از محمدتقی پسیان احتمالا اطلاع کمی داریم اگر هم چیزی از او بدانیم در همین حد است که میهنپرست بود و جانش را برای وطن میداد و در آخر هم همین شد اما چه کسی میداند که او از کجا آمد و چهکارهایی کرد؟ از چه چیزهایی گذشت کرد و در مسیرش با چه چیزهایی جنگید.
محمدتقی پسیان در سال ١٢٧٠خورشیدی در تبریز متولد شد. اصلیتش قفقازی و خاندانش پس از عقد قرارداد گلستان زیر بار رعیتی خارجی نرفتند و راه وطن آبا و اجدادی را در پیش گرفتند. کلنل برای تکمیل تحصیلات به تهران رفت و وارد مدرسه نظام شد. در همین دورهها بود که خدمتش به وطن آغاز شد و به عنوان یکی از نظامیان اواخر دوره قاجار قیام خراسان را رهبری کرد. او ۳۰ سال زندگی کرد و لقب کلنل را از آن خود کرد، همچنین شاعر و مترجم هم بود، او در صف وطنخواهان بود.
دلبستگی کلنل به وطن
حالا شجاعت و حس میهنپرستیاش را در کجا دیدیم و حس غرور کردیم روی صحنه تئاتر «کلنل»! آنجا که سخنش طنینانداز شد «من دلبستگی بزرگتری دارم که اسمش وطنه!»
نمایش «کلنل» نوع خاصی است که میخواهد تمامی احساسات و عواطف تماشاگر را درگیر کند، روایتی پر غرور از برهه تاریخ، نمایشی از عشقهای بزرگ و جاویدان، آوازهخوانی با تصنیفهای میهنپرستی! مخاطب دیگر نمیتواند خلاء را در نمایش حس کند هر کجا چشم بچرخاند و گوشش را تیز کند قطعا تماما راضی میشود که وقتش را با نمایشی متفاوت و خوب پشت سر گذاشته است.
مهارت نویسنده (محمد نقایی) در نمایش «کلنل» داستان را برای مخاطب باورپذیرتر کرده است روایتی تاریخی که با زاویای عاشقانه و رفاقتهای پایدار و نزدیک قصهای گیرا را به خورد تماشاگر میدهد. انصافا کاظم سیاحی به نقش «کلنل» جان داده بود و توانست حق مطلب را ادا کند و از پس نقش برآید هم شجاعت را منتقل کند و هم عشقاش را جاویدان کند.
عارف قزوینی آن رفیق شفیق و تصنیفهایش
از روایت تاریخی و ماجرای عشق جاودان محمدتقی پسیان بگذریم موسیقی کلاسیک و سنتی با اجرای محمد معتمدی در نمایش «کلنل» روایت را روانتر کرده بود البته اگر آن دسته از مخاطبان تئاتری که با موسیقی سنتی ارتباط نمیگیرند و شاید کمی برایشان خستهکنند باشد اما باز خوانشهای محمد معتمدی در کلنل در نقش عارف قزوینی حتی میتوانست آن دسته از مخاطبان را هم راضی کند.
عارف قزوینی در کلنل مصداق همان یار با وفایی است که توانست شمایل درست و کافی از دوست دیرینهاش به نمایش بگذارد چه از وطندوستی رفیقش بگوید چه از وفاداری به عهدش و چه پایبندی به اصول اخلاقی که در زمان زیستش آن را داشته است.
بار «کلنل» بر دوش عارف قزوینی
وجود و روایتگری عارف قزوینی در «کلنل» تکمیل کننده نمایش بود شاید اگر این بخش را در نمایش نمیدیدیم و تنها رشادتها و شجاعتهای پسیان را میدیدم انگار خلاءای در این میانه وجود داشت و باز هم نمایش «کلنل» با انتخاب عارف قزوینی به همراه موسیقی با خوانندگی محمد معتمدی همهچیز را تکمیل کرد.
نمایش «کلنل» به کارگردانی امیر بشیری، نویسندگی محمد نقایی و حضور کاظم سیاحی، نازنین بیاتی، رحیم نوروزی، سیامک صفری، اتابک نادری و علی عطایی در تالار وحدت تا آخر آبانماه اجرا میشود.
«مرا اگر بکشند قطرات خونم کلمه ایران را ترسیم میکند و اگر بسوزانند خاکسترم نام وطن را تشکیل میدهد، قدمی بر خلاف رضای خدا و صلاح مملکت برنداشتم.» اینها جملات وطنپرستی است که برای اولین بار در ایران خلبانی را آموخت و اولین ایرانی شد که چنین مهارتی دارد؛ او کسی نبود جز «محمدتقی پسیان» که یکی از قهرمانان کشور ما در جنگ اول جهانی بود.
مریم علی بابایی
چهارشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۲ - ۰۰:۰۰
