در دوران 8 ساله جنگ، تکنولوژی‌های نظامی مختلف، نقش بسیار مهمی در تأثیر بر اوضاع و خروجی جنگ داشتند. در آن دوران هر پیشرفتی که در حوزه نظامی وجود داشت به خاطر استفاده از علم و فناوری بود، چرا که طبق محاسبات دشمن، عراق باید پیروز میدان می‌شد. در واقع به ظاهر یک طرف ارتش عراق بود، اما در عمل بیش از 80 کشور حامی او بودند و پیشرفته‌ترین سلاح‌ها در اختیار او قرار می‌گرفت و جدیدترین سلاح‌هایشان را در این جنگ علیه ایران بکار می‌گرفتند. اما علم و فناوری به یکی از عوامل برتری‌ساز جمهوری اسلامی در دوران دفاع مقدس تبدیل شد. به طور کلی دفاع مقدس به ما آموخت که قدرت دفاعی قابل مذاکره نیست و به هر میزان که لازم باشد، باید آن را افزایش داد. ما در دفاع مقدس، با اتکا به داشته‌های خودمان جنگیدیم و تجهیزاتی که به ما اضافه شد، آن‌چنان تعیین‌کننده نبود. اگر امروز پهپاد داریم و در لبه این فناوری در دنیا هستیم و اگر دنیا امروز فهمیده است که پهپاد در جنگ میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان و همچنین جنگ میان روسیه و اوکراین نقش ایفا می‌کند، ما خیلی قبل‌تر این موضوع را فهمیدیم. در این دوره از جنگ، چندین فناوری نظامی به کار گرفته شد که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌کنیم: 1. سلاح‌های موشکی در آن دوران اولین موشک از کشور لیبی وارد ایران شد و ۲۱ اسفند سال ۶۳ برای اولین بار در پاسخ به حملات رژیم بعث عراق؛ موشک بالستیک اسکاد از سمت کشورمان به سوی عراق شلیک شد. پس از آن نیز از کره شمالی، چین و روسیه موشک وارد کردیم و سپس مهندسان ایرانی توانستند با تلاش بسیار و مهندسی معکوس اولین موشک بومی ایران با نام «مشک» که «ایران ۱۳۰» نیز نام داشت را در سال ۱۳۶۷ بسازند. برد این موشک ۱۳۰ کیلومتر بود و در آزمایش‌ها تا ۱۶۰ کیلومتر نیز موفق بود. این موشک در همان سال علیه عراق مورد استفاده ایران قرار گرفت و زلزال، فاتح ۱۱۰ و پس از آن خانواده شهاب، دیگر موشک‌های ساخت ایران در سال‌های بعدی بودند. 2. سلاح‌های پهپادی قصه ساخت پهپادها از آن زمان شکل گرفت و قدم‌هایی برداشته شد. ماجرا از این قرار بود که فرماندهان به دلیل محدودیت پروازی هواپیماهای شناسایی RF4 ارتش، از عکس هوایی به‌عنوان مهمترین و قابل اتکاترین وسیله کسب اطلاعات و شناخت موقعیت دشمن در صحنه نبرد محروم شدند. از آنجایی که به دلیل تحریم تسلیحاتی و اقتصادی امکان وارد کردن پهپادهای نظامی تقریبا زمانبر و غیرممکن بود، فرماندهان جنگ را به‌دنبال یافتن وسیله یا روش جایگزین به تکاپو انداخت. در ابتدا شهید چمران در وزارت دفاع و سپس جهادهای دانشگاهی دانشگاه اصفهان، دانشگاه صنعتی اصفهان، دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه شیراز، اقداماتی در جهت تولید پرنده‌های بدون سرنشین با رویکرد شناسایی و عکسبرداری هوایی انجام دادند. سپس با تست موفقیت آمیز این پروژه گردان رعد، گردانی اطلاعاتی با هدف تأمین عکس هوایی تشکیل شد. ایران جزو اولین کشورهایی است که از این پهپادها استفاده‌ی نظامی کرد. در طول سال‌های جنگ، با استفاده از همین پهپادها سه میلیون قطعه عکس از سال ۶۲ تا پایان جنگ در مناطق شمال غرب تا جنوب گرفته شده  که با همین ابزارهای ساده جلوی شهادت بسیاری از رزمنده‌ها گرفته شد. 3. تجهیزات رادار و الکترونیک تجهیزات راداری و الکترونیکی نیز ابزاری مهم در جنگ دفاع مقدس بودند. جنگال (کوتاه‌شده جنگ الکترونیک) اصطلاحی نظامی و بیانگر کاربرد الکترونیک و امواج الکترومغناطیس در نبردهاست. در دوران دفاع مقدس واحد جنگ الکترونیک سپاه پاسداران از طریق استراق سمع مکالمات، اطلاعات را رصد می‌کرد و جمع‌بندی اخبار و تحلیل‌های خود را از اقدامات فعلی و بعدی آنان برای تصمیم‌گیری صحیح در اختیار فرماندهان قرار می‌داد. استفاده از رادارها برای آشکارسازی و تشخیص هواپیماها و هدایت سلاح‌ها، ارتباطات نظامی، جاسوسی الکترونیکی و سایر تجهیزات در زمان جنگ نیز بسیار حائز اهمیت بود. از این رو سایت‌های راداری ایجاد شدند که در زنجیره عظیم پدافند هوایی از جمله، رادار‌های پیش اخطار، رادار‌های کنترل آتش، سامانه‌های موشکی زمین به هوا، شبکه دیده بانی، و... نقش ویژه و موثری در مقابله با تهاجمات هوایی رژیم بعث در ۸ سال دفاع مقدس ایفا کردند . 4. تکنولوژی مخابرات در جنگ، استفاده از تجهیزات ارتباطی بیسیم و با سیم، تلفن‌های ویژه نظامی، تجهیزات رمزنگاری و سایر تکنولوژی‌های ارتباطی بسیار موثر بود و ارتباطات نظامی را تقویت کرد. نیروهای رزمنده بی‌سیم‌چی با دستان خالی و اطلاعات محدود، وارد جنگ شدند. در آن دوران خصوصاً در شب‌های عملیات، رزمندگان مخابرات و بیسیم‌چی‌ها در زیر باران انواع گلوله‌ها، می‌بایستی تمام توجه خود را به بی‌سیم‌ها جلب می‌کردند تا خبر و فرمانی، ناگفته نماند. همچنین سیم‌کشی مناطق عملیاتی و قرارگاه‌ها تا کیلومترها برعهده آنها بود. به طوری که حدود ۱۰ الی ۱۵ روز قبل از عملیات، برای برقراری ارتباطات وارد منطقه شده و بعد از اتمام عملیات نیز می‌بایست، تمام ارتباطاتی را که برقرار شده بود را جمع‌آوری می‌کردند. همچنین لوازم مخابراتی که در عملیات‌ها به غنیمت گرفته می‌شد، توسط نیروهای مخابرات مورد بررسی قرار گرفته و یا مهندسی معکوس می‌شد. 5. تکنولوژی دریایی در آن زمان به کار گیری تکنولوژی‌های دریایی بسیار مهم بود. تا سال ۱۳۶۷ نیروی دریایی روند دفاعی داشت و در كنار آن، آموزش و دیپلماسی دریایی را هم انجام می‌داد. تا آن زمان هنوز به حوزه ساخت، ارتقاء و بازسازی ورود نكرده بودیم و فقط تعمیر و نگهداری را در دستور كار داشتیم. در واقع بخش عمده ای از علم و دانش این فناوری ها برای ما ناشناخته بود. اما با تلاش بی اندازه رزمندگان، نیروی دریایی در طول هشت سال دفاع مقدس حضور خود را حفظ كرد و نیروی دریایی بعث عراق را از صحنه دریا خارج و هشت سال تمام خطوط امنیت كشتیرانی را حفظ كرد. بیان تمام اقدامات و فناوری‌های مورد استفاده رزمندگان و متخصصان ایرانی در حوزه نظامی در طول 8 سال دفاع مقدس در این باب نمی‌گنجد و به نگارش چندین جلد کتاب نیاز دارد. ولی در ادامه بحث بالا می‌توان به طراحی و ساخت دستگاه رمزکننده‌ی «راکال» که مختص بی‌سیم‌های عراقی‌ها بود، بهینه‌سازی، رفع اشکال و راه‌اندازی خط تولید موشک کاتیوشا، طراحی، ساخت و نصب بالن‌های هیدروژنی در حوزه پدافند غیرعامل و حفاظت از تأسیسات حیاتی کشور، طرح بالن‌های حرارتی تحت عنوان طرح‌های شهید آذری به‌منظور نصب و استقرار آنتن‌های مخابراتی، عکس‌برداری از مناطق مختلف دشمن و همچنین استفاده در حوزه جنگ روانی، ساخت گرمکن‌های شیمیایی، دستگاه‌ها و تجهیزات خنثی‌کننده بمب‌های شیمیایی، دستگاه حمل و گلوله گذاری گلوله‌های کاتیوشا، ساخت دستگاه سرعت‌سنج گلوله، ساخت دستگاه شبیه‌ساز موشک برای آموزش به رزمندگان و ... اشاره کرد.