
در این مقاله سعی می کنیم سه محصول مختلف از جمله چیلر، سردخانه صنعتی و تونل انجماد را معرفی کنیم. هر کدام از این محصولات کارایی خاصی داشته اما در اصل خنک کردن محیط یا محصولات خاصی می تواند وجه تشابه بین این محصولات باشد. معمولا سیستم تبرید در دستگاه های خنک کننده دارای تشابه بوده و این موضوع باعث شده تا شرکت های تولیدی بتوانند همه این محصولات را تولید و روانه بازار کنند.
محصولات خنک کننده از جمله چیلر، سردخانه صنعتی و تونل انجماد دارای انواع مختلفی بوده که در ادامه به معرفی هر کدام از آنها پرداخته می شود تا از این طریق مخاطب بتواند با همه تجهیزات خنک کننده موجود در بازار آشنا شود.
استفاده از سیکل تبرید تراکمی سال هاست که مرسوم شده و برای اولین بار در قرن نوزدهم از این سیکل استفاده شده است. سیکل های تبرید تراکمی دارای اجزای مختلفی بوده که از جمله آنها می توان به کمپرسور، کندانسور، شیر انبساط و اواپراتور اشاره کرد.
مهمترین جزء سیکل تبرید را می توان کمپرسور دانست. کمپرسور ها دارای انواع مختلفی بوده که از جمله آنها می توان به کمپرسور پیستونی، کمپرسور پیچی، کمپرسور دوار، کمپرسور گریز از مرکز و کمپرسور حلزونی اشاره کرد.
معرفی Chiller
چیلر را می توان به صورت کلی یک سیستم خنک کننده دانست. سیستم Chiller می تواند به دو شکل تبرید تراکمی و یا تبرید جذبی گرمای آب را گرفته و آب را خنک کند. گرمایی که Chiller از آب می گیرد می تواند وارد هوا شده و یا در صورت نیاز به استفاده بهینه، می توان از آن در سیستم های گرمایشی استفاده کرد.خنک کاری گاز مبرد مورد استفاده در کندانسور چیلرها را معمولا به سه روش مختلف می توانند خنک کنند. این سه روش شامل هوا خنک، آب خنک و تبخیری می باشند.
آشنایی با انواع Chiller
Chiller تبرید تراکمیاساس کار این نوع از Chiller، متراکم کردن گاز مبرد می باشد. کمپرسور عمل افزایش فشار گاز را انجام می دهد و بعد از آن گاز وارد کندانسور می شود. با ورود گاز به داخل کندانسور، گرما از دست داده و تبدیل به مایع می شود.
پس از مایع شدن با کمک شیر انبساط و همچنین افزایش و کاهش دما، گاز وارد اواپراتور می شود. با ورود به اواپراتور گرمای آب مجاور با آن قرار گرفته و آب موجود در Chiller خنک می شود. این مکانیسم نشان دهنده سیستم چیلر تبرید تراکمی است.
چیلر جذبی
اساس کار چیلر جذبی و تراکمی یکسان بوده تنها تفاوت های بسیار کوچکی با هم دارند. در سیستم Chiller جذبی بخار آب پس از خروج از اواپراتور، توسط یک مایع به خصوص ماند لیتیوم بروماید جذب می گردد.
محلولی که برای جذب مورد استفاده قرار گرفته و آب را می توان با کمک یک پمپ به سمت مولد حرارتی منتقل نمود. با گرم شدن محلول، آب محلول بخار می شود و سپس به کندانسور وارد می گردد. ادامه سیکل تفاوتی با Chiller تراکمی ندارد.

آشنایی با اجزای مختلف چیلر تراکمی
چیلر تراکمی دارای اجزای بسیار مختلفی بوده که نیاز است تا افرادی که قصد خرید Chiller را دارند، همه این اجزا را به خوبی بشناسند. شاخت اجزای مختلف Chiller تراکمی باعث می شود تا با عملکرد ای نوع چیلرها نیز بهتر آشنا شد. آشنایی با هر کدام از اجزای تشکیل دهنده Chiller کمک می کند تا بتوان به راه اندازی و استفاده از این سیستم ها نیز تسلط پیدا کرد.
از بین قطعات و اجزای تشکیل دهنده چیلر تراکمی می توان به کمپرسور، اواپراتور، کندانسور، لرزه گیر، شیر انبساط و تابلو برق اشاره کرد. هر چه کیفیت تجهیزات مورد استفاده برای راه اندازی سیستم Chiller تراکمی بیشتر باشد، عملکرد سیستم نیز بهتر بوده و هزینه های مربوط به تعمیر و نگهداری سیستم نیز کاهش می یابند.
