خلیج فارس به عنوان یک منطقه راهبردی، محور ارتباط بین اروپا و آفریقا و آسیای جنوب شرقی است و از نظر راهبردی مهمترین مرکز ارتباطی میان سه قاره محسوب می‌شود که در خاورمیانه واقع شده است. از سوی دیگر امنیت در خلیج فارس پیوسته مهمترین موضوع مورد توجه تولید کنندگان نفت منطقه و بزرگترین مصرف کنندگان نفت جهان بوده است. فکر ایجاد یک اتحادیه منطقه‌ای برای حفظ امنیت تفکر تازه‌‌ای نیست، در این میان مسئله حفظ جزایر ایرانی از اهمیت زیادی برخوردار بوده و نقش هواناو در تامین توازن دفاعی کشور حائز اهمیت است. هواناو چیست؟ هاورکرافت یا هواناو نوعی شناور دریایی است که با توجه به ساختار آن همه قوانین حرکت را زیر یا می‌گذارد، در واقع وسیله ایست که روی بالشتی از هوا تکیه دارد و توانایی گذشتن از پهنه‌های گوناگون بر روی زمین و همچنین گذر از روی آب را دارد . هواناوهای بزرگ تا ارتفاع پنج متر از سطح زمین بالا می‌روند. نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به سه نوع بالگرد دریایی مجهز شده بود. وجود تعداد درخور توجهی از موشکهای 12-AS در نیروی دریای ایران، باعث شده بود فرماندهان و مسئولان نظامی حساب ویژه‌ای روی عملکرد این موشک‌ها در انهدام اهداف کوچک دریایی اعم از قایق‌های گشتی و ناوچه‌های ساحلی باز نمایند. در روزهای نخست حمله دشمن بعثی، نیروی دریایی با استفاده از تکاوران و بالگردهای در اختیار خود عملکرد در خور توجهی در مقابله با دشمن بعثی داشته باشد. پس از اشغال خرمشهر عملیات بالگردهای هوادریا در بندر امام خمینی شدت بیشتری گرفت. با محاصره جزیره آبادان نیز تنها راه کمک رسانی و پشتیبانی از مردم و رزمندگان آبادان استفاده از بالگردها و هواناوهای هوادریا بود. هواناوهای نیروی دریایی نقش انکار ناپذیر و بسزایی در اجرای عملیات‌های بزرگی چون ثامن‌الائمه، بيت المقدس، خیبر، والفجر و... ایفا کردند. ضرورت وجود هواناو در خلیج فارس در گذشته کارشناسان غربی با علم به حساسیت نیروی دریایی و در راستای تقویت ارتش شاهنشاهی وقت برای ژاندارمی منطقه خلیج فارس و حفظ منافع غرب، فروش هواناو به ایران را امری الزامی می‌دانستند. کارشناسان نظامی به درستی گوشزد نموده بودند که ارتش قدرتمند ایران علیرغم داشتن انواع ناو جنگی بدون هواناو قادر به عملیات نظامی و واکنش سریع در منطقه خلیج فارس نخواهد بود. هواناوهای نیروی دریایی نقش انکار ناپذیر و بسزایی در اجرای عملیات‌های بزرگی چون ثامن‌الائمه، بيت المقدس، خیبر، والفجر و... ایفا کردند از این رو کشور ایران را می‌توان از معدود کشورهایی برشمرد که در همان سال‌های اولیه تولید نظامی هواناو، به این شناور دست یافت و با داشتن بزرگترین ناوگان هواناو در سطح منطقه به تقویت نقش نظامی خود به عنوان ژاندارم منطقه پرداخت. واقعیت آن است که کشور پهناور ایران با داشتن مرز آبی در حاشیه شمالی خلیج فارس و با تملک بیشترین تعداد جزایر در محدوده آب‌های منطقه به وسایلی نیاز دارد که بتواند به وسیله آنها در کمترین زمان و در هر نقطه از