در بحران غزه تاکنون به ابعاد و زوایای گوناگونی از این فاجعه انسانی اشاره شده است. در این بین یکی از مسائل مهمی که شاید کمتر بدان پرداخته شده باشد مسئله کشاورزی است. وبگاه الجزیره در گزارش جدید خود به تشریح وضعیت فعلی کشاورزی در غزه پرداخته است که ترجمه این گزارش را در متن زیر می‌خوانیم. در آغاز تابستان، مزارع غزه معمولاً مملو از محصولات در حال رسیدن و میوه‌هایی با رنگ، عطر و اندازه‌های متفاوت هستند. اما با گذشت نزدیک به ۹ ماه از جنگ رژیم اسرائیل علیه غزه، محصولات تابستانی فراوان جای خود را به ویرانی و یک بحران انسانی وخیم داده‌اند. گزارش سازمان ملل می‌گوید ۹۶ درصد از جمعیت غزه از امنیت غذایی رنج می‌برند و از هر پنج فلسطینی یک نفر در (حدود ۴۹۵۰۰۰) نفر با گرسنگی مواجه هستند. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که بیش از نیمی (۶۰ درصد) از زمین‌های کشاورزی غزه، که برای تغذیه جمعیت گرسنه سرزمین ویران شده از جنگ حیاتی هستند، توسط حملات رژیم اسرائیل آسیب دیده یا ویران شده‌اند. رژیم اسرائیل حداقل ۳۷۹۰۰۰ نفر را در بمباران‌ها کشته و ۸۷۰۰۰ نفر دیگر را با از بین بردن مراقبت‌های بهداشتی و با گرسنگی دادن در معرض مرگ قرار داده است. از شمال تا جنوب، هیچ جا و هیچ کس در امان نبوده است.

 شمال غزه

در بیت لاهیا، که زمانی با توت فرنگی‌های آبدار و چاق که مردم محلی آن را طلای سرخ می‌نامیدند، شهرت داشت، بولدوزرها و ماشین آلات سنگین اسرائیلی مزارع را با خاک یکسان کرده‌اند. قبل از جنگ، صنعت توت فرنگی غزه هزاران نفر را شاغل می‌کرد.

شهر غزه

 باغ‌های پررونق و درختان میوه زمانی در شهر غزه پراکنده بود، جایی که حدود یک سوم (۷۵۰۰۰۰ نفر) از جمعیت ۲.۳ میلیونی غزه قبل از جنگ زندگی می‌کرد. در جنوب شهر غزه، زیتون، محله‌ای است که از کلمه عربی به معنای زیتون نامگذاری شده است. درخت زیتون در فلسطین بسیار محبوب است و به عنوان نماد مقاومت فلسطینیان در برابر اشغالگری رژیم اسرائیل  شناخته می‌شود. طی یک مکث کوتاه در نبرد از ۲۲ نوامبر تا ۱ دسامبر، کشاورزان فلسطینی برداشت زیتون و استخراج روغن  را سریعا انجام دادند تا بتوانند به زندگی خود ادامه دهند. کشت زیتون در اقتصاد فلسطین بسیار مهم است و برای همه چیز از روغن گرفته تا صابون استفاده می‌شود. اکنون باغ‌هایی که اکنون تا حد زیادی از بین‌ رفته‌اند.

 دیر البلح

نام اصلی آن به معنای «خانه خرما» است، استان مرکزی دیرالبلح یکی از بزرگترین تولیدکنندگان کشاورزی غزه است که به خاطر پرتقال، زیتون و البته خرما معروف است. خان یونس در جنوب معمولاً قسمت عمده مرکبات غزه از جمله پرتقال و گریپ فروت را تولید می‌کرد. زمین‌های حاصلخیز این استان هم بعد از حملات رژیم اسرائیل آسیب‌های فراوانی دیده‌اند.