کاربرد انواع چیلر
امروزه به خاطر مزایای بسیار زیادی که Chiller دارند، کاربردهای مختلفی از این محصول می شود. Chiller معمولا می تواند برای سرمایش و گرمایش یک ساختمان بزرگ تجاری، اداری و یا مسکونی مورد استفاده قرار بگیرد. البته با توجه به تنوع ساخت Chiller، می توان استفاده های مختلفی نیز از این محصولات داشت.استفاده از Chiller در تهویه مطبوع
در این نمونه از Chiller می توان آب را سرد کرده و این آب سرد می تواند با گردش در سیستم مربوطه، کاهش رطوبت و همچنین کاهش دمای محیط را به همراه داشته باشد. این چیلرها را می توان برای خنک کردن ساختمان های متوسط و بزرگ مورد استفاده قرار داد.هیچ گونه محدودیتی برای استفاده از این نوع Chiller وجود ندارد، بدین ترتیب می توان از چیلر تهویه مطبوع برای ساختمان هایی با کاربرد تجاری، اداری و مسکونی استفاده کرد.
استفاده از چیلر صنعتی
یکی دیگر از کاربردهایی که از Chiller می شود، استفاده در صنعت است. Chiller صنعتی معمولا در شرکت های بزرگ و یا متوسط صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند. خنک کاری دستگاه و تجهیزات صنعتی با استفاده از این نوع Chiller باعث شده تا در اغلب شرکت های صنعتی از Chiller استفاده شود.شرکت های فعال در حوزه پلاستیک، ریخته گری، قالب سازی، صنایع غذایی، صنایع شیمیایی، صنایع دارویی و... از جمله شرکت هایی به شمار می روند که از چیلر صنعتی برای خنک سازی تجهیزات خود استفاده می کنند.
پارامترهای موثر بر قیمت چیلر
معمولا چیلرهای موجود در بازار دارای تنوع بسیار زیادی از نظر عملکرد و ظرفیت می باشند. بدین ترتیب ارائه یک قیمت واحد برای انواع Chiller توجیه علمی ندارد. یک مجموعه از پارامترها وجود دارد که می توانند بر روی قیمت Chiller تاثیرگذار باشند.در ادامه به برخی از این پارامترها اشاره می شود تا افرادی که قصد خرید Chiller را دارند، بتوانند یک خرید مناسب را تجربه کنند. یکی از پارامترهای تاثیرگذار بر روی قیمت انواع Chiller، ظرفیت آن است. مقدار گرمایی که می تواند از دستگاه خارج شود نشان دهنده ظرفیت آن است.
پارامتر دیگری که می توان به آن اشاره کرد، دمای آب خروجی است. دمای آب خروجی در اغلب دستگاه ها 7 درجه است. با توجه به این دمای خروجی می توان جنس تجهیزات مختلف یک Chiller را انتخاب کرد.
انتخاب نوع کندانسور از دیگر عوامل تاثیرگذار بر روی قیمت این محصول است. معمولا کندانسورها دارای سه نوع مختلف هستند. سه نمونه کندانسور شامل هوایی، آبی و تبخیری می باشند. نمونه هوایی رایج تر از سایر مدل ها بوده و به ندرت از کندانسور تبخیری استفاده می شود.
انتخاب نوع کمپرسور نیز بر روی قیمت چیلر تاثیرگذار است. با توجه به تنوع و ظرفیت های مختلف انواع کمپرسور، قیمت آنها نیز متفاوت است. معمولا کمپرسورهای پیستونی و اسکرال برای ظرفیت های کم کاربرد دارند. برای ظرفیت های متوسط از کمپرسور های اسکرال و پیستونی سمی هرمتیک استفاده می شود. برای ظرفیت های بالا نیز کمپرسور های اسکرو مورد استفاده قرار می گیرند.
توضیحاتی در مورد سردخانه صنعتی
سردخانه صنعتی همان گونه که می توان از نام آن برآورد کرد، محلی است که به کمک تجهیزاتی خاص و پیشرفته، سرمای مورد نیاز برای نگهداری از محصولات مختلف تولید می شود. سرمای تولید شده توسط سردخانه صنعتی باید به اندازه ای باشد که از خراب شدن مواد فسادپذیر جلوگیری کند.در صورتی که یک سردخانه صنعتی طوری طراحی شود که محصولات فسادپذیر درون آن خراب شوند، قطعا مشکلی در سیستم این سردخانه وجود داشته و نمی توان از آن استفاده کرد.
