در این مقاله می‌خواهیم در رابطه با مهارت ها و وظایف یک داروساز در ایران صحبت کنیم. رشته داروسازی، به دلیل بازار کار و درآمد نسبتا خوب، یکی از رشته‌های محبوب علوم پزشکی در کشور ما است و آینده شغلی خوبی دارد. شرکت‌های داروسازی، داروخانه‌ها و مراکز تحقیقاتی، نیازمند استخدام داروساز هستند. برای دریافت مدرک دکتری عمومی داروسازی، باید یک دوره ۴ ساله نظری و یک دوره ۲ ساله طرح را پشت سر بگذارید و عضو انجمن داروسازان ایران شوید.

شنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۰ - ۰۰:۰۰
اگر به نظرتان داروسازی شغل راحتی است، این مقاله را حتما بخوانید!
اما یک داروساز دقیقا چه کارهایی انجام می‌دهد و باید چه مهارت‌هایی داشته باشد؟ این سوالی است که در ادامه مقاله می‌خواهیم به آن پاسخ دهیم. البته، داروسازها در شرکت‌های داروسازی در جایگاه‌های شغلی مختلفی قرار می‌گیرند و مهارت‌های مورد نیاز و شرح وظایف داروساز، نسبت به جایگاه شغلی، تعریف می‌شود.

کدام سازمان‌ها نیازمند استخدام داروساز هستند؟
با اینکه تنوع سازمان‌های جذب کننده داروسازان، خیلی زیاد نیست، اما تعداد فرصت‌های شغلی برای آن‌ها، حداقل در کشور ما، نسبتا بالا است. تعداد زیادی شرکت داروسازی در ایران فعالیت دارند که برای جایگاه‌های شغلی مختلف، از تحقیق و توسعه گرفته تا تولید و کنترل کیفیت، نیازمند داروساز هستند. همچنین، هر داروخانه به یک یا چند داروساز نیاز دارد و داروسازها، به ویژه آن‌هایی که دارای تخصص هستند، می توانند در دانشگاه‌ها و مراکز علمی-تحقیقاتی، مشغول به کار شوند. به علاوه، بیمارستان‌ها نیز، نیازمند دکتر داروساز بیمارستانی هستند.
در ادامه، در رابطه با مهارت ها و وظایف یک داروساز در ایران صحبت خواهیم کرد. همچنین در حال حاضر فرصت های شغلی زیادی برای داروسازان وجود دارد که شما می‌توانید برای دیدن آگهی های روز استخدام داروساز این صفحه را مطالعه کنید.

آشنایی با مهارت ها و وظایف یک داروساز در ایران؛ دکتر داروساز داروخانه

با یک مدرک دکتری عمومی داروسازی می‌توان داروخانه تأسیس کرد. همچنین، با داشتن مدرک داروسازی می‌توانید در داروخانه‌ها، استخدام شوید. با این حال، برای کار کردن به عنوان تکنسین داروخانه، نیازی به مدرک دکتری داروسازی ندارید. اما یک دکتر داروساز داروخانه چه کارهایی انجام می‌دهد و برای این کارها، نیازمند چه مهارت‌هایی است؟

وظایف و مسئولیت‌های دکتر داروساز داروخانه

●       نسخه‌خوانی و تحویل دارو بر اساس نسخه به مردم
●       بررسی مطابقت داروها با نسخه
●       اطمینان از تحویل داروهای درست به مردم
●       نظارت بر تولید داروها در داروخانه
●       نظارت بر داروهای موجود در داروخانه و اطمینان از موجود بودن داروها
●       فروش داروها در پیشخوان
●       مشورت دادن به بیماران در مورد بیماری‌های جزئی و رایج
●       مدیریت سرنگ و سوزن
●       اندازه‌گیری سطح فشار خون و سطح کلسترول بیماران در مواقع نیاز
●       هماهنگی تحویل داروها به بیماران بر حسب نسخه
●       مدیریت داروخانه و نظارت بر عملکرد پرسنل
●       مشارکت در مدیریت بودجه
●       به روز بودن و آگاهی از داروهای جدید در بازار و نحوه استفاده از آن‌ها
●       مشاوره دادن به بیماران برای استفاده از داروها
●       استخدام و آموزش پرسنل داروخانه، شامل تکنسین‌های فنی داروخانه
●       سفارش‌دهی و نظارت بر تحویل گرفتن داروها از انبار
●       ملاقات‌های منظم با مدرپ‌ها یا نمایندگان علمی

