارای چین خوردگی می‌باشند و مربوط به دوره دوم و سوم زمین‌شناسی می‌باشند. رودخانه نازمکان (خیرآباد) بزرگترین رودخانه‌ای می‌باشد که در چرام قرار دارد. آب و هوا چرام دارای اب و هوای نسبتاً گرمی می‌باشد. در فصل زمستان کوه‌های اطراف شهر به خصوص کوه چاسخار پوشیده از برف می‌شوند ولی به ندرت در شهر بارش برف مشاهده می‌شود. آب و هوای چرام در تابستان گرم و خشک و در زمستان سرد و خشک می‌باشد. میزان تغییر دما بین زمستان و تابستان ۳۰ درجه سلسیوس می‌باشد. وضعیت معیشتی بیش از ٨٠ درصد از مردم چرام با کشاورزی و دامپروری زندگی می کنند، گرچه در سالهای اخیر به علت شهر نشینی عده زیادی از کشاورزان و دامپروران از کوههای اطراف به سوی شهر سرازیر شده اند اما غالباً نتوانسته اند از روستا و دامپروری خود کاملاً جدا شوند لذا به زندگی نیمه شهری و نیمه عشایری خود همچنان ادامه می دهند. از آنجاییکه مهاجرت دگرگونی آشکاری را در زندگی انسانها بوجود می آورد بعینه می توان دریافت مهاجرینی که به عنوان طوایف متفرقه به چرام سرازیر شده و اکنون خود را چرامی می دانند وضع معیشتی بهتری از چرامیان اصیل دارند و به قول یکی از فرهنگیان چرام زمینهای حاصلخیز برنجکاری به چرامیهای اصیل اجازۀ مهاجرت نداد. آنها دلشان به زمینهایشان بسته بود و نتوانستند از آنها دل بکنند. بنابراین زندگی مردم به کشاورزی وابسته است. در سالهای پر بارش با جاری شدن چشمه های فصلی مردم از درآمد فراوانی برخوردارند به طوریکه نه تنها خرج سال خود را فراهم می سازند بلکه محصولات کشاورزی خود را به شهرها و استانهای همجوار صادر می کنند. در سالهای اخیر با رونق گرفتن بازار خرید و فروش و مغازه داری عده زیادی به اینگونه کسب و کارها روی آوردنده اند اما غالباً این کارها شغل دوم آنها محسوب می شود و کشاورزی و دامپروری همچنان در منطقه حرف اول را می زند. در حال حاضر اکثر مردم چرام به خاطر داشتن شغل کشاورزی و دامپروری در سطح زندگی همسانی قرار دارند و چون اختلاف درآمد ها زیاد نیست زندگی متعادل و متشابهی دارند ولی عده معدودی هم هستند که با سرمایه گذاری در خرید و فروش زمین و مسکن و دیگر معاملات از درآمدهای سرشارس در مقایسه با کشاورزی و دامپروری برخوردار هستند. وضعیت فرهنگی از آنجاییکه چرام با آن همه مواهب طبیعی و زمینهای مرغوب کشاورزی و دامپروری در قلب طوایف مختلف استان قرار گرفته بود و بعضاً آنها در سالهای گذشته با دزدی و غارت امرار و معاش می‌کردند لذا چرام آماج حمله غارتگرانی بود که می‌خواستند از این سفرۀ خدادادی توشه ای بدون رنج و زحمت بردارند. به شهادت تاریخ هیچ طایفه غارتگری نتوانسته در برابر اتحاد و یکپارچگی طوایف مختلف چرام کاری از پیش ببرد و گاه با دادن تلفات زیاد و اسارت سران خود فرار را بر قرار ترجیح داده اند. مردم چرام اگر خانی را لایق و شایسته پاسداری از خود نمی‌دیدند بلافاصله او را خلع و دیگری را به جای او می‌نشاندند که تاریخ چرام از این خلع و نصب‌ها بسیار دارد. ایل چرام دارای ۱۸ طایفه اصیل و ۱۰ طایفه متفرقه است طوایفی که از اطراف به چرام مهاجرت کردند و اکنون چرامی محسوب می‌شوند عده ای از طوایف بابکانی ، طاس احمدی ، و سادات امامزاده اسماعیل ،میر سالار و مامزاده علی …. می‌باشند. از مهمترین طوایف چرام که اصالتاً چرامی هستند و از مان نادرشاه با هم متحد و یکپارچه بوده اند می‌توان از طوایف بایاری، شیخ گلبهار، گشتاسب، مسیح شاهی، دیلگانی، دویست، آرندی، بناری، شیخونی، محمودآوودی … را نام برد. جاذبه های گردشگری حدود ۸۰ درصد استان کهگیلویه و بویراحمد را ارتفاعات و ۵۶ درصد این استان را جنگل تشکیل می‌دهد، تنها ۲۰ درصد باقی مانده را دشت‌ها تشکیل می‌دهند، از این رو شهر چرام به علت کوهستانی بودن و داشتن جنگل‌های بلوط و دشت‌های زیبا مقصد مناسبی برای کوهنوردی، صخره نوردی و طبیعت گردی می‌باشد. چرام به نوبه خود زیست‌بوم گونه‌های جانوری نظیر بز کوهی، کبک، عقاب، پلنگ ایرانی، خرس ایرانی، گوزن ایرانی و غیره می‌باشد که با گسترش جمعیت انسانی به ندرت در طبیعت یافت می‌شوند و اکثراً در منطقه محافظت شده دنا نگهداری می‌شوند ولی به ندرت در طبیعت چرام نیز مشاهده می‌شوند. از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری طبیعی چرام می‌توان به چشمه بلقیس چرام اشاره کرد که سالانه پذیرای هزاران نفر می‌باشد. همچنین شهر چرام دارای قلعه‌های قدیمی مربوط به دوره قاجار و حمام قدیمی القچین نیز می‌باشد. شهر چرام شهری نسبتاً مذهبی با مقبره‌ها و ابنه مذهبی نظیر امام‌زاده علی سادات و امام‌زاده بی بی رشیده خاتون نیز می‌باشد.