استفاده از سرما برای نگهداری از مواد فاسد شدنی از جمله مواد غذایی از سال های دور مرسوم بوده است. در ابتدا محصولاتی را که می خواستند خراب نشوند در خاک قرار می دادند. دمای زیر خاک معمولا چند درجه خنک تر از دمای زیر خاک است.
در قرن نوزدهم میلادی اولین دستگاه های تبریدی برای تولید سرمای مصنوعی جهت حفظ و نگهداری مواد فاسد شدنی تولید شد. پس از آن در قرن بیستم این صنعت پیشرفت هایی کرد و گاز فریون جایگزین آمونیاک و آب شد. بی رنگ و بی بو بودن فریون از مسموم شدن افراد نیز به راحتی جلوگیری می کرد. علاوه بر آن برای ایجاد سیکل تبرید، عملکرد گاز فریون نسبت به سایر گازها بسیار خوب بود.

بررسی عملکرد سردخانه صنعتی
سردخانه صنعتی سیستمی مشابه با سایر تجهیزات تبریدی یا سیستم های سرمایشی دارد. سیکل تبرید تراکمی برای تولید سرما در سردخانه صنعتی کاربرد دارد. سیال مبرد می تواند عمل تولید سرما یا سرما سازی را در این سیکل انجام دهد.کمپرسور را می توان نقطه شروع این سیکل دانست زیرا در هر نوع سیکل تبریدی، نقطه شروع کمپرسور محسوب می شود. با توجه به اهمیت کمپرسور در سیکل های تبریدی، می توان گفت قلب این نوع از سیکل ها کمپرسور است.
سیال مبرد در سیکل تبرید سردخانه های صنعتی می تواند از ترکیبات فریونی انتخاب شود. این سیال در ابتدا وارد کمپرسور می شود. کمپرسور می تواند کمک کندتا دما و همچنین فشار سیال مبرد افزایش پیدا کنند.
فشاری که ایجاد می شود باعث می شود تا به راحتی سیکل تبرید انجام شود و سرمای لازم تامین شود. پس از کمپرسور، سیال مبرد وارد کندانسور می شود. کندانسور وظیفه دارد دمای سیال مبرد را تا حد امکان کاهش دهد.
پس از کندانسور، سیال مبرد از یک شیر انبساط عبور می کند که این شیر می تواند با سرعت بالایی فشار سیال مبرد را کاهش دهد. کاهش سریع فشار باعث می شود تا سیال مبرد به تبدیل به گاز اشباع شود. در آخرین مرحله از سیکل تبرید، سیال مبرد بایستی از اواپراتور عبور کند. در این مرحله سیال مبرد گرما را از محیط دریافت می کند و به طور کامل تبدیل به گاز داغ یا اشباع می شود.
این گاز باید دوباره وارد کمپرسور شود تا سیکل تبرید مجددا انجام شود. بهتر است تجهیزات مختلفی که در سردخانه صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند، کیفیت بالایی داشته باشند. کیفیت کمپرسور از سایر تجهیزات مورد استفاده در سردخانه صنعتی اهمیت بیشتری دارد.
انواع سردخانه صنعتی
سردخانه صنعتی را شرکت های سازنده در انواع مختلفی تولید و روانه بازار می کنند. یکی از ملاک های تقسیم بندی سردخانه های صنعتی، محدوده دمایی بوده که سردخانه می تواند فراهم کند. در ادامه به طور مفصل با انواع سردخانه صنعتی آشنا خواهیم شد.سردخانه صنعتی بالای صفر
این نوع از سردخانه ها را معمولا شرکت های سازنده به نحوی طراحی می کنند که بتوان دمای مثبت یک تا مثبت 15 درجه سانتیگراد را توسط آنها تامین کرد. معمولا برخی از اقلام خوراکی و دارویی در دمای زیر صفر خاصیت خود را از دست داده و فاسد می شوند.برای نگهداری از چنین محصولاتی، سردخانه دما بالا می تواند گزینه ای بسیار مناسب و کاربردی باشد. نگهداری کوتاه مدت میوه و سبزیجات نیز در سردخانه صنعتی دما بالا انجام می شود. زیرا دمای زیر صفر می تواند باعث یخ زدگی و خراب شدن میوه و سبزیجات شود.
