آشنایی با «روستای شرکان» از توابع شهرستان پاوه
روستای شركان واقع در 30 كیلومتری شهر نوسود و در شمال غربی شهر پاوه واقع شده است. روستای شركان در دو طرف دره اصلی كه سیلاب های بهاری را از كوه های نودشه و منطقه "مالوس" از وسط روستا به طرف رودخانه سیروان روانه می كند، واقع شده است.
شرکان، روستایی از توابع بخش نوسود شهرستان پاوه در استان کرمانشاه ایران است. برای آشنایی بیشتر با این روستا با ما همراه باشید.
موقعیت روستای شرکان
الف) موقعیت نسبی: روستای شرکان یکی از روستاهای دهستان سیروان از توابع بخش نوسود شهرستان پاوه می باشد که در کناره جاده ارتباطی پاوه – نودشه قرار گرفته است که فاصله آن تا فاصله کانونی شهر نوسود 11 کیلو متر می باشد.
ب) موقعیت طبیعی: این روستا از جمله روستاهای کوهستانی است که از نظر بافت دارای بافتی متمرکز بصورت پله ای می باشد، این روستا از شمال به شهر نودشه از غرب به کوههای منتهی به روستای هجیج، از غرب به روستای نروی، از جنوب به رودخانه سیروان محدود می گردد.
ج) موقعیت جغرافیایی: از لحاظ توپوگرافی روستای شرکان از نوع روستاهای کوهستانی و ناهموار (پلکانی) است، که دارای بافتی ارگانیک و با دو هسته قدیمی (دگا) و هسته تا حدودی جدید (قلایته- قلاته) است. البته در درون هر کدام از این محلات اسامی دیگری مطرح است برای مثال هسته قدیمی روستا به چهار محله فرعی سردگا (شمال)، وردگا (جنوب)، محله لواز (شرق) و محله یحیی (غرب) هسته قدیمی شناخته می شود. در هسته غربی یا بخش جدید روستا نیز محلاتی مانند قلایته، زرده گله و سرکان قرار دارند. این محلات یا اسامی تنها برگرفته از سنت های اجتماعی فرهنگ بومی نامگذاری شده و نه دارای مرز کالبدی خاصی بوده و نه از چنان وسعتی برخوردارند که شرایط احراز یک محله را دارا باشند. از دیدگاه شهرسازی می توان عنوان داشت کل بافت مسکونی روستا در حد یک محله کوچک است.
خصوصیات جوی
در شکل گیری اقلیم هر منطقه عوامل مختلفی دخالت دارند، که می توان به عرض جغرافیایی، ارتفاع، دوری و نزدیکی، به مناطق رطوبتی و توده هوای باران زا اشاره نمود. اقلیم این روستا معتدل به شمار می رود.
شرکان نسبت به روستاهای اطراف (نروی،نودشه و نوسود) ارتفاع پایین تری دارد و به همین دلیل هوای آن نسبتاً گرم می باشد و این از دلایلی است که باعث می شود در زمستان برف کمتری در این روستا ببارد. دلیل دیگر گرم بودن این روستا نزدیکی آن به رودخانه سیروان است. و تحت تاثیر این رودخانه قرار می گیرد.
بارندگی این روستا بیشتر به صورت باران بوده است، و این شرایط سبب شده که زمستان آن معتدل و تابستان آن نیز گرم باشد.
وجه تسمیه و سابقه سکونت در روستا
میزان رشد جمعیت حدودا 13% در منابع مکتوب مطالب قابل استنادی در ارتباط با سابقه سکونت و وجه تسمیه این روستا یافت نشده اما بر اساس مطالعات میدانی و بنا به اظهارات مطلعین و معتمدین روستا و با توجه به قدمت روستای شرکان به مانند اغلب سکونتگاهای روستایی اورامانات، واژه شرکان از دو واژه شر و کان تشکیل شده است. شر در زبان کردی به معنی جنگ، دعوا و درگیری و کان به معنی معدن، مخزن، کانی و… می باشد و ظاهراً چون در محدوده این روستا و اطراف آن چشمه های آب فراوانی وجود داشته که با هم تداخل و به عبارتی درگیری پیدا کرده اند، به همین خاطر به شرکان شهرت یافته است.
