نُسمه روستایی با تاریخچه بیش از هزار سال؛ کرمانشاه روستای نسمه در شهرستان پاوه واقع در استان کرمانشاه قرار گرفته است. این روستا از شمال به جاده ارتباطی پاوه ـ کرمانشاه و کوه های شاهو محدود می گردد. از جنوب به مراتع بین روستای نسمه و مزیدی و کوه های بین دو روستا محدود می شود. موقعیت جغرافیایی و سیاسی روستای نسمه روستای نسمه در 35 درجه و 28 دقیقه عرض شمالی و 46 درجه و 22 دقیقه طول شرقی واقع شده است. به طور کلی موقعیت روستا و جایگاه آن در سطح کشور تحت تأثیر عوامل طبیعی و مصنوعی قرار می گیرد. عوامل طبیعی علاوه بر اینکه تا حد زیادی نقش عملکرد و نحوه ارتباط آن با پیرامون روستا را تعیین می کند بیشترین تأثیر را در شکل گیری و پیدایش روستا داشته اند. عوامل طبیعی من جمله فراوانی آب، وجود باغات، آب و هوای خنک و مراتع روستا که هسته اصلی و سنگ بنای اولیه روستا در این قسمت یعنی بافت قدیم شکل گرفته از عوامل مصنوعی هم می توان نزدیکی به شهر پاوه و روستای قدیمی شمشیر که در حال حاضر مرکز دهستان می باشد را نام برد. روستای نسمه از لحاظ تقسیمات سیاسی جزء دهستان شمشیر ـ بخش مرکزی ـ شهرستان پاوه محسوب می گردد. این روستا از شمال به جاده ارتباطی پاوه ـ کرمانشاه و کوه های شاهو محدود می گردد. از جنوب به مراتع بین روستای نسمه و مزیدی و کوه های بین دو روستا محدود می شود. از شرق به روستای دره بیان و باغات آن روستا و از غرب به روستاهای چورژی و سرکران و تپه لاقلعه محدود می شود. تاریخچه روستا با توجه به وجود غارهای پشت روستا (بافت قدیم) و همچنین وفور آب باستان شناسان قدمت آثار واقع در این غارها را هزاران سال قبل از میلاد مسیح تخمین زده اند اما شاید بتوان گفت به دلیل نزدیکی به کوه شاهو و نوع زندگی در گذشته بیشتر به عنوان ییلاق از این روستا استفاده کرده اند. بیشتر نوادگان سید احمد جاف این روستا را به عنوان ییلاق یا سردسیر خود انتخاب می کردند و در فصل زمستان به مناطق گرمسیری کشور عراق کوچ می کردند تا اینکه یکی از نوادگان سید احمد جاف به اسم سید هومر که فرزند سید ولد (ولدبیگ) بود. در اینجا ساکن شد و پسر سید هومر به اسم سید میران از اولین ساکنان این روستا در نزدیک به 300 الی 400 سال پیش بود که به طور دائم در این روستا ساکن شد و هسته اصلی و سنگ بنای اولیه روستای نسمه در بافت قدیم که بوسیله رودخانه شمشیر از بافت جدید جدا می گردد بوجود آمد. اما بافت جدید که پایین تر از جاده ارتباطی پاوه کرمانشاه و در کنار تپه لاقلعه قرار دارد. اولین ساختمان در این قسمت توسط حاج فتح الله حسینی فرزند کیخسرو بیگ اناخی در سال 1348 (ه ش) ساخته شد و تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در کنار تپه لاقلعه فقط 5 خانوار زندگی می کردند اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و با فعالیت های چشم گیر جهاد سازندگی در زمینه آب رسانی، برق، ساخت مسجد و بستن پل بر روی رودخانه شمشیر که از وسط بافت قدیم و جدید روستا می گذشت. روستا آبادتر و اغلب ساختمان های جدید در کنار جاده ارتباطی پاوه کرمانشاه و تپه لاقلعه ساخته شد. لازم به توضیح است با توجه به تقسیمات سیاسی روستاهای نسمه علیا و سفلی (بافت جدید و قدیم) یک روستا در نظر گرفته شده است اما در طرح هادی برای این روستاها دو روستا در نظر گرفته شده زیرا بافت روستاها از همدیگر فاصله دارند. وجه تسمیه یا علت نامگذاری روستای نسمه روستای نُسمه با توجه به اینکه از تابش نور خورشید زیاد بهره نمی برده و به خاطر اینکه پشت به خورشید و در پای کوه واحدهای مسکونی ساخته شده اند و نیز دارای آب و هوای خنک و مرطوب بوده به اسم نِسرم که در اصطلاح کردی به معنی مرطوب می باشد، نام گذاری گردیده که با گذشت زمان به قولی در زمان پهلوی به اسم نُسمه تغییر نام یافته است. و یک وجه تسمیه دیگر با توجه به وجود غارهای پشت روستا نقل است که در این غارها اشکالی شبیه به سُم اسب وجود داشته که تعداد آنها نه شکل بوده به همین دلیل به اسم (نُه سم) یا (نُسمه) نام گذاری شده است. وضعیت بافت کالبدی روستای نسمه در طی یک دهه اخیر سه روستای چورژی، سرکران و نسمه به دلیل همجواری در هم ادغام گردیده و یک بافت واحد را تشکیل داده اند. اما با این وجود هر یک از این سه واحدجغرافیایی هویت خویش را حفظ کرده اند و حتی آمار آنها از سوی واحدهای بهداشتی همچون خانه بهداشت به تفکیک اعلام می شود. لازم به توضیح است که این سه روستای اقماری با توجه به نزدیکی از بعضی خدمات به صورت مشترک استفاده می نمایند من جمله خانه بهداشت، مدارس ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان. وضعیت خدمات، تاسیسات و امور زیر بنایی روستای نسمه روستای نسمه دارای خدمات زیر می باشد: مسجد، شرکت تعاونی مصرفی، دهیاری، جایگاه موادنفتی، خرده فروشی و زمین ورزشی خاکی روستا همچنین دارای تلفن ثابت، برق سراسری و آب لوله کشی می باشد. وضعیت فرهنگی-اجتماعی روستای نسمه تمامی اهالی روستای نسمه مسلمان و پیرو مذهب امام شافعی می باشند. زبان آنان کردی و بیشتر به لهجه سورانی وتعداد اندکی هم به لهجه اورامی تکلم می کنند. چشمه معدنی کانی (نسمه) این چشمه معدنی درسه کیلومتری پاوه و در کنار رودخانه ای که از وسط روستای نسمه می گذرد و همچنین چسپیده به کانی قولیان یکی دیگر ازچشمه های معروف روستای نسمه قراردارد. اهالی روستا بر این باورند که آب چشمه برای التیام روماتیسم مفیداست. در کنار چشمه دو چنار تنومند و مرتفع و بی نظیر شاید در استان و کشور وجود دارد که می گویند باتوجه به قطع چنار قبلی در این مکان مایع سرخ رنگی از آن خارج گشته و به همین دلیل بیش از نیم قرن است که چنارها موجود هستند. و کسی اقدام به قطع آنها نگرفته و حال عده زیادی هم برای شفا و بازدید از این دو چنار به روستا می روند. تپه لاقلعه نسمه تپه قلعه نسمه (چورژی) مربوط به سده‌های میانه دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان پاوه، بخش مرکزی، روستای نسمه واقع شده و این اثر به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.