معمولا این نوع از سردخانه ها را می توان کوچک تر نیز ساخت و نیازی به وسعت بسیار زیاد ندارند. البته برای نگهداری طولانی مدت از برخی مواد نیز می توان سردخانه صنعتی بالای صفر را با ظرفیت بسیار بالا نیز تولید کرد.
سردخانه صنعتی زیر صفر
این نوع سردخانه صنعتی دقیقا برعکس سردخانه دما بالا عمل می کند. یعنی دمای ایجاد شده به زیر صفر می رسد و باعث یخ زدن و منجمد شدن محصولات مختلفی که در سردخانه صنعتی قرار داده می شود، خواهد گردید. منفی پنج الی منفی چهل و پنج درجه سانتیگراد را می توان محدوده دمایی ایجاد شده در سردخانه صنعتی دما پایین دانست.معمولا این نوع از سردخانه ها بسیار وسیع ساخته می شوند و در اغلب موارد برای مدت زمانی طولانی از مواد مختلف در ای سردخانه ها نگهداری می شود. گوشت انواع حیوانات از رایج ترین محصولاتی به شمار می رود که در سردخانه صنعتی زیر صفر از آن نگهداری می شود.
استفاده از کمپرسورهای چند مرحله ای در سردخانه صنعتی زیر صفر باعث می شود تا بتوان سرمای بسیار زیادی تولید کرد و دمای سردخانه را به بیش از چهل درجه زیر صفر نیز رساند. البته طبق معمول تا بیست و سه درجه زیر صفر مورد استفاده قرار گرفته و دماهای پایین تر برای زمان های خاص مورد استفاده قرار می گیرند.
سردخانه صنعتی دو مداره
گاهی اوقات پیش می آید که در یک مکان نیاز به سردخانه صنعتی زیر صفر و سردخانه صنعتی بالای صفر برای فصول مختلف سال وجود داشته باشد. در چنین مکان هایی استفاده از سردخانه صنعتی دو مداره می تواند راه حل بسیار خوبی باشد. این نوع از سردخانه ها دارای سیستم منحصر به فردی هستند که می توان با تغییر در تنظیمات دستگاه، آن را تبدیل به سردخانه زیر صفر و یا بالای صفر کرد.البته این موضوع باید مورد نظر گرفته شود که هر زمان سیستم عملکرد سردخانه صنعتی دو مداره تغییر کرده و از زیر صفر به بالای صفر یا برعکس شود، باید سردخانه به طور کامل تخلیه شده و دیواره ها کاملا ضدعفونی شوند. در غیر این صورت بوی نامطبوعی در محیط سردخانه به وجود خواهد آمد.
با توجه به کاهش هزینه ها، اغلب افراد استفاده از سردخانه دو مداره را به سایر سردخانه ها ترجیح می دهند. زیرا خرید یک سردخانه دو مداره مقرون به صرفه تر از خرید سردخانه بالای صفر و یک سردخانه زیر صفر می باشد.
مزایای سردخانه صنعتی
یکی از مزایای اصلی سردخانه صنعتی، امکان نگهداری مواد غذایی مازاد بوده تا بتوان از آنها در زمان مناسب استفاده کرد. در صورتی که سردخانه های صنعتی وجود نداشته باشد، بسیاری از محصولات غذایی مانند صیفی جات، میوه ها و محصولات پروتئینی مانند گوشت انواع حیوانات فاسد و غیر قابل مصرف می شود. از این رو در هر کشوری سردخانه های بسیار بزرگ و متعددی وجود داشته و تحقیقات بسیار زیادی برای گسترش و پیشرفت این سردخانه ها در کشور های پیشرفته دنیا انجام شده است.یکی دیگر از مزایای این نوع از سردخانه ها، تنوع در ساخت آنها است. معمولا این سردخانه ها را می توا به صورت ثابت یا متحرک ساخت. متحرک بودن سردخانه ها باعث می شود تا بتوان در صورت نیاز، سردخانه را به محل دیگری منتقل کرد.
