4راه حل برای رفع تنگی معیشت در کلام معصومین علیهم السلام یکسری سفارشات در خصوص رفع تنگی معیشت و فراوانی رزق و روزی شده است که اگر انسانی با عمق ایمان و اعتقاد به آن‌ها عمل کند آثار و برکاتش را در زندگی خود خواهد دید، البته گفتن این ذکرها و عمل به این سفارشات زمانی موثر خواهد شد که انسان زندگی پاکی داشته باشد و حلال و حرام برایش مهم باشد یعنی کاری نکند که با دست خودش روزی‌اش کم شود. از خدا آمرزش بخواهید پیامبر خدا صلی الله علیه و آله درباره این‌که چه ذکرهایی برای رفع تنگی معیشت خوب است، فرمودند: «هر که خداوند متعال به او نعمتی ارزانی دارد، باید خداوند متعال را حمد و سپاس گوید و هر که روزیش به تأخیر افتد از خداوند آمرزش بخواهد.» زیاد تکبیر بگویید ایشان همچنین می‌فرمایند: «کسی که در روزی خود تأخیر و تنگی بیند، باید زیاد تکبیر بگوید و کسی که اندوهش زیاد شود، بسیار استغفار کند.» پیوسته با طهارت باشید همچنین وقتی به رسول خدا صلی الله علیه و آله عرض شد که دوست دارم روزیم زیاد شود؛ ایشان اینگونه پاسخ دادند: «پیوسته در حال طهارت و پاکیزگی باش، روزیت افزایش می‌یابد.» صدقه زیاد دهید آن حضرت همچنین فرمودند: «صدقه زیاد بدهید، تا خداوند به شما روزی بدهد.» پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم: مَنِ انْقَطَعَ اِلَى اللّه‏ِ كَفاهُ اللّه‏ُ كُلِّ مَۆُنَةٍ وَ رَزَقَهُ مِنْ حَیْثُ لا یَحْتَسِبُ وَ مَنِ انْقَطَعَ اِلَى الدُّنْیا و َكَلَهُ اللّه‏ اِلَیْها؛ هر كس از غیر خدا بِبُرد، خداوند، هزینه زندگى او را تأمین مى‏كند و از جایى كه انتظار ندارد، روزى‏اش مى‏دهد؛ امّا هر كس چشم امیدش به دنیا باشد، خداوند، او را به دنیا وا مى‏گذارد. (نهج الفصاحه ص 731 ، ح 2796 ) خمس وسیله ای برای رشد و کمال انسان و موجب جلب روزی می شود. با ادای خمس به قصد قربت و بریدن از دنیا، انسان علاوه بر انجام وظیفه، خود را از گناهان پاک نموده و وسیله وسعت و فراوانی رزق خود را فراهم می نماید. امام رضا (علیه السلام) در این باره می فرمایند: «پرداخت خمس کلید جلب روزی و وسیله آمرزش گناهان است» صله رحم و وسعت رزق صله رحم به معنای ارتباط همراه با لطف و احسان به خویشان نسبی است، و در اسلام خیلی به آن سفارش شده است. از حضرت علی(علیه السلام) نقل شده که فرمود: «با خویشاوندانتان پیوند و رفت و آمد داشته باشید، هر چند آنان با شما قطع‏ رابطه ‏کرده‏ باشند».[1] در سخنان معصومین(علیهم السلام) برای صله رحم، فواید و آثار دنیوی و اخروی فراوانی ذکر شده است که به چند نمونه اشاره می‏نماییم: حضرت امام باقر(علیه السلام) فرموده است: «صله ارحام، اعمال‏ را پاک، اموال‏ را افزون، بلاها را دفع، حساب ‏را آسان می‏کند و اجل‏ را به تأخیر می‏ اندازد».[2] امام صادق(علیه السلام) می فرمایند: «صله رحم، اخلاق را نیکو، دست را بخشنده، دل و جان را خوش ‏می‏سازد، رزق را می‏افزاید و اجل و مرگ را به تأخیر می‏اندازد».[3] به این حدیث تکان‏دهنده توجه کنید: امام صادق(علیه السلام) فرمود: «ما چیزی را جز «صله رحم‏» سراغ نداریم که [به طور مستقیم] عمر را زیاد کند، تا آن جا که گاهی تا زمان مرگ یک نفر، سه سال مانده است، ولی او اهل‏ صله رحم می‏شود. آن گاه خداوند، سی سال بر عمرش می افزاید و سی و سه سال ‏دیگر زنده می‏ماند. و گاهی اجل کسی سی و سه سال است، به خاطر قطع رحم و گسستن رابطه‏های خویشاوندی، کاهش می‏یابد و اجلش سر سه سال فرا می ‏رسد».