تنوع شیوه های زندگی در استان کرمانشاه یکی از عوامل مؤثر در شکل گیری شیوه های گوناگون زندگی انسانی در استان کرمانشاه، تنوع شرایط محیط طبیعی است، به طوری که علاوه بر شیو ه های زندگی شهری و روستایی، شیوه زندگی کوچ نشینی نیز در استان قابل مشاهده است. الف) زندگی کوچ نشینی استان کرمانشاه به واسطه داشتن دو منطقه آب و هوایی سردسیر و گرمسیر، از گذشته های دور شرایط مساعدی را برای زندگی کوچ نشینی در خود مهیا نموده است. البته تمایل به این نوع شیوه زندگی در استان، همچون کل کشور رو به کاهش است و عشایر به تدریج سبک زندگی یکجانشینی را انتخاب خواهند نمود. جامعه عشایری استان کرمانشاه در قالب ١٤ ایل شامل ایلات کلهر، سنجابی، کرند، قلخانی، گوران،ثلاث باباجانی، جاف، جمهور، ترکاشوند، زوله، زنگنه، بان زرده، پایروند، بالاوندزردلان ) و یک طایفه مستقل (عثمانوند) ٤٣ درصد از جمعیت استان را تشکیل می دهند. منطقه ییلاق عشایر عمدتاً در داخل استان و منطقه قشلاق آ نها شامل مناطق گرمسیری استا نهای کرمانشاه، خوزستان و لرستان می باشد. اقتصاد عشایر اقتصاد عشایر مبتنی بر دامداری و در برخی موارد همراه با زراعت و باغداری است. ایلات استان با تولیدات دامی و برخی از صنایع دستی خاص خود، نقش قابل توجهی در اقتصاد استان ایفا می کنند. عشایر استان بیش از یک و نیم میلیون رأس دام در اختیار دارند. عشایر در طول زمان توانسته اند دامهای با تولید بالا و سازگار با محیط استان را انتخاب کرده و دامهای کم بازده را حذف کنند. عشایر استان در زمین ههای زراعت، باغداری و صنایع دستی نیز فعالیت می کنند و از این نظر، تولیدات قابل توجهی دارند. مهمترین صنایع دستی آنها شامل قالی و قالیچه، گلیم، زیلو، جاجیم، حصیر، خورجین، گیوه، دوار (سیاه چادر)، چیغ و... است. قلمرو زیستی ایلات و عشایر استان و فاصله بین ییلاق و قشلاق آن ها متفاوت است. ب) زندگی روستایی دشت های آبرفتی با خاک حاصل خیز و منابع آب نسبتاً غنی در استان کرمانشاه، علاوه بر دامداری، شرایط مساعدی را برای کشاورزی فراهم کرده و باعث شده است که معیشت کشاورزی و زندگی یکجانشینی از زمان های بسیار دور در کرمانشاه رایج باشد. بر این اساس پراکندگی روستاها در سطح استان از پراکندگی زمین های کشاورزی تبعیت می کند. منابع تاریخی نشان می دهد که قدمت بعضی از این روستاها به بیش از ٩٨٠٠ سال قبل از میلاد می رسد. نحوۀ استقرار روستاها به طورکلی روستاهای استان کرمانشاه از لحاظ نحوه استقرار از نوع متمرکز هستند؛ زیرا این روستاها همانند اغلب روستاهای ایران در کنار منابع آب، نظیر چشمه شکل گرفته اند. شکل و فرم روستاهای استان در ارتباط با شکل زمین، گوناگون است. پیرامون مناطق کوهستانی، روستاهایی مانند هجیج در پاوه، به علت استقرار بر روی دامنه پرشیب به شکل پله پله درآمده است. روستاهایی که در عمق دره ها بنا شده اند، مانند روستاهای حوزه دینور و جوانرود، شکل استقرار آن ها به صورت خطی است. در داخل دشتها نیز، روستاها به شکل متمرکز مشاهده می شود. در مناطق کوهستانی زاگرس به دلیل لایه ای بودن سنگها، سنگ لاشه، به راحتی استخراج می شود. روستائیان با استفاده از ابزاری مانند دیلم می توانند این سنگها را استخراج و از آنها در ساخت دیوارخانه استفاده کنند. در گذشته برای ساخت سقف خانه ها از چوب و گل استفاده می کردند، اما امروزه روستائیان از مصالح نوین مانند آهن و آجر در ساخت و سازهایشان استفاده می کنند. اقتصاد روستانشینان اقتصاد روستانشینان استان کرمانشاه مانند سایر روستاهای کشور، مبتنی بر زراعت، باغداری، دامداری و پرورش زنبورعسل و در بعضی از روستاها نیز صنایع دستی است. با این توضیح که، بر اساس نوع مکان گزینی این روستاها، یکی از این فعالیتها بر دیگری برتری دارد. تعدادی نیز در اراضی پای کوهی، داخل دره ها و یا در سطح اراضی کم شیب دامنه ها استقرار یافته اند. فعالیت اصلی روستاهایی که در دشت ها مستقر هستند، زراعت است. باغداری و دامداری، شغل اصلی بیشتر مردم روستاهای کوهستانی منطقه پاوه است. در همین منطقه روستاهایی هم مشاهده می شوند که درآمد عمده ساکنین آن ها برداشت سقز است. پ) زندگی شهری شهرنشینی در استان کرمانشاه قدمت طولانی دارد. براساس اسناد و مدارک باستانی و تاریخی به دست آمده از محوطه های تاریخی مانند تپه گودین در کنگاور، تپه گنج دره در هرسین و اشیاء به دست آمده از غارهای باستانی مانند بیستون، سابقه سکونت در استان حداقل به هشت هزار سال قبل از میلاد می رسد. در دوره اسلام و قبل از آن شهرهای دینور و حلوان، با جمعیت انبوه خود از بزرگترین شهرهای منطقه محسوب می شدند. آثار بازمانده از تمدنهای گذشته، امروزه به صورت نقاط مهم گردشگری استان درآمده است. ٢٩ مرکز شهری در سطح استان کرمانشاه وجود دارد. اگر به نقشه پراکنش این شهرها نگاه کنیم، متوجه می شویم که مکان گزینی این شهرها بیشتر از ٣ عامل زیر تبعیت کرده است: ١. راه ارتباطی : یکی از مهمترین را ههای تاریخی به نام جاده ابریشم، استان را از شرق به غرب متصل می کرده است. شهرهای کنگاور، صحنه، بیستون، کرمانشاه، اسلام آباد، کرند، سرپل زهاب و قصرشیرین در امتداد این راه ارتباطی قرار گرفته است. بعضی از این شهرها، بر بازمانده شهرهای تاریخی پیشین، شکل گرفته اند. از این نظر می توان به شهر سرپل زهاب اشاره کرد که در کنار شهر باستانی حُلوان بنا شده است. ٢. منابع آب : دسترسی به منابع آب یکی از عوامل مهم شکل گیری سکونتگاه های انسانی در سطح کشور محسوب می شود. در این استان نیز این عامل نقش مهمی در شکل گیری شهرها داشته است. به همین سبب بسیاری از شهرهای استان در کنار رودخانه ها و یا پیرامون سرا بها بنا شده است. ٣. اراضی کشاورزی : کشاورزی به عنوان یکی دیگر از عوامل مهم در شکل گیری شهرهای استان نقش داشته است. به طوری که حتی امروزه نیز کشاورزی یکی از ارکان مهم اقتصادی همه شهرهای استان محسوب می شود.