بزرگ بودن سردخانه ها باعث شده تا بتوان محصولات بسیار زیادی را درون آنها قرار داد. این موضوع باعث می شود تا راه اندازی یک سردخانه بتواند از نظر اقتصادی نیز مقرون به صرفه باشد. به همین خاطر در همه شهر ها افرادی که دارای تجربه و علم کافی هستند، سردخانه هایی راه اندازی کرده تا بتوانند علاوه بر جلوگیری از خراب و فاسد شدن حجم زیادی از مواد غذایی و دارویی، به سود مناسبی نیز برسد. هر چه کیفیت و ظرفیت یک سردخانه صنعتی بیشتر شود، سود حاصل از آن نیز می تواند افزایش یابد.
توضیحاتی در مورد تونل انجماد
شاید بسیاری از افراد تونل انجماد را با سردخانه های صنعتی اشتباه بگیرند. اما در اصل این دو تفاوت های بسیار زیادی با هم دارند. تونل انجماد معمولا این قابلیت را دارد که با سرعت بسیار بالایی انواع مواد غذایی را منجمد کند. منجمد شدن سریع دارای مزایای بسیار زیادی نسبت به منجمد شدن آهسته مواد غذایی دارد.
هنگامی که سرعت انجماد کم است، کریستال یخی که در بافت مواد غذایی مختلف تولید می شود، بزرگ است. این کریستال های بزرگ باعث می شوند تا کیفیت مواد غذایی کاهش پیدا کند. این در حالی است که در هنگام منجمد شدن مواد غذایی با سرعت بالا، کریستال های ایجاد شده بسیار ریز بوده و از افت کیفیت مواد غذایی جلوگیری می شود. بدین ترتیب مواد غذایی که در تونل انجماد نگهداری می شوند، دارای طعم و بوی بسیار طبیعی تری نسبت به مواد غذایی بوده که به آرامی سرد شده اند.

انواع تونل انجماد
تونل انجماد را شرکت های سازنده با مکانیسم های مختلفی تولید می کنند.هر کدام از تونل های انجماد دارای مزیت هایی بوده که باعث می شود عده ای از آن استفاده نمایند. تونل انجماد معمولا در دو نوع وزشی و تماسی ساخته می شود.تونل انجماد وزشی
مکانیسم تونل انجماد وزشی به این شکل است که در این نوع از تونل های انجماد هوای سرد با استفاده از فن هایی به اطراف مواد غذایی دمیده می شود. وزش هوای سرد باعث می شود تا در مدت زمان کوتاهی هر نوع مواد غذایی منجمد شود.تونل انجماد تماسی
در این نوع تونل های انجماد معمولا محصولات غذایی داخل هوای بسیار سرد قرار داده می شوند. قرارگیری مواد غذایی در داخل تونل انجماد تماسی باعث می شود تا انجماد سریع را شاهد باشیم. در برخی از تونل های انجماد از نیتروژن مایع نیز برای انجماد مواد غذایی استفاده می شود.مزایای انواع تونل انجماد
یکی از اصلی ترین مزایای تونل انجماد، کوتاه کردن زمان انجماد مواد مختلف است. کوتاه شدن زمان انجماد باعث می شود تا مواد غذایی کیفیت خود را حفظ کنند. بدین ترتیب پس از گذشت مدت زمانی طولانی هم می توان مواد غذایی با کیفیت را به بازار عرضه کرد.یکی دیگر از مزایای تونل انجماد، جلوگیری از رشد باکتری ها است. رشد باکتری باعث می شود تا هر نوع مواد غذایی در مدت زمان کوتاهی فاسد شود. بدین ترتیب با قرار دادن مواد غذایی در تونل انجماد، می توان مدت زمان ماندگاری محصولات را افزایش داد.
یکی دیگر از مزایای تونل انجماد، کاهش هزینه ها است. با توجه به اینکه بخش های مختلف تونل انجماد به صورت اتوماتیک کنترل می شوند، لذا نیاز به نیروی انسانی بسیار کمتر می شود. این موضوع کمک می کند تا بتوان با صرف هزینه های کمتری مواد غذایی را مدت زمان طولانی نگهداری کرد.
یکی دیگر از ویژگی های تونل انجماد، جلوگیری از متلاشی شدن سلول ها و همچنین حفظ کیفیت بافت مواد غذایی است. چنانچه سرما به اندازه کافی نباشد و یا سرعت انجماد بسیار پایین باشد، بافت مواد غذایی متلاشی شده و کیفیت مواد غذایی کاهش پیدا می کند. بدی ترتیب تونل انجماد را می توان یکی از بهترین محصولات سرمایشی موجود در بازار برای حفظ و نگهداری انواع مواد غذایی دانست.