کارفرمایان در استخدام داروساز برای داروخانه به چه مهارت‌هایی اهمیت می‌دهند؟

مجموعه‌ای از مهارت‌های نرم و سخت برای شغل دکتر داروساز در داروخانه، لازم هستند. مهارت‌های نرم به مهارت‌های ذاتی فرد گفته می‌شود که تنها با تمرین کردن، قابل تقویت هستند. در مقابل، مهارت‌های سخت قرار دارند که می‌توان آن‌ها را از طریق آموزش، فراگرفت. از مهم‌ترین مهارت‌ها برای این شغل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
●       مهارت در نسخه‌خوانی
●       توجه ویژه به جزئیات
●       مهارت در طراحی و ساخت دارو
●       آشنایی با خواص و کاربردهای درمانی داروها و عوارض جانبی آن‌ها
●       مهارت‌های ارتباطی قوی شامل مهارت‌های شنیداری، مهارت‌های گفتاری و مهارت‌های نوشتاری
●       آشنایی با قوانین تحویل دارو به مردم
●       مهارت در روابط میان-فردی
●       توانایی کار تیمی
●       مهارت‌های عددی و محاسباتی
●       مهارت‌های پژوهشی
●       مهارت در حل مسئله و تفکر انتقادی
●       مهارت در سازماندهی امور و مدیریت زمان
●       مهارت‌های تجاری و اقتصادی
حالا که با مهارت ها و وظایف یک داروساز در ایران در داروخانه‌ها آشنا شدید، می‌توانیم در رابطه با مهارت‌ها و وظایف مورد نیاز داروسازان در دیگر مشاغل، صحبت کنیم.

آشنایی با شغل و شرایط استخدام داروساز در شرکت‌های داروسازی

همانطور که گفتیم، شرکت‌های داروسازی برای جایگاه‌های شغلی متعددی نیاز به استخدام داروساز دارند. هر کدام از این جایگاه‌های شغلی، شرح وظایف و مهارت‌های مورد نیاز خودشان را دارند. در زیر، در رابطه با شرح وظایف و مهارت‌های لازم برای کار کردن در هر یک از این جایگاه‌های شغلی، صحبت خواهیم کرد.

مهارت ها و وظایف یک داروساز در ایران در شغل تحقیق و توسعه

یکی از جذاب‌ترین و با کلاس‌ترین مشاغل برای دکترهای داروساز، شغل تحقیق و توسعه (Research and Development یا به اختصار R&D) است. کار بخش تحقیق و توسعه در شرکت‌های داروسازی، انجام کارهای تحقیقاتی برای توسعه فرمولاسیون‌های دارویی جدید یا روش‌هایی برای بهبود روش‌های تولید فرمولاسیون‌های دارویی موجود می‌باشد.
کار تحقیق و توسعه، یک کار کاملا علمی محسوب می‌شود و حتی کسانی که در بخش‌های تحقیق و توسعه شرکت‌ها کار می‌کنند، می‌توانند نتایج تحقیقات خود را در مجله‌های علمی-پژوهشی، به چاپ برسانند.
شغل تحقیق و توسعه در داروسازی، نقش بسیار پررنگی برای سلامت جامعه، به ویژه مقابله با بیماری‌های جدید، پیدا کردن داروهایی برای درمان بیماری‌های صعب‌العلاج و کاهش هزینه‌های تولید داروها دارد.
یکی از مثال‌های بسیار خوب برای اهمیت شغل تحقیق و توسعه داروسازی، مورد تحقیق و توسعه واکسن برای مقابله با ویروس کویید-۱۹ بود که تقریبا به پایان همه‌گیری کرونا، منجر شد و جهان را از یکی از سخت‌ترین بحران‌های تاریخ، خارج کرد. برای تولید واکسن کرونا، واحدهای تحقیق و توسعه شرکت‌های داروسازی مختلف، وارد عمل شدند و تعداد زیادی واکسن برای مقابله به این بیماری، تولید و مقاله‌هایی از اقدامات پژوهشی خود که منجر به کشف واکسن شده بود، منتشر کردند.
با وجود اهمیت تحقیق و توسعه در فرآیند داروسازی، تقاضا برای استخدام داروساز در بخش R&D در کشور ما خیلی زیاد نیست. این موضوع، به دلیل احتمال پایین بازگشت سرمایه از بخش تحقیق و توسعه است. در واقع، سرمایه‌گذاری روی بخش تحقیق و توسعه در داروسازی، یک سرمایه‌گذاری ریسکی است و این احتمال وجود دارد که خروجی بسیاری از طرح‌های پیشنهادی، فقط در حد یک مقاله علمی-پژوهشی باقی بماند و هرگز منجر به توسعه یک محصول دارویی نشود. حتی در کشوری مثل کانادا که رتبه ۸ تولید دارو در دنیا را دارد، تنها ۱ درصد از سرمایه شرکت‌های داروسازی، در بخش تحقیق و توسعه صرف می‌شود و هر چه میزان سرمایه‌گذاری در این بخش، کمتر باشد، نیاز به استخدام داروساز برای تحقیق و توسعه نیز، کمتر خواهد بود.
در ادامه، در رابطه با مهارت ها و وظایف یک داروساز در ایران در یک تیم تحقیق و توسعه، صحبت خواهیم کرد.

