یک واقعیت را باید بپذیریم! سریالهای ترکی بین مردم پرطرفدار شدهاند و روزبهروز هم بر تعدادشان اضافه میشود. اگرچه سریالهای ترکی را با عنوانهای سریالهای کشدار، عشق مثلثی و روابط ناپایدار میشناسیم، باید بگوییم صنعت سریالسازی ترکی آنقدر پیشروی کرده که حتی توانسته با آن کشورش را به یکی از قطبهای جهانگردی و حتی مقصدی برای مهاجرت تبدیل کند. در خیلی از کشورهای عربی زنگ هشدار برای تاثیر منفی این سریالها به صدا در آمده و شیلی، روسیه، چین، امریکای لاتین از بزرگترین مخاطبان این سریالها شدهاند. سریالهای ترکی توانستهاند یک ژانر جدیدی ابداع کنند و همین ترکیه را بعد از آمریکا به دومین صادرکننده سریال تبدیل کرده است! در این گزارش میخواهیم ببینیم چه فرمولی در سریالهای ترکی پیاده کردهاند که مخاطب را معتاد کرده و وادار میکند صدها ساعت برای تماشای آنها وقت بگذارد.
سریالهای ترکی بدون اینکه مستقیما به مفاهیم جنسی اشاره کنند، با فضاسازی میتوانند تخیل مخاطب خود را فعال کنند و با ایجاد کشش و تعلیق زیاد، او را درگیر کنند. این قضیه برای مخاطب نوجوان میتواند خطرناک باشد
اینجا همه چیز اغراقشده است!
سریالهای ترکی به شکل اغراقشدهای پر از رنگاند. آدمها و خانههایی که شباهتی به زندگیهای واقعی ندارند. سریالهای ترکی، آرزوهای مخاطب را نمایش میدهند و شبیه سینمای هند که نیاز به شادخواری مخاطب را تامین میکنند، نیاز مخاطب به عشق و زندگی لاکچری را لااقل در خیال و فیلم برآورده میکنند. فیلمهای هندی با نمایش موزیکال و پایان شاد، مخاطب را راضی نگه میدارند؛ سریال ترکی هم با نمایش یک تصویر غیرواقعی از عاشق و معشوق؛ مثلا پسرهای ترکی عاشقپیشهتر از بقیه مرداناند و دختر ها هم زیباتر هستند و همیشه با آرایش سنگین. دخترهای ترکی صبح زود هم آراسته و مرتب از خواب بیدار میشوند! یا حتی با لباسهای مجلسی سر کار حاضر میشوند. در سریالهای ترکی چهره شهر هم بهصورت افراطی مرتب و تمیز است و شبیه فیلمهای هالیوودی که مرکز توجه در شهر نیویورک و محله منهتن است، اینجا هم بیشتر محلههای زیبای استانبول بیشتر در قاب آمده است.
آدمهای ساده و قصه تکراری عشق!
داستان سریالهای ترکی، یک قصه تکراری است. قصه عشق دختر و پسری عاشق و تلاش برای رسیدن به هم. این داستان کلیشهای ساده همیشه جواب داده است. از گذشتههای دور که فیلم و سریالی وجود نداشته و شعر و کتاب عاشقانه رونق داشته تا الان که تولیدات رسانهای وظیفه اصلی قصهگویی رمانتیک را برعهده گرفتهاند.
اینجا عشق مثلثی مجاز است!
سریال ترکی معروف است به داشتن روابط مثلثی! در سریالهای ترکی جدال بر سر عشق و رسیدن است. همیشه یک دختر خوب و پسر خوبی وجود دارند که سهم همدیگرند؛ اما اینها نباید راحت به هم برسند؛ پس باید رقیبانی هم وجود داشته باشند که این رسیدن را پر از تعلیق و کشش کنند. این به خودی خود ایراد ندارد. تمام داستانهای عاشقانه جهان تا حدی این مثلث عشقی را دارند. ایراد آنجاست که در سریالهای ترکی، این مثلث عشقی مرزهای اخلاق و شرع را میشکند. پس عیبی ندارد که زنی متاهل عاشق مرد غریبهای شود یا پسری عاشق معشوقه دوستش باشد! سریال ترکی با نشان دادن این روابط، عملا آن را برای مخاطب طبیعی جلوه میدهد و به او میگوید دوست داشتن میتواند تمام مرزها را بشکند! این امر به مرور میتواند مخاطب را نسبت به این حدودشکنی بیحس کند و احساس کند انجام دادن آن عیبی ندارد.
شباهتهای فرهنگی و مذهبی
شخصیتهای این سریالها، ترکزبان و مسلمان هستند. پس از طرفی آذریزبانهای ایرانی به دلیل همزبانی با آن ارتباط میگیرند و از طرف دیگر مخاطب ایرانی به خاطر مسلمان بودن شخصیتها و استفاده از کلمات و عبارات فرهنگ مسلمانی، میتواند با آنها احساس نزدیکی کند. از همه اینها گذشته، مدل معاشرت و سبک زندگی ترکیهای به ایرانیها شباهت دارد. مادرهای ترکی شبیه مادرهای ایرانی نگران ازدواج نکردن فرزندانشان هستند و حرف مردم و همسایه برایشان مهم است. خانواده مهم است. پایبندی به رسومات خانوادگی هم مهم است. چیزی به عنوان آداب خواستگاری وجود دارد و خلاصه شباهتهای فرهنگی زیادی وجود دارد که در بقیه محصولات رسانهای جهان این میزان شباهت وجود ندارد.
در خیلی از کشورهای عربی زنگ هشدار برای تاثیر منفی سریالهای ترکی به صدا در آمده
اغراق در توجه به جزئیات
دهه شصت و هفتاد را به خاطر بیاورید. خیلی از بچه ها با دیدن کارتون فوتبالیستها عاشق فوتبال شدند. سوباسایی که دقایق طولانی میگذشت تا توپ را شوت و دروازهبانی که مدتها روی هوا بود تا توپ را از دروازه دور کند و عواطفی که هر کدام از بازیکنان در زمین فوتبال داشتند. فرمول فوتبالیستها این بود: اغراق در توجه به جزئیات؛ این دقیقا کاری است که سریالهای ترکی با احساسات شما میکنند! در این سریالها، تکیه بر جزئیاتِ عواطف شخصیتهای سریال زیاد است. این نمایشِ جزئیات رابطه، شبیه رمانهای عاشقانه و پر از تعلیق است و همینها مخاطب را به دنبال خود میکشاند.
تحریک کردن غریزه مخاطب
سریال ترکی روی غریزه مخاطب دست میگذارد. با اینکه صحنههای غیراخلاقی سریالهای ترکی اندک است؛ کدهای عاطفی و حتی جنسی آن خیلی بالاست. درواقع سریالهای ترکی بدون اینکه مستقیما به مفاهیم جنسی اشاره کنند، با فضاسازی میتوانند تخیل مخاطب خود را فعال کنند و با ایجاد کشش و تعلیق زیاد، او را درگیر کنند. این قضیه برای مخاطب نوجوان میتواند خطرناک بوده و او را به سمت سکس ذهنی یا فانتزی سوق دهد.
بیشتر بخوانید
با حیا باشید؛ اما خجالتی نه! آسیبهای استفاده زیاد بازیهای رایانهای برای بچهها