آنچه فرد جنب باید بداند
در حقیقت به هنگام خروج منی یا آمیزش جنسی هم روح متأثر می شود و هم جسم. روح به سوی شهوات مادی کشیده می شود و جسم به سوی سستی و رکود. غسل جنابت که هم شست و شوی جسم است و هم به علت اینکه به قصد قربت انجام می یابد شست و شوی جان است اثر دو گانه ای بر روی جسم و روح می گذارد تا روح را به سوی خدا و معنویت سوق دهد و جسم را به سوی پاکی و نشاط و فعالیت .
اسباب جنابت:
انسان به یکی از دو چیز جنب می شود:
1- آمیزش جنسی (به هر نحو که باشد، با حلال یا حرام، منی بیرون بیاید یا نیاید)
2- بیرون آمدن منی (چه در خواب و چه در بیداری، چه عمداً و چه بی اختیار)
نکات مهم:
1ـ رطوبت خارج شده از مرد، اگر همراه با شهوت، جستن و سست شدن بدن باشد حکم منی را دارد و اگر علایم سه گانه یا یکی از آنها وجود نداشته باشد و یا شک در آن باشد حکم منی را ندارد، مگر اینکه از راه دیگری یقین پیدا کند که منی است.
2ـ مایعی که زن در هنگام اوج لذت جنسی می بیند حکم منی را دارد و باید غسل نماید و اگر شک کند که به این مرحله رسیده یا نه و یا شک در خروج مایع داشته باشد غسل واجب نیست.
3ـ رسیدن منی به داخل رحم بدون دخول، سبب جناب زن نمی شود.
4ـ با تحقق دخول ولو به مقدار حشفه (بر وزن حشره به معنی ختنه گاه) غسل بر مرد و زن واجب است هر چند منی خارج نشود و زن نیز به مرحله ی اوج لذت نرسد.
5ـ هرگاه زنی پس از نزدیکی، در حالیکه منی در رحم او باقی مانده است بلافاصله غسل کند و بعد از غسل منی از رحم او خارج شود غسل اش صحیح است و منی خارج شده بعد از غسل نجس است هر چند اگر منی مرد باشد باعث جنابت مجدد نمی شود.
در حقیقت به هنگام خروج منی یا آمیزش جنسی هم روح متأثر می شود و هم جسم. روح به سوی شهوات مادی کشیده می شود و جسم به سوی سستی و رکود. غسل جنابت که هم شست و شوی جسم است و هم به علت اینکه به قصد قربت انجام می یابد شست و شوی جان است اثر دو گانه ای بر روی جسم و روح می گذارد تا روح را به سوی خدا و معنویت سوق دهد و جسم را به سوی پاکی و نشاط و فعالیت
کارهایی که بر جنب حرام است:
1- مس خط قرآن و اسما و صفات مخصوص ذات باری تعالی و همچنین به احتیاط واجب نامهای انبیای عظام و ائمه معصومین علیهم السلام.
2- ورود به مسجد الحرام و مسجد النبی صل الله علیه وآله هر چند از یک در داخل و از در دیگر خارج شود.
3- توقف در مساجد دیگر ولی اگر از یک در وارد و از در دیگر خارج شود مانع ندارد.
4- گذاشتن چیزی در مسجد.
5- خواندن خصوص آیات سجده از سوره هایی که سجده های واجب دارند، ولی خواندن سایر آیات از این سوره ها اشکال ندارد.
توجه:
ورود جنب به حرم امامان معصوم علیهم السلام جایز نیست.
ورود جنب به داخل حرم امام زادگان علیهم السلام اشکالی ندارد.
تکیه ها و حسینیه ها حکم مسجد را ندارند.
منظور از آیات سجده: آیه 15 از سوره ی 32 (سجده) و آیه 37 از سوره ی 41 (فصلت) و آیه 62 از سوره ی 53 (نجم) و آیه 19 از سوره ی 96 (علق) می باشد که خواننده یا شنونده ی آنها واجب است سجده کند.
احکام غسل جنابت:
در انجام تکلیف شرعی حیا معنی ندارد. حیا، عذر شرعی برای ترک واجب (مثل غسل جنابت) نیست. به هر حال اگر غسل جنابت برای کسی امکان ندارد وظیفه اش برای نماز و روزه تیمم بدل از غسل است.