[4] با توجه به توسعه معنای رزق، افزایش عمر نیز، علاوه بر فزونی اموال، از مصادیق رزق محسوب می شود. صدقه و وسعت رزق اخبار و روایات وارده در فضیلت صدقه بسیار است و فواید زیادی برای آن بیان شده است؛ مانند این که صدقه سبب زیادی رزق و روزی، شفای بیماری ها، دوری آتش جهنم، دفع هفتاد بلا و مصیبت در دنیا، طولانی شدن عمر و … می شود.[5] صدقه دادن حتی به مقدار بسیار اندک، می تواند موجب جلب رحمت خداوند گردد. امام صادق(علیه السلام) می فرماید: بیماران خود را با صدقه درمان نمایید و با دعای خود بلایا را دور گردانید و رزق و روزی خود را نیز با صدقه دادن از خداوند درخواست نمایید.[6] به عبارتی، صدقه نوعی تجارت با خدا به شمار می آید. در این زمینه، امام صادق(علیه السلام) به فرزندشان فرمودند که فلان مقدار صدقه بده و در پاسخ فرزندشان که اظهار داشتند: اگر این مبلغ را به عنوان صدقه پرداخت نماییم، دیگر چیزی برایمان باقی نمی ماند، فرمودند که خدا عوض آن را به ما می دهد چون صدقه کلید روزی است.[7] نماز شب و وسعت رزق از امام صادق (علیه السلام) روایت شده است که مردى نزد امام از تهی دستى زبان به گله گشود و گله از حدّ گذراند تا آن جا که نزدیک بود از گرسنگى نیز گله کند. امام (علیه السلام) به او فرمود: اى مرد! آیا نماز شب مى‏خوانى؟ عرض کرد: آرى. امام (علیه السلام) به همراهش رو نموده و فرمود: آن کس که می پندارد که نماز شب می خواند و روز گرسنه مى‏ماند دروغ مى‏گوید. به راستى که خداى گرامى و بزرگ با نماز شب، روزى روز را بر عهده گرفته است.[8] در روایت دیگری آن حضرت(علیه السلام) می فرماید: «نماز شب، چهره را نورانی، بوی بدن را خوش و موجب جلب روزی می شود».[9] پاکی و طهارت و وسعت رزق تقوا و وسعت رزق حسن خلق و وسعت رزق خمس و وسعت رزق خمس یکی از فرایض و واجبات دین اسلام است. قرآن مجید در بیان اهمیت آن، ایمان را با آن پیوند زده است و می فرماید: «بدانید آنچه را که سود می برید، یک پنجم آن ،برای خدا و رسول خدا(صلی الله علیه و آله) و خویشاوندان او و یتیمان و مسکینان و در راه ماندگان است، اگر به خدا ایمان دارید و … ».[10] پی نوشت ها: [1] علامه مجلسى، بحار الأنوار، ج‏71، ص 92،اسلامیه، تهران. «صلوا ارحامکم و ان قطعوکم‏». [2] همان، ص150، ح4, «صلة الارحام تزکی الاعمال و تنمی الاموال و تدفع البلوی و تیسر الحساب و تنسی‏ء فی الاجل‏». [3] همان، ص 151، ح6, «صلة الارحام تحسن الخلق و تسمح الکف و تطیب النفس و تزید فی الرزق و تنسئ فی الاجل‏». [4] همان، ص 152و153، ح17, [5] حر عاملی، وسائل الشیعة، ج 9، ص 367، ابواب صدقه، مۆسسه آل البیت، چاپ اول، قم، 1409ق. [6] همان، ج 9، ص 374و375، ح 12276, [7]. همان، ج 9، ص 369، ح 12260, [8] صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، ج1، ص474، ح 1371، انتشارات جامعه مدرسین، چاپ دوم، قم، 1413 ق. [9] شیخ صدوق، علل الشرائع، ج‏2، ص363، داورى، چاپ اول، قم. «وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع صَلَاةُ اللَّیْلِ تُبَیِّضُ الْوَجْهَ وَ صَلَاةُ اللَّیْلِ تُطَیِّبُ الرِّیحَ وَ صَلَاةُ اللَّیْلِ تَجْلِبُ الرِّزْق». [10] انفال،41, وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‏ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبى‏ وَ الْیَتامى‏ وَ الْمَساکینِ وَ ابْنِ السَّبیلِ إِنْ کُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ وَ … فرآوری: محمدی بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان منابع: سایت جامع تبلیغ سایت دارالحدیث مطالب مرتبط: راهی برای جلب روزی وافر عوامل افزاینده و کاهنده روزی عواملی که روزی را در خانه زیاد می کند