در روستای شرکان صنایع و بافته های دست هنرمندان همچون گیوه بافی و سبد بافی با نی رواج دارد که در برخی منازل و اغلب توسط زنان در کنار فعالیت های اصلی این کار صورت می گیرد.
از جمله پروژه های عمرانی و فرهنگی که با مشارکت و همدلی اهالی در روستا به بهره برداری رسیده است تاسیس کتابخانه عمومی روستا، ساماندهی محوطه میدان مرکزی و یا محوطه اطراف چنار قدیمی، سنگفرش نمودن برخی از معابر، احداث جاده ارتباطی شرقی و… است که این اقدامات همچنان ادامه دارد.
از لحاظ بافت مسکونی خانه های این روستا دارای ویژگی خاص مناطق روستایی اورامانات و اغلب شبیه به هم می باشند. در گذشته ابنیه روستا از مصالح محلی همچون گل، سنگ و چوب استفاده نموده اند. اما در سالهای اخیر با پیشرفت علم و تکنولوژی از مصالح جدیدی همچون آهن و آجر و سنگ و سیمان استفاده شده است.
و تعداد مهاجرین در طول 28 سال بعد از انقلاب از جمعیت کل روستا حدود 20 درصد می باشد.
خصوصیات فرهنگی- اجتماعی روستا
از نظر سطح سواد شرکان در سطح نسبتاً بالایی قرار دارد. در سال 51، سه نفر دیپلمه در این روستا و جود داشته اند که در روستا ساکن و به تدریس سایر روستائیان پرداخته اند. می توان یکی از دلایل پیشرفت فرهنگی این روستا را مربوط به خدماتی دانست که این سه نفر در گذشته انجام داده اند که با دلسوزی تمام تقریبا بی سوادی را در این روستا ریشه کن نمودند.
گردشگری شرکان
ویژگی های طبیعی روستا نیز از دیگر خصوصیاتی است که گردشگران دوست دارند از آن بهره برده و زمانی را به آن اختصاص دهند. این مکان یکی از سکونتگاههای روستایی اورامانات است که به دلیل برخورداری از آب کافی، باغداری در آن از رونق خاصی برخوردار است. باغات واقع در بخش جنوبی روستا که تا نزدیکی رودخانه سیروان ادامه یافته به شکل هنرمندانه ای تراس بندی و طراحی شده اند و از حداکثر فضا به دلیل شیب زیاد در طراحی آنها استفاده شده است. باغات شامل درختان انار، گردو، انگور، انجیر، سیب، زردآلو و… می باشند. محصولات تولیدی در این روستا ارگانیک و از هیچ گونه کود شیمیایی استفاده نمی شود. کیفیت محصولات طوری است که در صورت اطلاع رسانی، توجه گردشگران را هم برای چگونگی برداشت و بهره وری این محصولات و هم برای خرید به روستا تشویق خواهد کرد. حتی می توان با ایجاد جشنواره های برداشت این محصولات به ویژه انار (شیوه آبیاری و برداشت انار و تولید رب) رابطه جدیدی بین مردم روستا و گردشگران فراهم ساخت. طبیعت زیبای درون و اطراف روستا از دیگر مواردی است که می تواند مورد استفاده و بازدید گردشگران قرار گیرد.
شیوه های آبیاری باغات که همراه با صدای دلنشین آب و خلق آبشارهایی در تراس بندی میان باغات ایجاد شده می تواند در استفاده گردشگران برای لذت بردن از طبیعت روستا مورد بهره برداری قرار گیرد.
معماری ابنیه
معماری روستای شرکان یکی از هویت های تاریخی این روستا است که به دست معماران بومی طراحی و ساخته شده است. شکل گیری روستا ارگانیک و با الهام از طبیعت توسط بومیان صورت گرفته است. مهمترین ویژگی این نوع معماری بومی بودن آن و سازگاری با محیط زیست است. سنگ، خاک و چوب مهمترین مصالح ساختمانی روستا را تشکیل می دهند و چون این مصالح بومی بوده لذا منازل طراحی شده حداکثر آسایش را در زمینه سازگاری با محیط طبیعی فراهم می نمایند.


