چوب ادارات بر سر ارباب رجوع!
شاید شما هم در روزهای گذشته با مراجعه به یکی از ادارات دولتی با تابلوی جدیدی که بالای سر کارمندان نصب شده مواجه شدهاید. تابلویی با این هشدار:"طبق قانون مجازات اسلامی هرگونه اهانت به کارمندان حین انجام خدمت 3 تا 6 ماه حبس به دنبال خواهد داشت». واکنش شما در زمان مشاهده این اطلاعیهها چیست؟
آیا شما هم از جمله افرادی هستید که بیتفاوت از کنار این نوشته میگذرید یا به نصب این اطلاعیهها حساس هستید و آن را در تضاد با طرح تکریم ارباب رجوع میدانید؟! این روزها تعداد زیادی از دستگاههای اجرایی و ادارات دولتی در شعبی که دارای مراجعهکننده مستقیم هستند و با ارباب رجوع سر و کار دارند اطلاعیههایی را با این مضمون نصب کردهاند که هرگونه توهین به کارمندان این اداره میتواند از 3 تا 6 ماه حبس به دنبال داشته باشد! نصب این اطلاعیهها واکنشهای گوناگونی را در بین شهروندان و افرادی که به عنوان ارباب رجوع به این ادارات مراجعه میکنند، داشته است تا جایی که نصب این اطلاعیهها باعث شده ارباب رجوع همواره واهمه برخورد از سوی مدیران یک اداره را داشته باشد و آنطور که باید پیگیر کار اداری خود نباشد! این در حالی است که بسیاری از کارشناسان اجتماعی نصب اینگونه اطلاعیهها را توهین مستقیم و در تضاد با طرح تکریم ارباب رجوع میدانند.
تکریم ارباب رجوع یا تنبیه ارباب رجوع؟
جالب اینجاست که این اطلاعیهها در شرایطی نصب شده که در سالهای گذشته مدیران همواره نسبت به تکریم ارباب رجوع و رعایت حقوق مراجعهکنندگان به ادارات تاکید داشتند و این تاکیدات به حدی بوده که در برخی ادارات تابلوها و بنرهایی با مضمون تکریم ارباب رجوع نصب شده اما مشاهده این تابلوهای جدید تداعیکننده این موضوع است که سازمانها و ادارات فلسفه وجودی خود را فراموش کردهاند! به عبارت دیگر، سازمان و اداره و مۆسسهای ایجاد نشده، مگر برای تأمین نیازهای مردم. هر سازمان و مۆسسهای اعم از دولتی یا غیردولتی برای ارائه خدمت به مردم بهوجود آمده و کسانی که در آنها شاغل میشوند خدمتگزار ارباب رجوع نامیده میشوند. منظور از تکریم در نظام اداری این است که مکانیسم و فرآیند انجام کار و نحوه برخورد با ارباب رجوع به گونهای باشد که ارباب رجوع احساس رضایتمندی کند.
این روزها تعداد زیادی از دستگاههای اجرایی و ادارات دولتی در شعبی که دارای مراجعهکننده مستقیم هستند و با ارباب رجوع سر و کار دارند اطلاعیههایی را با این مضمون نصب کردهاند که هرگونه توهین به کارمندان این اداره میتواند از 3 تا 6 ماه حبس به دنبال داشته باشد! نصب این اطلاعیهها واکنشهای گوناگونی را در بین شهروندان و افرادی که به عنوان ارباب رجوع به این ادارات مراجعه میکنند، داشته است تا جایی که نصب این اطلاعیهها باعث شده ارباب رجوع همواره واهمه برخورد از سوی مدیران یک اداره را داشته باشد
مخالف: شعار دهه 70 برای ارباب رجوع را فراموش کردهایم!
درباره نصب این اطلاعیهها در ادارات دولتی شهروز افخمی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس از مخالفان نصب این اطلاعیه میگوید: ویژگی اهل مطبوعات این است که روی چنین نکات ظریفی تمرکز کنند. در قانون برای افرادی که به مأموران دولت و کارمندان توهین کنند، مجازات تعیین شده و نصب چنین اطلاعیههایی با اینکه قانونی است، چندان مناسب به نظر نمیرسد و بدسلیقگی زشتی است. به باور افخمی، این نکته که این کار قانونی است به جای خود، اما نمیتوان هر قانونی را هم به اصطلاح برجسته کرد. در محیط اداری و رابطه کارمند و ارباب رجوع هم انتظار همین است که با وجود چنین قوانینی به ارباب رجوع احترام گذاشته شود و شأن و احترام هر دوطرف حفظ شود. در دهه هفتاد بهترین شعار مدیریتی این بود که همیشه حق با مشتری است و در ادامه چنین رویکردی نام ارباب رجوع را به مراجعین ادارات دادند. وی در پاسخ به این پرسش که آیا مجلس قصد ورود به این موضوع را ندارد، خاطر نشان کرد: پیگیری چنین مواردی ابتدا با ستادها و نهادهای نظارتی خود ادارات است و امیدواریم با ورود آنها به این موضوع قضیه حل شود، در غیر این صورت مجلس برای پاسداری از حق ارباب رجوع وارد عمل میشود.
موافق: قانون راه توهین را بسته، راه اعتراض باز است!
اما حسین اقدامی، وکیل و کارشناس حقوقی که از موافقان نصب اینگونه از اطلاعیهها در ادارات است، میگوید: نصب این اطلاعیهها یادآوری ماده 608 مجازات اسلامی است که در آن به مجازات متعدیان به مأموران دولتی و کارمندان اشاره شده و لازمالاجراست و نصب چنین اطلاعیهای نباید تداعیگر این موضوع باشد که ارباب رجوع حق اعتراض ندارد چون این ماده قانونی به توهین به کارمندان اشاره دارد ونه اعتراض. به باور اقدامی، آن چیزی که برای قانونگذار مهم بوده این است که کسی اجازه ندارد به یک مقام دولتی توهین کند و توهین این است که از الفاظ رکیک استفاده کند یا نسبتهای ناروا به کارمند دهد که این یک حکم عقلی، قانونی و شرعی است. پس نصب چنین اطلاعیههایی قانونی است و ایرادی ندارد. البته این کارشناس حقوقی به نکته مهمی هم اشاره میکند: اگر ما از یک سیستم دولتی ناراضی هستیم راه اعتراض، توهین به کارمند نیست. باید از روشهای گوناگونی که برای اصلاح عملکرد کارمندان وجود دارد که البته در نظام اداری ما بسیار ضعیف است وارد عمل شویم. در حال حاضر این نقیصه قانونی وجود دارد که اگر کارمند کمکاری، تخلف یا کارشکنی کرد یا حتی به ارباب رجوع توهین کرد، هیچ ضمانت اجرایی برای برخورد با کارمند خاطی وجود ندارد! بنابر اظهارات اقدامی، نصب این ماده قانونی در معرض دید مراجعهکنندگان به منظور مصونیت کارمندان از توهین قانونی است ولی این قضیه نباید یکطرفه باشد بلکه باید در کنار آن اطلاعیه دیگری نصب شود و حق و حقوق ارباب رجوع و راهکارهای عملی رسیدگی به اعتراضات آنان و چگونگی پیگیری تخلفات کارمندان را به اطلاع مراجعهکنندگان برساند.
بخش اجتماعی تبیان
منبع : وطن امروز