رفح

‌رفح جنوبی‌ترین منطقه غزه است که جمعیت آن قبل از جنگ حدود ۲۷۵۰۰۰ نفر بود. رفح همچنین نام گذرگاهی با مصر است که پیش از جنگ شریان حیاتی بین غزه و سایر نقاط جهان به حساب می‌آمد. در جنوب شرقی رفح، گذرگاه کریم ابوسالم قرار دارد که در آن کالاهایی که در غزه رشد کرده یا تولید می‌شوند به خارج از قلمرو منتقل می‌شوند. تصاویر ماهواره‌ای قبل و بعد نشان می‌دهد که چگونه نیروهای اسرائیلی میادین حیاتی در شرق رفح را با خاک یکسان کرده‌اند.

بخش کشاورزی غزه قبل از جنگ

اسرائیل از سال ۲۰۰۷ محاصره زمینی، هوایی و دریایی را بر غزه تحمیل کرده است، اما کشاورزان مبتکر غزه تا قبل از شروع جنگ موفق به ایجاد یک بخش کشاورزی پر جنب و جوش شده بودند. در آن دوران کشاورزان که با کمبود نهاده‌ها مواجه بودند، زیرا رژیم اسرائیل واردات و صادرات را کنترل می‌کرد. بر اساس گزارش وزارت کشاورزی فلسطین در سال ۲۰۲۲، صادرات کشاورزان غزه با وجود محدودیت‌های رژیم اسرائیل که اجازه فروش را به چند کشور همسایه محدود کرده بود به رقم ۴۴.۶ میلیون دلار رسید. اکثریت قریب به اتفاق این محصول (۷۹ درصد) به کرانه باختری اشغالی فروخته شد که حدود ۳۵.۴ میلیون دلار، پس از آن ۸.۴ میلیون دلار به سرزمین‌های اشغالی (۱۹ درصد)، ۶۶۱، ۹۷۵ دلار به شورای همکاری خلیج فارس (GCC) و ۱۳۸، ۸۶۸ دلار باقی مانده به اردن رسید. در میان صادرات غزه در سال ۲۰۲۲ از نظر ارزش تجاری، یک سوم آن (۳۲ درصد) توت فرنگی، ۲۸ درصد گوجه فرنگی و ۱۵ درصد خیار بوده است. سایر صادرات عبارتند از: بادمجان (۹ درصد)، فلفل دلمه ای (۶ درصد)، کدو سبز (۳ درصد)، فلفل قرمز (۲.۵ درصد)، سیب زمینی (۱ درصد) و سیب زمینی شیرین (۰.۵ درصد).  پیش از جنگ، ماهیگیران غزه نقش مهمی در امنیت غذایی فلسطین داشتند و پروتئین حیوانی ضروری را از طریق غذاهای دریایی تامین می‌کردند. طبق گزارش اداره مرکزی آمار فلسطین، غزه در سال ۲۰۲۱ حدود ۴۷۰۰ تن ماهی تولید کرد. از ۷ اکتبر، بسیاری از ماهیگیران قادر به دسترسی به دریا نیستند اما بازهم اشخاصی هستند که برای زنده‌ماندن خانواده‌هایشان، جان خود را به خطر می‌اندازند و دل به دریا می‌زنند. طبق آخرین آمار سازمان ملل در ماه فوریه خسارت قابل توجهی به ۶۲۶ چاه آب، ۳۰۷ انبار غله، ۲۳۵ مزرعه مرغ، ۲۰۳ مزرعه گوسفند، ۱۱۹ پناهگاه حیوانات وارد شده است. علاوه بر این، آن‌ها تخمین زدند که ۲۷ درصد - ۳۳۹ هکتار از ۱۲۷۷ هکتار (۳۱۵۶ هکتار) - از گلخانه‌های غزه توسط حملات رژیم اسرائیل آسیب دیده است. کارشناسان این حوزه هم می‌گویند که این حجم از بمب‌باران‌ها برای سال‌های طولانی بر حاصلخیزی خاک غزه اثرگذار خواهد بود.