نوار ساحلی مرزی و محدوده جزایر ایرانی به انجام عملیات نظامی و به ویژه جابجایی نیرو بپردازد. جزایر ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از نمونه‌های بارز مورد تهدید به شمار می‌روند و وجود گردان قدرتمند هواناو در بندرعباس این امکان را فراهم می‌سازد که در زمان تهدیدهای خارجی انبوه نیروهای رزمی و تدافعی به هر نقطه از این جزایر انتقال یافته و به دفاع از کشور بپردازند. بومی‌سازی هواناو در ایران در زمان جنگ تحمیلی و در مناطق جنوبی نزدیک به دلتای شمالی خلیج فارس و منطقه اروندرود مشکلات زیادی در زمینه تردد رزمندگان و حمل و نقل ادوات نظامی به وجود آمد. در همین راستا و با توجه به نیاز شدید رزمندگان به عبور از موانع طبیعی در باتلاق‌ها و نیزارهای منطقه جنوب، اولین اندیشه‌های طراحی و ساخت هواناو در ابعاد متوسط توسط بخش مهندسی سپاه پاسداران در شیراز شکل گرفت. بنابراین نخستین نمونه‌های هواناو به صورت الگوی آزمایشی و با هدف انجام آزمایش‌های اولیه بالشتک پروانه و سیستم‌های انتقال قدرت ساخته شد و آزمایش‌های میدانی اولیه در دریاچه مهارلو شیراز انجام شد که نتایج امیدوار کننده و ثمربخشی را به همراه داشت. در همین راستا نیروی دریایی راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران در زمان آغاز جنگ تحمیلی و تنها پس از گذشت ۶۷ روز پس از شروع جنگ و با بهره‌گیری از سامانه‌های رزمی و پشتیبانی خود که شامل شناورهای سطحی و پروازی بودند، سه عملیات بزرگ دریایی انجام داد و توانست نیروی دریایی عراق را منهدم و دو سکوی نفتی البکر و الامیه را نابود کند. عملیات مروارید که در ۷ آذر سال ۵۹ صورت گرفت نقطه عطفی در تاریخ عملیات‌های دریایی بود که این نیرو تنها با در اختیار داشتن ۱۲ فروند از موشک‌های هارپون که در زمان خود، از فناوری پیشرفته بهره می‌برد، توانست نیروی دریای عراق را با انهدام پنج فروند ناوشکن و یک فروند هواپیمای میگ ۲۳ به طور کامل شکست دهد. آنچه مسلم است پس از انقلاب اسلامی ایران و در دوران پرشکوه دفاع مقدس به دلیل تمام محدودیت‌ها و تحریم‌های موجود این سامانه‌های پیشرفته نه تنها از لحاظ عملیاتی افت نکرده‌اند بلکه به علت فداکاری و خلاقیت نیروی انسانی در عملیات‌های حساس حضور موثر و قابل تحسین داشتند. این حضور فعال و مثمرثمر هواناوها ناشی از تلاش مجاهدانه و خلاقیت نیروی انسانی در تعمیر و نگهداری این تجهیزات پیشرفته است. لذا نتیجه این خلاقیت در طول دفاع مقدس شرکت موفق در عملیات‌های حساس بوده و پس از آن نیز منتج به بومی سازی فناوری پیشرفته طراحی و تولید انواع هواناوها شده است. طراحی و ساخت هواناوهای اولیه و موردهای بعدی نشان از اثرگذاری خلاقیت‌های دوران دفاع مقدس در حوزه تجهیزات دریایی دارد. بدیهی است با کوشش و همت محققان نسل حاضر و بکارگیری تجربه ارزنده نیروی انسانی خلاق دوران دفاع مقدس و برنامه ریزی دقیق و بکارگیری علوم پیشرفته می‌توان در دهه‌های آینده از کشور‌های صاحب نام در طراحی و ساخت این ادوات پیشرفته باشیم.