روز گذشته، خبر استقرار سامانه پدافند هوایی پیشرفته THAAD (تاد) توسط آمریکا در سرزمین‌های اشغالی، به‌منظور مقابله با تهدیدات موشکی بالستیک ایران، در صدر اخبار بین‌المللی قرار گرفت. این اقدام باعث سؤالات متعددی درباره کارایی این سامانه در برابر توان موشکی ایران به‌وجود آورده است. در این گزارش، به بررسی دقیق ویژگی‌های سامانه THAAD پرداخته و ظرفیت‌های آن را در برابر زرادخانه موشکی ایران تحلیل خواهیم کرد. سپس تلاش می‌کنیم به این پرسش کلیدی پاسخ دهیم: آیا موشک‌های ایران قادر به عبور از سد پدافند آمریکایی THAAD هستند؟ چالش در مقابله با موشک‌های دارای چندین کلاهک مستقل (MIRV) موشک‌های بالستیک پیشرفته‌تر که دارای چندین کلاهک مستقل هستند (Multiple Independently Targetable Reentry Vehicles یا MIRV)، یکی از چالش‌های بزرگ برای سامانه‌های پدافند هوایی مانند تاد محسوب می‌شوند. این موشک‌ها پس از ورود به فاز نهایی پرواز خود، کلاهک‌های جداگانه‌ای را به سمت اهداف مختلف هدایت می‌کنند. هر کدام از این کلاهک‌ها به صورت مستقل از دیگری عمل می‌کند و می‌تواند چندین هدف را به طور همزمان مورد حمله قرار دهد. این قابلیت باعث می‌شود که سامانه‌های پدافند هوایی مانند تاد تحت فشار قرار بگیرند، زیرا تاد به طور همزمان نمی‌تواند تعداد زیادی کلاهک را رهگیری کند. ایران دارای موشک‌ MIRV است؟! بله ✅ ناتوانی در مقابله با موشک‌های هایپرسونیک موشک‌های هایپرسونیک یکی از بزرگترین چالش‌ها برای سیستم‌های دفاع موشکی هستند و سامانه تاد به طور خاص برای مقابله با این نوع تهدیدات طراحی نشده است. موشک‌های هایپرسونیک با سرعتی بالاتر از ۵ ماخ حرکت می‌کنند و قادرند مسیرهای پروازی غیرقابل پیش‌بینی و مانورهای پیچیده‌ای را طی کنند. این ویژگی‌ها باعث می‌شود که سامانه‌های پدافند هوایی که برای رهگیری موشک‌های بالستیک با مسیرهای پروازی قابل پیش‌بینی طراحی شده‌اند، در مواجهه با این تهدیدات کارایی لازم را نداشته باشند. ایران دارای موشک‌ هایپرسونیک است؟! بله ✅ محدودیت در مقابله با حملات اشباعی و همزمان یکی دیگر از نقاط ضعف سامانه تاد، ناتوانی آن در مقابله با تعداد زیادی از موشک‌ها یا کلاهک‌ها به طور همزمان است. سامانه تاد برای مقابله با تهدیدات خاص در یک زمان طراحی شده است و تعداد موشک‌های رهگیر آن محدود است. در صورتی که تعداد زیادی موشک بالستیک به‌طور همزمان به سمت یک منطقه شلیک شود، تنها تعدادی از این موشک‌ها توسط سامانه تاد رهگیری می‌شوند و پرتابه‌های دیگر از آن عبور کرده و به اهداف خود می‌رسند. این ضعف به‌ویژه در شرایطی که با دشمنی با توانمندی پرتاب حجم زیادی از موشک‌ها مواجه باشد، بیشتر مشهود است. ایران دارای این توانایی است؟! بله ✅ در عملیات وعده صادق ۱ و ۲، حملات اشباعی صورت گرفت آسیب‌پذیری در برابر جنگ الکترونیک و حملات سایبری سامانه‌های پدافند هوایی به شدت به رادارها و سیستم‌های ارتباطی خود متکی هستند. یکی از نقاط ضعف بالقوه سامانه تاد، آسیب‌پذیری در برابر جنگ الکترونیک و حملات سایبری است. در صورتی که طرف مقابل بتواند با استفاده از تکنیک‌های جنگ الکترونیک، سیستم‌های راداری و ارتباطی تاد را مختل کند، این سامانه نمی‌تواند به درستی تهدیدات را شناسایی و رهگیری کند. ایران دارای این توانایی است؟! بله ✅ در عملیات وعده صادق۲ ایران سیستم‌ پدافند اسرائیل را با حمله سایبری تضعیف کرد عدم توانایی در مقابله با موشک‌های کروز و پهپادها سامانه تاد به طور خاص برای مقابله با موشک‌های بالستیک طراحی شده است و برای رهگیری تهدیدات نزدیک به سطح زمین، مانند موشک‌های کروز و پهپادها، مناسب نیست. موشک‌های کروز که در ارتفاع پایین پرواز می‌کنند و می‌توانند از موانع طبیعی و مصنوعی عبور کنند، چالش بزرگی برای سامانه‌های پدافند هوایی بلند برد مانند تاد محسوب می‌شوند. ایران دارای موشک‌های کروز و پهپاد پیشرفته است؟! بله ✅ محدودیت در فاز رهگیری اولیه و میانی پرواز موشک‌ها سامانه تاد برای رهگیری موشک‌های بالستیک در فاز پایانی پرواز آنها طراحی شده است، به این معنی که زمانی که موشک در حال ورود به جو و نزدیک شدن به هدف است، این سامانه وارد عمل می‌شود. اما موشک‌های بالستیک در فازهای اولیه و میانی پرواز خود در ارتفاعات بسیار بالا و خارج از جو حرکت می‌کنند، جایی که تاد توانایی رهگیری ندارد. برای رهگیری موشک‌های بالستیک در این مراحل، سامانه‌های دفاعی دیگری مانند Aegis BMD و GMD استفاده می‌شوند که برای مقابله با تهدیدات در مرحله میانی پرواز طراحی شده‌اند. این محدودیت به این معنی است که اگر موشکی در مرحله میانی پرواز رهگیری نشود و تنها در مرحله پایانی رهگیری گردد، تاد تنها یک شانس محدود برای نابود کردن موشک دارد.