فلسفه غسل جنابت:
بعضی می پرسند چرا اسلام دستور می دهد که به هنگام جنب شدن تمام بدن را بشویند در حالی که فقط عضو معینی آلوده می شود و آیا میان بول کردن و خارج شدن منی تفاوتی هست که در یکی فقط محل را باید شست و در دیگر تمام بدن را؟
پاسخ اجمالی این سوال آن است که خارج شدن منی از انسان، یک عمل موضوعی نیست (مانند بول و سایر زواید) به دلیل اینکه اثر آن در تمام بدن آشکار می گردد و تمام سلولهای تن به دنبال خروج آن در یک حالت سستی مخصوص فرو می روند و این خود نشانه ی تأثیر آن روی تمام اجزای بدن است. توضیح اینکه: طبق تحقیقات دانشمندان در بدن انسان دو سلسله اعصاب نباتی وجود دارد که تمام فعالیتهای بدن را کنترل می کند «اعصاب سمپاتیک» و «اعصاب پاراسمپاتیک» این دو رشته اعصاب در سراسر بدن انسان و در اطراف تمام دستگاههای گسترده اند وظیفه اعصاب سمپاتیک «تند کردن» و به فعالیت واداشتن دستگاههای مختلف بدن است و وظیفه ی اعصاب «پاراسمپاتیک» کند کردن فعالیت آنهاست و از تعادل فعالیت این دو دسته اعصاب نباتی دستگاههای بدن به طور متعادل کار می کند.
گاهی جریانهایی در بدن رخ می دهد که این تعادل را به هم می زند از جمله این جریان ها مسأله «ارگاسم» (اوج لذت جنسی) که معمولاً مقارن خروج منی صورت می گیرد. در این موقع سلسله ی اعصاب پاراسمپاتیک (اعصاب ترمز کننده) بر اعصاب سمپاتیک (اعصاب محرک) پیشی می گیرد و تعادل به شکل منفی به هم می خورد.
خارج شدن منی از انسان، یک عمل موضوعی نیست (مانند بول و سایر زواید) به دلیل اینکه اثر آن در تمام بدن آشکار می گردد و تمام سلولهای تن به دنبال خروج آن در یک حالت سستی مخصوص فرو می روند و این خود نشانه ی تأثیر آن روی تمام اجزای بدن است
این موضوع ثابت شده که از جمله اموری که می تواند اعصاب سمپاتیک را به کار وادار و تعادل از دست رفته را تامین کند تماس آب با بدن است و از آنجا که تاثیر «ارگاسم» روی تمام اعضای بدن به طور محسوسی دیده می شود و تعادل این دو دسته اعصاب در سراسر بدن به هم می خورد دستور داده شده است که پس از آمیزش جنسی یا خروج منی تمام بدن با آب شسته شود و در پرتو اثر حیات بخش آن تعادل کامل در میان این دو دسته اعصاب در سراسر بدن برقرار گردد .
البته فایده غسل منحصر به این نیست بلکه غسل کردن علاوه بر اینکه یک نوع عبادت و پرستش نیز می باشد که اثرات اخلاقی آن قابل انکار نیست و به همین دلیل اگر بدن را بدون نیت و قصد قربت و اطاعت فرمان خدا بشویند غسل صحیح نیست در حقیقت به هنگام خروج منی یا آمیزش جنسی هم روح متأثر می شود و هم جسم. روح به سوی شهوات مادی کشیده می شود و جسم به سوی سستی و رکود. غسل جنابت که هم شست و شوی جسم است و هم به علت اینکه به قصد قربت انجام می یابد شست و شوی جان است اثر دو گانه ای بر روی جسم و روح می گذارد تا روح را به سوی خدا و معنویت سوق دهد و جسم را به سوی پاکی و نشاط و فعالیت.
از همه ی اینها گذشته وجوب غسل جنابت یک الزام اسلامی است برای پاک نگه داشتن بدن و رعایت بهداشت در طول زندگی. زیرا بسیارند کسانی که از نظافت خود غافل می شود.
مجموع جهات سه گانه فوق روشن می سازد که چرا باید به هنگام خروج منی (در خواب یا بیداری) و هم چنین آمیزش جنسی (اگر چه منی خارج نشود) غسل کرد و تمام بدن را شست.
سمیه فیض آبادی
بخش احکام اسلامی تبیان
منابع و مآخذ:
1- احکام آموزشی (عبادات)، محمدرضا مشفقی پور، ناشر: قرارگاه مهندسی خاتم.
2- فلسفه و اسرار احکام، محمد وحیدی، مرکز نشر هاجر، قم.
مطالب مرتبط:
رضایت زن در عزل
حکم نزدیکی از طریق دبر
حکم نزدیکی در زمان قاعدگی