وظایف و مسئولیت‌های شغلی داروساز در بخش تحقیق و توسعه شرکت‌های داروسازی

دکترهای داروساز در بخش تحقیق و توسعه سازمان‌ها، بیش از ۲۳ درصد از زمان خود را به انجام کارهای تحقیقاتی می‌پردازند. این کارها، شامل موارد زیر می‌باشد:
●       به روز بودن، آگاهی از جدیدترین پیشرفت‌های علمی در دارو سازی و ارائه‌ی طرح‌های تحقیقاتی به مدیر بخش تحقیق و توسعه و دفاع از طرح
●       انجام کارهای تحقیقاتی و آزمایشگاهی مربوط به طرح تحقیقاتی
●       گردآوری و تحلیل آماری و مفهومی نتایج آزمایش‌ها و تحقیقات
●       ارائه نتایج تحقیقات به مدیر تیم تحقیق و توسعه یا نوشتن مقاله بر اساس تحقیقات انجام شده
●       تولید محصولات دارویی جدید یا تولید داروها با روش‌هایی جدید در مقیاس آزمایشگاهی و کمک به صنعتی‌سازی آن‌ها
داروسازان در واحدهای R&D، ۲۱ درصد از زمان خود را به مدیریت پروژه‌ها، ۱۹ درصد از زمان خود را به فعالیت‌های مدیریت کسب و کار و فعالیت‌های سازمانی و ۱۲ درصد از وقت خود را به مدیریت داده می‌پردازند.

مهارت‌های لازم برای شغل تحقیق و توسعه داروسازی

کارفرمایان در استخدام داروساز برای بخش تحقیق و توسعه، به مهارت‌های زیر، بیشترین اهمیت را می‌دهند:
●       آشنایی با پایگاه‌های داده و مهارت در سرچ در google scholar، NCBI، PubChem و ...
●       مهارت‌های بیوانفورماتیکی و کار کردن با تکنیک‌هایی مثل داینامیک مولکولی
●       مهارت در کار کردن با ابزارها و تکنیک‌های آزمایشگاهی
●       مهارت‌های محاسباتی و مهارت در کار کردن با ابزارهای تحلیل آماری مثل SPSS و OriginLab
●       مهارت در کار کردن با نرم‌افزارهای عمومی مثل مایکروسافت آفیس و نرم‌افزارهای مدیریت منبع
●       مهارت در کار تیمی
●       توجه دقیق به جزئیات
●       مهارت در حل مسئله

شغل کارشناس تولید در داروسازی

یکی از فرآوان‌ترین فرصت‌های شغلی برای داروسازان، کار کردن به عنوان کارشناس تولید در داروسازی‌ها است. هر شرکت داروسازی، نیازمند نظارت یک یا چند داروساز بر فرآیند تولید و بهینه‌سازی آن است. در زیر، به بررسی مهارت ها و وظایف یک داروساز در ایران در شغل کارشناس تولید، خواهیم پرداخت.
یک کارشناس تولید داروسازی، وظایف و مسئولیت‌های زیر را بر عهده دارد:
●       کمک کردن به مدیر تولید
●       دریافت مواد اولیه
●       دریافت مواد بسته‌بندی
●       نظارت بر تمیز بودن دستگاه‌ها و بهداشتی بودن فرآیند تولید
●       کالیبره کردن تجهیزات
●       نظارت بر عملکرد دستگاه‌ها و تجهیزات در کارخانه
●       تهیه اسناد مرتبط با بسته‌بندی و تولید داروها
●       مشارکت در فرآیند بازرسی در حین تولید
●       نظارت بر عملکرد خط تولید و کارگران تولید
●       آموزش دادن به پرسنل و کارگران بخش تولید
از مهم‌ترین مهارت‌ها برای این شغل، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
●       مهارت در کالیبره کردن دستگاه‌های خط تولید
●       توجه زیاد به جزئیات
●       مهارت‌های ارتباطی قوی شامل مهارت‌های نوشتاری و گفتاری
●       مهارت‌های میان‌-فردی خوب
●       مهارت‌ها  HSE

جمع بندی
رشته داروسازی از محبوب‌ترین رشته‌ها در کشور ما است. شغل‌های متنوعی برای داروسازها، به ویژه داروسازهای فاقد تخصص، در کشور ما وجود ندارد اما سازمان‌هایی مثل داروسازی‌ها و نیز، داروخانه‌ها، فرصت‌های شغلی متعددی برای داروسازها دارند.
همانطور که دیدید، دکترهای داروساز، به غیر کار کردن در داروخانه‌ها، می‌توانند در شرکت‌های داروسازی نیز در مشاغلی مثل تحقیق و توسعه، کارشناس تولید و کنترل کیفیت، مشغول به کار شوند. در این مقاله، مهارت ها و وظایف یک داروساز در ایران را در سه شغل اصلی داروسازی، برای شما توضیح دادیم.


پربازدیدها

پربحث‌ها