غذاهای سنتی کهگیلویه و بویراحمد نماد مهمانی مردم برخوان نعمت طبیعت «بخش دوم»
غذاهای سنتی کهگیلویه و بویراحمد نشات گرفته از آداب و رسومی است که نسل به نسل به مردم این سرزمین رسیده و مردم را بر خوان نعمت طبیعت مهمان کرده است.
غذاهای سنتی کهگیلویه و بویراحمد حاصل تلاش مردمان این سرزمین و دوستی با زمین و خاک و آب است.
نان بلیط یا بلوط:
قدیمیترین نان محلی کهگیلویه نان بلیط یا نان بلوطی است. برای تهیهی این غذا پوستهی سخت بلوط را میگیرند و خشک میکنند. سپس پوستهی نازک بعدی را که به آن جفت میگویند، نیز میگیرند. این پوسته خاصیت درمانی دارد و برای درمان دردهای معده مفید است. جفت بسیار تلخ است و آن را درون پوستهی کپسول ۵۰۰ میگذارند و میخورند، یا آنرا میجوشانند و میخورند و بعد از آن، تکهای گوشت کبابشده میخورند، تا از حالت تهوع جلوگیری شود.
برای تهیهی نان بلوطی عصارهی بلوط یا کلگ را درون آب یک هفته میخیسانند، تا بهصورت خمیر درآید. سپس آنرا درون سبدهای مخصوصی که از شاخههای بادام کوهی میسازند، پالایش میکنند. بعد آن را با دست ورز میدهند و بهوسیلهی ابزاری به نام حسوم آن را روی ساج پهن میکنند و بهوسیلهی حسوم وارونه میکنند، تا دو طرف آن برشته شود. این نان به رنگ قهوهای تیره است.
نان برکو:
برای تهیهی این نان، کلگ (عصاره بلوط) را با آرد گندم مخلوط میکنند و به صورت خمیر در میآورند. سپس روی ساج پهن میکنند. این نان بزرگتر از نان بلوطی است و شبیه نان لواش است. این نان قهوهای روشن است. لِوی:
لوی با کسره زیر لام به دین ترتیب آماده می شود که شیر بز و یا گوسفند و گاوی را که به تازگی زائیده باشند می دوشند و پس از پخت به صورت جامد در می آید. این غذای خوشمزه و مقوی مخصوص زمستان و فصول سرد سال است و باید آن را گرم خورد زیرا وقتی سرد می شود از مزه می افتد. تلیت پیاز:
برای تهیهی این غذا، پیاز را در روغن تفت میدهند و بعد از اینکه پیاز قرمز شد، ادویه به آن اضافه میکنند. سپس در آن، آب میریزند و بعد از جوشیدن، آنرا با نان میخورند. پلو محلی:
مواد اولیه آن برنج، قارچ و لیزک است. لیزک را با آب میجوشانند تا خوب نرم شود بعد برنج را به آن می افزایند. قارچ خشک شده تمیز را در آب نگاه داری کرده تا نرم شود و سپس آن را به مخلوط برنج و لیزک اضافه می کنند تا دم بکشد. دمپخت:
مواد اولیه این غذا برنج و ماش یا برنج و عدس و ... است. ابتدا ماش یا عدس و یا افزودنی های دیگر مثل لوبیا را طوری می جوشانند تا نرم شود اما پوسته آن باز نشود، قبل از باز شدن پوسته، برنج را به آن اضافه می کنند تا برنج هم نرم شود، سپس آن را آبکش کرده و دم می کنند. قورمه:
گوشت گوسفند را از استخوان جدا کرده و با پیه سرخ کرده و با اضافه کردن مقداری نمک آن را در ظرفی که از پوست درست شده نگهداری می کنند. در مناطق سردسیری و یخبندان های زمستانه از این غذا استفاده می شود.
آبگوشت:
آبگوشت متداول ترین غذای عشایر این منطقه است که از گوشت و حبوبات تشکیل یافته است.
شله (برنج) بادامی:
شله بادامی که مخلوطی از بادام کوهی (محصول مناطق اطراف گچساران و چم شیر و باشت و سایر مناطق می باشد) و برنج می باشد بدین صورت طبخ می شود که در ابتدا بادام به همراه پوست آن توسط بَردِهر (آسیاب کوچک دستی) ریز ریز می شود، در آب جوشانده و بعد از مدتی برنج را به آن اضافه می کنند و بسیار خوشمزه است.
شله شیری (شیر برنج):
از دیگر غذاهای سنتی در روستای فتح، بر حسب اینکه از قدیم الایام دامداری پیشه مردم این روستا بوده، لذا لبنیات جایگاه ویژ های در خوراک افراد روستا داشته و شله شیری یا شیر برنج یکی از این غذاهای لبنی است.
برای تهیه شله شیری ابتدا برنج را در آب ریخته و بعد از نرم شدن شیر را به آن اضافه می کنند و در عین حال که ساده درست می شود بسیار خوشمزه است.
غذاهای سنتی مردمان این دیار تاریخی دارند به وسعت زندگی، گذشتهای دارند به وسعت طبیعت و طعمی به لذت لحظههای شیرین زندگی.


